# Artan intihar vakalarının nedenlerinin araştırılarak gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1318)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1318
- **Tarih:** 16 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/10e76e38-f695-44a1-bf52-018f857cdbac
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1318-artan-intihar-vakalarinin-nedenlerinin-arastirilarak-gerekli-tedbirlerin-alinabilmesi-amac

> 10/1318 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Aysu Bankoğlu (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Artan intihar oranlarının araştırılması, bu konuda gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederiz. 21.12.2023

GEREKÇE

Eğitim sistemindeki aksaklıklar, ekonomik kriz, işsizlik, toplumsal baskı ve bu baskıdan dolayı gençlerin kendini güvende hissetmemesi ve gelecek kaygısı öğrencileri intiharlara sürüklemektedir. Öğrenci yurtlarında alınmayan güvenlik önlemleri, derinleşen yoksulluk ve ekonomik sıkıntılar, cemaat ve tarikat yapılanmaların öğrenciler üzerindeki baskısı genç intiharlarını daha da artırmaktadır. Son yıllarda Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü'ne bağlı birçok öğrenci yurdunda da intihar vakaları yaşanarak basında geniş yer almış ve kamuoyunun tepkisine yol açmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Covid-19 pandemisi sonrası iki yıl süzgeçten geçirerek açıklayabildiği 2021 verilerine göre; geride kalan 19 yılda intihar vakalarında yüzde 54 artış yaşanmıştır. TÜİK verilerine göre; son 19 yılda 58 bin 985 kişi intihar ederken en yüksek veri 2021 yılında kaydedilmiş, 2021'deki intiharlar, bir önceki yıla göre yüzde 12 artarak 4 bin 158'e yükselmiştir.

Sürekli artan vergiler, zamlar, pahalılık ve işsizlik nedeniyle ekonomik krizinin eşiğinde olan Türkiye'de yüksek seyreden enflasyon ile birlikte Ekim ayında açlık sınırı 13 bin TL'ye çıkmış, yoksulluk sınırı ise bir ayda 1.095 TL artarak 44 bin 718 TL'ye yükselmiştir.

Türkiye genelinde işsizlik oranının TÜİK tarafından giderek azaldığı ifade edilse de yapılan araştırmaya göre geniş tanımlı işsizlik oranı son bir yılda yüzde 20,3'ten 21,8'e, geniş tanımlı işsiz sayısı son bir yılda 7,5 milyondan 8,3 milyona yükselmiştir. TÜİK'e göre dar tanımlı işsiz sayısı 3,2 milyona düşmüştür. Ayrıca resmi işsizlerin yüzde 88,1i işsizlik ödeneği alamaz hale gelmiştir.

Uluslararası endekslere de yansıyan bu duruma göre 2022 yılı Birleşmiş Milletler Dünya Mutluluk Raporu*nda Türkiye 146 ülke içerisinde 112*inci sırada yer alırken, iç savaş ve çatışma yaşayan komşuları Suriye, Filistin ve Lübnan hariç tüm komışularından ve yakın çevresinde yer alan ülkelerden geri durumdadır. Yine aynı rapora göre Türkiye, 144 ülke arasında mutluluk seviyesinin son 9 yılda en çok düşüş gösterdiği ilk 20 ülke arasında yer alırken, Türkiye?de ortalama mutluluk son 9 yılda 5,2*den 4.7'ye gerilemiştir. Türkiye, hayat tercihleri konusunda ne derece özgür hissedildiği alt başlığında da en karamsar ülkelerden birisi olarak, kendini özgür hissetmeyenlerin oranı %45'e ulaşmaktadır.

Ülkemizde 24 Haziran 2018 seçimleri ile birlikte geçilen Cumhurbaşkanlığı Sistemi bilançosu da durumun vahametini ortaya koymaktadır. Başkanlık rejiminde enflasyon yüzde 1 ten yüzde 105,48'e, dolar 4,8 liradan 28,95 liraya, açlık sınırı 1.686'dan 13 bin liraya, yoksulluk sınırı 5.557'den 44 bin 718, işsiz sayısı 5,5 milyondan 8,5 milyona yükselmiştir.

Bu koşullar altında artan yoksulluk, işsizlik, hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı, borç ve çalışma koşullarının kötü olması nedeniyle intihar vakaları ülkemizde ciddi bir biçimde artış göstermiştir. Son aylarda basına da yansıdığı üzere ekonomik sıkıntıları gerekçe göstererek yaşanan intiharlar, kriz nedeniyle insanların yaşam koşullarının giderek daha da ağırlaşarak, işsiz ve yoksul sayısının arttığını da ortaya koymaktadır.

TÜİK verilerine göre 2018 ile 2022 arasında en az 1477 vatandaşımız ekonomik sorunlar nedeniyle intihar etmiştir. Sadece 2022 yılında 300 yurttaşımız aynı nedenle yaşamına son vermiştir. 2018-2021 yılları arasında intihar eden her 10 kişiden birini gençler ve çocukların oluşturmuştur. AKP iktidarı süresince hayatına son veren 24 yaşından küçük 3 bin 338 kişinin 26'ü, 15 yaşın altındadır. Öte yandan, 19 yıllık AKP iktidarında intihar eden 15 yaşından küçük çocuk sayısı ise bin 590'a ulaşmıştır.

Gençlerimiz başta olmak üzere 82 milyon yurttaşımız hem ekonomik olarak hem de psikolojik olarak oldukça yıpranmış durumdadır. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde artan intihar vakalarının önüne geçilmesi intihar vakalarının azalmasına ve intihar girişimlerinin önlenmesine yönelik çözüm odaklı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Toplumsal sorunların çözümü için gerekli olan adımları atmak devletin ve mevcut iktidarların Anayasal sorumluluğudur.

Bu nedenle artan intihar oranlarının araştırılması, bu konuda gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 104'üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın). “Artan intihar vakalarının nedenlerinin araştırılarak gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1318, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1318-artan-intihar-vakalarinin-nedenlerinin-arastirilarak-gerekli-tedbirlerin-alinabilmesi-amac (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/10e76e38-f695-44a1-bf52-018f857cdbac

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.