# Adana Ceyhan'da kurulması planlanan Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi projesinin akıbetinin ve projenin tamamlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1330)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1330
- **Tarih:** 16 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Müzeyyen Şevkin (CHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fb155542-c74f-4d1a-b892-018f867b56e9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1330-adana-ceyhan-da-kurulmasi-planlanan-ceyhan-enerji-ihtisas-endustri-bolgesi-projesinin-akib

> 10/1330 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Müzeyyen Şevkin (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Adana'nın Ceyhan ilçesinde kurulması öngörülen Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi projesinde 16 yıldır kayda değer bir ilerleme olmamıştır.

Bakanlar Kurulu, 17 Ekim 2007 tarih ve 26673 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, 12632 sayılı kararıyla Adana'nın Ceyhan ilçesi Kurtpınar ve Sarımazı mevkiinde bulunan 13 milyon 471 bin 964 metrekarelik alana "Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi" kurulması planlanmıştır.

Bölgenin kurulmasıyla Adana'nın önemli bir enerji merkezi olacağı ve bu bölgeye yapılacak yatırımların hem bölge hem de ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayacağı yönündeki beklentiler de 16 yıldan bu yana hayalden öteye geçememiştir.

Bölgenin ivedi olarak kamulaştırılması için Bakanlar Kurulu, 2010 yılında ayrı bir karar daha almıştır. Bu karara karşın bölgeyle ilgili altyapı yatırımlarının ve kamulaştırma çalışmalarının ne aşamada olduğu, bölgeye yatırım yapmak isteyen bir yatırımcının bürokratik olarak nasıl bir yol izleyeceği ve nereye başvuru yapması gerektiği konusunda bir açıklama yapılmamıştır.

Bölgenin işletmesi kuruluş yasası gereği Adana Sanayi Odası'na (ADASO) verilmiştir. . ADASO'ya bu kapsamda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından, 28 Mart 2008'de bir yazı gönderilerek, bölgenin kamulaştırılması çalışmalarının sonuna gelindiği ve acilen işletme müdürlüğünün kurulması gerektiği bildirilmiştir. Sonuç olarak, Adana Sanayi Odası'nda göstermelik ve hiçbir faaliyeti olmayan bir işletme müdürlüğü kurulmuştur. Alınan Bakanlar Kurulu Kararı'ndan bu yana, 11 yıldır, bu denli önemli bir projenin neden ilerlemediği konusu kamuoyunda kuşku uyandırmaktadır. Bölgede bürokratik engellerin ötesinde, deniz kenarındaki bu bölgenin farklı amaçlar için özel yatırımlara ya da bazı özel sektör sahiplerine mi tahsis edileceği konusunda kuşkular oluşmuştur.

Kuruluş Kararının üzerinden 16 yıl, acele kamulaştırma kararının üzerinden 13 yılı aşkın süre geçmesine rağmen CEİEB projesinde kayda değer bir ilerleme sağlanamamıştır. 16 yıllık süre zarfında ilgili proje 5 Enerji ve Tabii Kaynaklar, 5 de Sanayi ve Teknoloji Bakanı eskitmiştir. Cumhurbaşkanı'nın ve bakanların son yıllarda verdiği sözlere rağmen, "bugün bitecek, yarın bitecek" denen kamulaştırmalar, şu ana kadar tamamlanmış görünmemektedir. Diğer yandan projenin fizibilite etüt raporunu hazırlamakta bile oldukça yavaş kalındığı görülmektedir. 2008 ile 2020 yılları arasını kapsayan CEİEB etüt projesi için harcanan para, proje için ayrılan ödeneğin sadece yüzde 1,5'dir. Bu hızla gidilirse sadece projenin fizibilite etüdünün tamamlanması 591 yılı bulacaktır (2008 ile 2017 yılları arasındaki 9 yılda 90 bin TL, yani yılda 10 bin TL harcandıysa, ödenekte geriye kalan 5 milyon 910 bin TL yılda 10 bin TL harcayarak 591 yılda kullanılır). Ne Ceyhan'ın, ne Adana'nın ne de Türkiye'nin 591 yıl bekleyecek takati yoktur. Zaten kamu yatırımlarında ihmal edilen ve hak ettiğini alamayan bir ilimizdir. Bu proje kapsamında kurulacak rafineri, petrokimya, petrol ve gaz depolama tesisleri, İman ve tersaneler Adana ve tüm Çukurova ekonomisine can damarı olacaktır. Ancak daha da önemlisi bu projenin gerçekleşmesiyle ülkemiz tüm Doğu Akdeniz'in bir enerji üssü haline gelecek ve çok önemli bir stratejik avantaj elde edecektir.

Bölgede yatırım yapmak isteyen girişimciler için bir başvuru mekanizması oluşturulmadığı gibi, bu alanların hangi kriterlere göre yatırma tahsis edileceği konusunda da 16 yılda objektif bir plan ortaya koyulmamıştır. Bu nedenle, hem bölge hem de Türkiye için hayati önem taşıyan bu projenin bürokratik engeller nedeniyle mi, yoksa farklı amaçlar nedeniyle mi yürümediğinin araştırılması hem de 2024 yılı bütçesinde bölgenin ivedi olarak hayata (geçirilmesi, o Türkiye (açısından son derece o önemlidir. Bu nedenlerle Anayasa'nın 98 ve içtüzüğümüzün 104 ve 105. maddeleri gereğince meclis araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz. 21.11.2023 valla ir Ge Gran Onkelye Me Au GötüRe.

---

**Kaynak gösterme:** Müzeyyen Şevkin (CHP, Adana). “Adana Ceyhan'da kurulması planlanan Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi projesinin akıbetinin ve projenin tamamlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1330, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1330-adana-ceyhan-da-kurulmasi-planlanan-ceyhan-enerji-ihtisas-endustri-bolgesi-projesinin-akib (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fb155542-c74f-4d1a-b892-018f867b56e9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
