# Elma üreticilerinin üretim süreci boyunca karşılaştıkları sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1334)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1334
- **Tarih:** 16 Mayıs 2024
- **İlk imza:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/98d1eaa8-c4f3-4811-8280-018f869ffc7b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1334-elma-ureticilerinin-uretim-sureci-boyunca-karsilastiklari-sorunlarin-belirlenmesi-ve-bu-so

> 10/1334 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: İsmail Atakan Ünver (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde hemen her ilde elma yetiştiriciliği yapılmakla birlikte, üretim alanları incelendiğinde; Niğde, Isparta, Karaman, Antalya ve Konya illeri Türkiye'nin toplam elma üretim alanlarının W53,4'ünü oluşturmaktadır. Meyve endüstrisi, halkın beslenmesi, meyve işleyen sanayilere hammadde temin etmesi, istihdam sağlaması, katma değerinin göreceli olarak daha yüksek olması ve dış ticarete konu olması bakımından güçlü bir sektördür. Bu sektörde elma %10 ile muzdan sonra ikinci büyük paya sahiptir.

2021/22 sezonunda dünya sıralamasında Türkiye, AB ülkelerinden sonra elma üretiminde 3. sırada, ihracatta ise 7. sırada yer almaktadır. Üretimin katma değere dönüştürülmesi noktasında ihracata yönelik üretim stratejilerinin geliştirilmesi ile sektörün sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlanacağı açıktır. Türkiye, elma gibi önemli bir yumuşak çekirdekli meyve türünde dünya üretiminde ilk sıralarda yer almasına rağmen verim, kalite ve pazarlama altyapısındaki yetersizliklerden dolayı uluslararası pazarda rekabet edememektedir. Uluslararası pazarda rekabet gücünün arttırılabilmesi için verim, kalite ve teknoloji odaklı üretime önem verilmelidir.

Türkiye'de elma ağacı sayısında birinci olan Karaman'da 12 milyondan fazla meyve veren elma ağacı bulunurken, kişi başına 45'ten fazla elma ağacı düşmektedir. Karaman'daki meyve üreticilerinin "Amasya", "golden", "starking" gibi bilinen çeşitlerin yanında "crisp pink", "fuji" ve "gala" gibi dünya piyasasında aranan türlerin de üretimine yönelmesi elma üretiminin geleceği açısından umut vermektedir.

207 bin dekar alanda elma üretimi yapılan Karaman'da yaklaşık 1300 elma üreticisi bulunmakta, 2022 yılı sonu itibarıyla rekolte 752 bin 45 ton olarak gerçekleşmiştir. Karaman'da elmacılık vazgeçilmez bir sektör, binlerce kişiye sağlanan istihdam ve önemli bir geçim kapısı olmasının yanında ülke ekonomisine sağladığı katkıyla ayrıcalıklı bir yere sahiptir.

Elma üretimi ülkemizde 2022 yılında 4,8 milyon ton olarak gerçekleşmiş, TÜİK 2023 Yılı Bitkisel Üretim 1. Tahminine göre ise elma üretimi bir önceki yıla göre "%1,3 oranında azalacağı tahmin edilmiştir. Ülkemizin elma ihracatında sahip olduğu üretim potansiyelini en iyi şekilde değerlendirebilmesi, akılcı stratejilerin oluşturulmasına bağlıdır. Üreticilerimizin birim alandan elde edecekleri verimi ve ürün kalitesini artırmalarının sağlanabilmesi bakımından sulama teşvik edilmeli, üreticinin karşılaştığı finansal ve üretime yönelik sorunlar çözülmeli, lojistik ve teknolojik yetersizlikler, pazarlamaya yönelik eksiklikler ile sürecin doğru bir şekilde yönetilmesi hususundaki aksaklıklar giderilmelidir.

Dünya elma üretiminde önemli bir yere sahip olan ülkemizin ihracatta istenilen seviyede olmaması büyük bir eksikliktir. Modern soğuk hava ve paketleme tesislerinin çoğaltılması, lokasyon kaynaklı sorunların ortadan kaldırılması, çağdaş üretim ve pazarlama stratejilerinin teşvik edilerek geliştirilmesi, Ar-Ge çalışmalarına odaklanılması, fiyatlarda görülen dalgalanmaların kontrol altına alınarak üreticinin kazanç sağlamasına yönelik tedbirler geliştirilmesi, su kaynaklarının risk limitinde olduğu dikkate alınarak geleceğe yönelik atılması gereken adamların hızlıca hayata geçirilmesi gibi alınabilecek başlıca önlemlerle, bu eksikliğin giderilmesi noktasında çalışmalar bir an önce yürütülmelidir.

Tüm bu hususlar dikkate alınarak, elma üretiminde yaşanan sorunlar ile artan girdi maliyetleri altında ezilen üreticilerin pazarlama, depolama ve ihracatta karşılaştıkları engellerin ortadan kaldırılması ile üreticinin taleplerinin etkin bir şekilde tespit edilmesi ve çözümü olabilecek tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 104 ve 10'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman). “Elma üreticilerinin üretim süreci boyunca karşılaştıkları sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara yönelik gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1334, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1334-elma-ureticilerinin-uretim-sureci-boyunca-karsilastiklari-sorunlarin-belirlenmesi-ve-bu-so (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/98d1eaa8-c4f3-4811-8280-018f869ffc7b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
