# Süt sığırı üretimi ve süt üretim faaliyetleri ile uğraşan vatandaşların karşılaştıkları sorunların belirlenerek gerekli çözümlerin üretilebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1337)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1337
- **Tarih:** 16 Mayıs 2024
- **İlk imza:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/dc42d12a-a8c2-4821-97d2-018f8592f5bd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1337-sut-sigiri-uretimi-ve-sut-uretim-faaliyetleri-ile-ugrasan-vatandaslarin-karsilastiklari-so

> 10/1337 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: İsmail Atakan Ünver (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarım ve hayvancılık, ulusal gelirin ve istihdamın artırılması, diğer sektörlere hammadde sağlamasıyla ülke ekonomisine sağladığı katkı, istikrarlı kalkınmaya sağladığı katma değerde artış, kentsel göçü ve bunun ortaya çıkardığı sosyal problemleri azaltması gibi sosyal ve ekonomik birçok sorunun çözümüne katkı sağlamaktadır. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hayvancılığın önemli bir noktaya gelmesi için çeşitli destekleme programları gündeme alınmış, verilen desteklerle üreticinin ticari faaliyetlerine değer katılması amaçlanmıştır.

Ülkemizde süt sığırı üreticiliği de üreticinin yoğun iş gücü, fedakarlığı, devlet desteklemeleri ve yine devlet eliyle kurulan kurumların üretim ve gelişim politikaları güdümünde yürütülüyor. Ancak, ne var ki; süt sığırı üreticiliği yaparak geçimini sağlamaya çalışan, ürettiği süt ile ülke ekonomisine katma değer sağlayan vatandaşlarımızın üretim maliyetleri içinde yer alan yem, işçilik, arazi, nakliye, süt soğutma, gübreyi elden çıkarma ve veterinerlik gibi pek çok maliyet üreticimizin canını yakmaktadır.

Süt sığırı ve süt üreticisine destek olması, üreticinin kazancını garanti altına alması maksadıyla kurulan Ulusal Süt Konseyi, her yıl, belirli periyotlarla süt fiyatı belirlemekte, üreticinin sütün kilosunu kaçtan satacağını hesaplamaktadır. Ne yazık ki, üreticinin talep ve görüşlerinden uzak bir şekilde, üretim maliyetlerinden birçok gideri dikkate almadan yapılan hesaplamalar, süt üreticisini büyük şirketler karşısında zor durumda bırakmış, üreticinin emeğinin karşılığı olan kazancına darbe vurmuştur.

Bu doğrultuda, üreticinin yıllık kazancını güvence altına alması kaçınılmaz bir talepken; bu faaliyetin en temel gideri olan yem fiyatlarının serbest bırakılması üreticinin elini kolunu bağlamaktadır. Ulusal Süt Konseyi'nin belirlemiş olduğu fiyatlar gerçeği yansıtmamakta, yapılan zamlar yem fiyatlarındaki dalgalanmalar ile anında erimektedir. Bugün, süt sığırı üreticisinin sıkıntılarını çözmek ve süt üretimine değer katmak; üreticinin sıkıntılarını çözemeyen Ulusal Süt Konseyi'ni yeniden yapılandırmaktan ve bu konseyin görevleri arasına yem fiyatlarının kontrolünü sağlaması yönünde yetki verilmesinden geçmektedir.

Birçok Avrupa Birliği ülkesinde ve ABD' de üretici litre başına süt primi, arazi kullanımına göre geri ödeme, sağılan inek başına ödeme, mazot desteği, sosyal yardımlar ve bölgesel kalkınma programları gibi çeşitli yöntemlerle desteklenip, süt üreticileri çiğ süt

| fiyatlarındaki ani düşüşler ya da yem fiyatlarındaki yükselişlerden korunurken; ülkemizde üreticinin kaderine terk edilmesi, hükümetin tarım ve hayvancılıkta ilerleme hedefleri ile uyuşmamaktadır.

Üreticinin ürettiği süte uygulanan satış fiyatları firmalardan yana değil, üreticiden yana düzenlenmeli, hayvan sağlığı ve yüksek süt verimi için gerekli çalışmalar ile birlikte desteklemeler de acilen hayata geçirilmelidir.

Süt üreticisinin katlandığı maliyet, süt fiyatı (sütün satış bedeli) olarak maalesef üreticiye geri dönmemektedir. Öyle ki 2023 yılı Ocak ayında | litre çiğ süt üretim maliyeti 9 lira 69 kuruş olarak hesaplanmışken, 2023 yılı Eylül ayında bu rakam kuruşa yükselmiştir. Süt üreticisinin kaderi serbest piyasa koşullarına terk edilmiştir.

Bu sebeple süt sığırı üreticiliği ve süt üretimi ile uğraşan vatandaşlarımızın yaşadığı sorunlar ile uzun vadede ortaya çıkacak gelişmelerin ve yapısal değişikliklerle ortaya çıkması muhtemel sorunların tespit edilmesi ve bu sorunların çözümü olabilecek tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Ulu Aşkla

Kanın ece T (ÇÖ ya20)

---

**Kaynak gösterme:** İsmail Atakan Ünver (CHP, Karaman). “Süt sığırı üretimi ve süt üretim faaliyetleri ile uğraşan vatandaşların karşılaştıkları sorunların belirlenerek gerekli çözümlerin üretilebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1337, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1337-sut-sigiri-uretimi-ve-sut-uretim-faaliyetleri-ile-ugrasan-vatandaslarin-karsilastiklari-so (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/dc42d12a-a8c2-4821-97d2-018f8592f5bd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
