# Yerli sığır ırkının azalmasının yaratacağı sorunların ve hayvancılık sektöründe yaşanan sorunların tüm yönleriyle araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1310)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1310
- **Tarih:** 16 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 26
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6738189e-67eb-47b9-99fc-018f94e1f2cd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1310-yerli-sigir-irkinin-azalmasinin-yaratacagi-sorunlarin-ve-hayvancilik-sektorunde-yasanan-so

> 10/1310 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 26 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde hayvancılık, iktidar tarafından benimsenen yanlış politikaların etkisiyle sorunlu bir sürece evrilmiştir. Mera hayvancılığının azalması, yerli ırklarda yaşanan sayısal düşüş, yem fiyatlarındaki artış ve yılın 12 ayı kapalı ortamda hayvancılığın sürdürülmesi gibi sebeplerle önemli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, ekonomik ve düşük maliyetli hayvansal üretim için yerli sığır ırklarının genetik kaynaklarının korunması ve daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Ülkemizin koşullarına uyumlu ve verimli yeni melez sığırların oluşturulması, bu sürecin doğru bir şekilde yönetilmesini sağlayacaktır. Özellikle et üretiminde, büyükbaş hayvanların rolü büyük olup, kırmızı et ve süt üretiminin büyükbaş hayvanlardan sağlanma oranı %90'lara ulaşmış durumdadır.

Ülke coğrafyasında iklim ve hastalıklara dirençli yerli ırkların korunması, ithal hayvan dokusu ile yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğu bir gerçektir. Yabancı ülkelerden ithal edilen kültür ırkı sığırların Türkiye'nin coğrafi şartlarına ve mevcut hastalıklara karşı dayanıklılık gösterememesi, önemli kayıplara neden olmaktadır. Adaptasyon sorunları; verim azalışlarına, buzağı kayıplarına ve yüksek maliyetli yetiştiricilik uygulamalarına yol açmaktadır. Bu nedenle yerli ırkların korunması, ülke iklimi ve hastalık koşullarına daha dirençli melez ırkların oluşturulması önem arz etmektedir.

Mera hayvancılığının sürekli gerilemesi, 12 ay kapalı alanda yem ile hayvan beslenmesi besicilerin maliyetini artırmaktadır. Türkiye'nin çayır ve mera varlığı, 2022 yılı itibariyle 14,6 milyon hektar olup, bu alanın %38'i Doğu Anadolu, 9631'i İç Anadolu, %11'i ise Karadeniz bölgesindedir. Ancak, kültür ırkı büyükbaş hayvanların meralardan yeterince faydalanmasını güçleştiren faktörler bulunmaktadır; bu da verimliliği düşük kılmaktadır.

Yerli ırk sığırların ve melezlerinin süt ve et verimleri kültür ırklarına göre düşük olabilir, ancak düşük bakım maliyeti ve meralardan daha fazla yararlanma olasılığı gibi avantajları bulunmaktadır. Bu durum, yerli ırk hayvanlarının sürdürülebilir bir hayvancılık için avantaj sağlayan özellikleridir.

Büyükbaş hayvan yetiştiricileri, kültür ırklarının beslenmesi noktasında yem maliyetlerinde yaşadıkları sorunlar, yem fiyatlarının artmasıyla iyiden iyiye ortaya çıkmaktadır. Hayvancılığın girdi maliyetleri içinde önemli bir yere sahip olan yem maliyetlerine karşı, besiciler çiftliklerinde ürettikleri ya da satın aldıkları kaba ve kesif yemleri kullanarak çözüm üretmeye çalışmaktadır. Ancak, bu durum tarım alanlarının önemli bir kısmının hayvan yemi üretimine ayrılmasına yol açarak tarımsal üretimde istikrarsız bir yapı oluşmasına neden olmaktadır.

Sonuç olarak, ülkemizde yerli sığır ırkının azalmasının ilerleyen süreçte yaratacağı sorunların araştırılması, meraların daha etkin kullanımını sağlayacak uygulamaların hayata geçirilmesi ve hayvancılık sektöründe yaşanan diğer temel sorunların araştırılması, gerekli tespitlerin yapılması ve çözüm odaklı politikaların ortaya çıkarılması için Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla, 13.02.2024

BEN

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yerli sığır ırkının azalmasının yaratacağı sorunların ve hayvancılık sektöründe yaşanan sorunların tüm yönleriyle araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1310, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1310-yerli-sigir-irkinin-azalmasinin-yaratacagi-sorunlarin-ve-hayvancilik-sektorunde-yasanan-so (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6738189e-67eb-47b9-99fc-018f94e1f2cd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
