# Göçmen ve sığınmacı politikalarının gözden geçirilerek gönüllü geri gönderme politikasının hayata geçirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1344)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1344
- **Tarih:** 13 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Murat Bakan (CHP, İzmir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9217cd78-f395-4d62-bef3-018f76dd4b9f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1344-gocmen-ve-siginmaci-politikalarinin-gozden-gecirilerek-gonullu-geri-gonderme-politikasinin

> 10/1344 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Murat Bakan (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye, gerek coğrafi konumu gerekse bölgesindeki savaşlar, siyasi istikrarsızlıklar, insan hakları ihlalleri, ekonomik sorunlar ve son yıllarda ise iklim krizine de bağlı olarak yaşanan aşırı ve ani doğa olayları ile doğal afetler sebebiyle düzensiz göçmen akınına maruz kalmıştır.

Özellikle Suriye iç savaşıyla beraber, sayısı net olarak bilinemeyen milyonlarca insan Türkiye'ye sığınmıştır. Kimisi kaçak yollarla kimisi iktidarın o dönem uyguladığı açık sınır kapı politikasıyla Türkiye'ye giriş yapmış ve birçok kente yerleşmiştir. Bir kısım göçmen Türkiye'yi Batı ülkelerine gidebilmenin geçiş noktası olarak görmüş, bir kısmı ise Türkiye?de yaşamını sürdürmekte/sürdürmeyi hedeflemiştir.

Türkiye'nin kontrollü ve bütünlüklü bir göçmen politikasının olmamasından doğan sorunlar tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yaşamını doğrudan ya da dolaylı yoldan etkilemiş, hala da etkilemektedir. Bu sorun kamuoyunun da bir numaralı gündemi haline gelmiştir.

Sınırlarımızdaki güvenlik zafiyeti yabancıların yasa dışı yollarla Türkiye'ye girişinde kolaylaştırıcı olduğu gibi, insan kaçaklığının artmasına da sebep olmuştur. Bunun bir sonucu olarak da geçiş anında binlerce insan yaşamını yitirdiği büyük acılar hafızalara kazınmış, vicdanları yaralamış ve tarihe tüm dünyanın ayıbı olarak geçmiştir. Tam bu noktada sınırlarımızdan bir şekilde ülkemize giren cihatçı teröristlerin, örgütlerine militan kazandırmak üzere çalışmalar yaptığını, düzenlediği bombalı terör saldırılarında yüzlerce yurttaşımızın hayatını kaybettiğini de hatırlamak gerekmektedir.

Sadece yasa dışı yollarla Türkiye'ye giren kayıt dışı yabancılar değil; kayıtlı olan yabancılarla ilgili de ciddi sorunlar vardır. Nefret söylemlerinin, ırkçı ve ayrımcı saiklerin ayyuka çıkması, yabancıların yaşadığı mahallelere, evlerine ve iş yerlerine yönelik saldırılarla sonuçlanmış; kayıt dışı çalışma ve çocuk işçi, eğitim, sağlık gibi temel sorunlar ise suç oranlarında artış, çocukların cinsel istismara maruz kalması, kadınların fuhuşa zorlanması gibi vahim sorunlara sebep olmuştur.

Diğer yanda ise, düzensiz, kontrolsüz ve aşırı bir şekilde Türkiye'ye gelen sığınmacıların, aynı bölgelere yerleşmeleri, kentlerde gettolaşmayı doğurmaktadır. Bu gettolaşma da hem sığınmacıların entegre süreçlerini uzatmakta hem gönüllü ve güvenli geri dönüşlerine dair uygulamaların hayata geçirilmesini zorlaştırmakta hem de toplumsal kabulü sekteye uğratmaktadır. Bu durum toplumun gündelik hayatını etkilemekte, özellikle gettolaşmanın olduğu yerlerde uyuşturucu, kaçakçılık ve adi suçlar başta olmak üzere suç oranları artmakta ve güvenlik açığı ortaya çıkmaktadır.

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde; Türkiye'de göçmen politikasıyla ilgili ciddi bir sorun olduğu açıktır. Bu sorunun güvenlik, sosyal, kültürel ve ekonomik olarak ele alınarak; mevcut ve oluşabilecek tüm sorunların çözümüne yönelik yasal ve kurumsal eksiklikler de giderilerek kontrollü ve bütünlüklü bir göçmen politikasının oluşturulması Türkiye'nin geleceği açısından hayati önemdedir.

Türkiye"ye kaçak olarak giren ve kayıtsız olarak yaşayan yabancılar sorununun araştırılarak başta sınır güvenliği olmak üzere konuyla ilgili gerekli tedbirlerin alınması; geçiş noktası haline gelen Türkiye üzerinden başka ülkelere geçmeye çalışırken yaşanan mülteci ölümlerinin olmaması için alınacak önlemlerin belirlenmesi; yasa dışı ve düzensiz göç ile bu bağlamda yapılan insan kaçakçılığının önlenmesi, yasa dışı göçmen çalıştıran işletmelerin denetimlerine yönelik uygulanabilir ve etkili adımların belirlenmesi, hem gönüllü geri gönderme politikasının hayata geçirilmesi hem de mevcut ve oluşabilecek tüm sorunların çözümüne yönelik yasal ve kurumsal eksikliklerin de giderilerek kontrollü ve bütünlüklü bir göçmen politikasının oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla talep ve teklif ederim.

Gr Beşeri 10/1344

EGE

---

**Kaynak gösterme:** Murat Bakan (CHP, İzmir). “Göçmen ve sığınmacı politikalarının gözden geçirilerek gönüllü geri gönderme politikasının hayata geçirilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1344, 13 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1344-gocmen-ve-siginmaci-politikalarinin-gozden-gecirilerek-gonullu-geri-gonderme-politikasinin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9217cd78-f395-4d62-bef3-018f76dd4b9f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
