# Gençler arasında artan elektronik sigara kullanımının sebeplerinin belirlenerek kullanıcıların bilinçlendirilmesi ve kaçak satışların engellenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1372)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1372
- **Tarih:** 20 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/99e702da-ff8f-4e5a-ad57-018f9f1bd956
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1372-gencler-arasinda-artan-elektronik-sigara-kullaniminin-sebeplerinin-belirlenerek-kullanicil

> 10/1372 esas numaralı meclis araştırması önergesi 20 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Kadim Durmaz (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de elektronik sigaranın satışı ve pazarlanması yasak olmasına rağmen kullanımı maalesef çok yaygın olup, hatta ortaokul ve lise öğrencilerinin okul tuvaletlerinde söz konusu sigaraları içtiğine dair duyumlar almaktayız. Bu konuda neler yapılabilir, nasıl mücadele edilebilir? Bununla ilgili yasal değişikliklere ihtiyaç var mı? Aileler bu konuda neler yapabilir? Aromatik tat ve koku içeren elektronik sigaraların varlığı çocuk yaştaki kullanıcıların sayısının hızla artmasının nedeni olabilir mi? Dünya Sağlık Örgütü'nün yönlendirmesiyle ülke yönetimleri aromatik elektronik sigara satışına bir kısıtlama getiremezler mi? Elektronik sigara kullanımının ortaokul çocukları seviyesine kadar indiğini üzülerek görmekteyiz. Elektronik sigara ile yeni bir bağımlılık türüne mi yol açılmış oldu? Çocukların ve gençlerin elektronik sigaraya erişimlerinin hızlı bir şekilde engellenmesi, sebeplerinin araştırılması, gerekli tedbirlerin ve çalışmaların yapılması amacı ile Anayasanın 98'inci, içtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması hususunda gereğini arz ederim..../02/2024

GEREKÇE:

Elektronik sigaraların çoğunluğu, yüksek derecede bağımlılık yapıcı olan nikotini içermekte ve çok küçük yaşlarda çocukların nikotin bağımlısı olmasına neden olmakta özellikle genç beyinlerde çok olumsuz etki göstermektedir. Diğer bir araştırma bulgusu da, elektronik sigara kullanıcılarının doğası gereği, daha sonra geleneksel sigara kullanma olasılıklarının kullanmayanlara göre iki kat daha fazla arttığını göstermektedir. Nikotinin ayrıca, çocuklar, ergenler ve hamile kadınlar üzerinde çok ciddi sağlık riskleri olduğu görülüyor denilmektedir. Çocuklar ve ergenlerde nikotin kullanımı, beyin gelişimi üzerinde uzun vadeli sonuçlara yol açan, potansiyel olarak öğrenme ve kaygı bozukluklarına neden olan zararlı etkilere sahip bulunmaktadır. Nikotin sıvısının kaza eseri içilmesi veya elektronik sigara nikotin dozunun yükselmesi sonucu ölümle sonlanabilecek nikotin zehirlenmeleri de diğer sağlık riskleri arasında sayılabilmektedir.

Ne yazık ki, ülkemizde elektronik sigaralar yasak olmasına rağmen çocuklar bu ürünlere kolaylıkla ulaşabiliyor. Bunların mutlaka, İçişleri Bakanlığı tarafından çok sıkı denetlenmesi, gerekli önlemlerin de alınarak çocuklara elektronik sigara satışlarının yasaklanması gerekiyor. Mücadelede başarılı olabilmek içinse, çocuk ve gençlerin elektronik sigaralara erişimlerinin hızlı bir şekilde engellenmesi gerekmektedir.

Çocuklarla ilgili başka bir sorun ise ebeveynlerin çocuklarının elektronik sigara kullanıp kullanmadığını anlayamıyor oluşudur. Üzerlerine sinen bir tütün kokusu ve çantalarında veya üzerlerinde taşınacak paket olmadığı için çocuğun elektronik sigara kullandığına işaret eden bir iz de olmayabiliyor. Kartuşların da çocuklar arasında dolaştığı, o nedenle gözden kaçabildiği söylenmektedir.

Elektronik sigara kullanımına izin veren ülkeler bunları yavaş yavaş yasaklamaya başladılar. Şu anda 33 ülke ve bölgede yasaklanmış bunların yurt dışından getirilmesi, satışı tümüyle yasaklanmış durumdadır. Üretimine ve satışına izin verilmemesi, sınır kapılarında, havalimanlarında denetimlerin sıklaştırılması, sosyal medya ve internet üzerinden erişimleri önlenmesi gerekmektedir.

Elektronik sigaraların binlerce çeşit aromalarla pazarlanması önemli bir sorun. Bazı pazarlarda yaklaşık 16 bin çeşit aroma bulunuyor. Bu aromaların başlıcaları gençler için çekici olan meyve, tatlı, tuzlu, mentol ve nane aromaları. Aromalar özellikle nane ve mentol gibi serin bir his uyandırıyor, sertliği de maskeleyip çocukların kolayca bunları içlerine çekmesi sağlanıyor. Bunlar nikotinin sertliğini maskeleyerek bir kişinin ilk kez elektronik sigara kullanmasında önemli rol oynuyor. Çocuklar da aromalı ürün kullanınca daha güvenliymiş gibi daha çok tercih ediyorlar. Oysaki, kullanılan bazı aromaların, akciğerlerdeki toksiteyi artırdığı görülüyor. Ülke yönetimleri aromatik elektronik sigara satışına kısıtlama getirebilir ama zaten yasak olan ülkelerde bile bir şekilde kaçak yollardan pazara sokulup çocuklara ve gençlere ulaştırıldığına göre bu pek de mümkün görülmüyor.

Getirilen yasal düzenlemelere rağmen, elektronik sigaranın kaçak satış ve kullanımının da son zamanlarda çok arttığı söyleniyor. Buna engel olabilmek adına hangi adımlar atılabilir? Sınır kapılarından kaçak girişlerin engellenmesi, denetlenmesi, kaçak elektronik sigaraların toplanması hususunda hangi önlemlerin alınması gerekmektedir.

Salar ya

---

**Kaynak gösterme:** Kadim Durmaz (CHP, Tokat). “Gençler arasında artan elektronik sigara kullanımının sebeplerinin belirlenerek kullanıcıların bilinçlendirilmesi ve kaçak satışların engellenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1372, 20 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1372-gencler-arasinda-artan-elektronik-sigara-kullaniminin-sebeplerinin-belirlenerek-kullanicil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/99e702da-ff8f-4e5a-ad57-018f9f1bd956

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
