# Hayvan haklarının korunmasında ortaya çıkan sorunların tüm yönleriyle araştırılması, alınacak önlemlerin ve yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1389)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1389
- **Tarih:** 23 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Burcugül Çubuk (DEM Parti, İzmir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8da35c95-1404-4517-9722-018fba0cc49b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1389-hayvan-haklarinin-korunmasinda-ortaya-cikan-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilmasi-alina

> 10/1389 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Burcugül Çubuk (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Genel seçimler sürecinde ve yerel seçim çalışmalarında sokakta yaşayan hayvanlar bir propaganda aracı olarak hedef tahtasına kondu. Sokakta yaşayan hayvanlara yönelik nefret ve bu nefreti büyütecek olan yasa tasarisı önerileri gündeme getirildi. Şimdi bu öneriler doğrultusunda 5199 Sayılı kanunda yapılmak istenen değişiklikler hayvan katliamlarının önünün açılmasına sebep olacaktır. Yapılacak yasal düzenlemeler, öncelikle hayvan hakları konusunda çalışan derneklerin, hak savunucularının ve ilgili tüm kişi ve kuruluşların görüş ve önerileri dikkate alınarak yapılmalıdır. Hayvanlara yönelik suçların önüne geçilebilmesi, hayvanların yaşam hakkının korunması, sokakta yaşayan hayvanların durumunun incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104*üncü ve 105*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Tarih boyunca insanlar ve hayvanlar iç içe yaşamaktadır. İnsanlar hayvanları evcilleştirdiği zamanlardan bu yana insan ve hayvan doğada ve yaşamın kendisinde bir aradadır.

Kentlerde, doğada ve dünyanın her yerinde insanlar ve hayvanlar bulundukları yerlerin sakinleridir, sahipleridir. Dolayısıyla "doğal yaşam alanları" insanın bulunduğu her yerdir. 2000'li yıllara kadar yani Hayvan Hakları Kanunu yürürlüğe girene dek çeşitli belediyeler ve yöneticiler eliyle binlerce hayvan katledilmiş, tür kırımına uğratılmaya çalışılmıştır. 2000'lerde Kanunun yürürlüğe girmesi de bunu engellemeye yetmemiştir. İktidar ve çeşitli siyasi partiler aracılığı ile bugün bu maddelerin hayvanlar aleyhine değiştirilmeye çalışılmaktadır. Hayvanları katletmenin önünün açılması kabul edilemez. Nasıl ki insanın yaşamı devletin sorumluluğunda ise aynı şekilde hayvanların yaşam ve güvenliği de aynı şekilde devletin sorumluluğundadır. 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu hayvan hakları yönünden geliştirilmesi gerekirken, özellikle Madde 6 yani hayvanların öldürülmesi ile ilgili olan bölümün değiştirilmeye çalışılması hayvan katliamlarının önünü açacaktır. Özellikle 2022 yılından bu yana hayvan hakları konusunda gerek genel seçim öncesi gerekse yerel seçim öncesi hayvanların insanlara saldırdığı, "başıboş köpek" sorunu diye bir sorun olduğu, bu sorunun ise katletme ile çözüleceği propagandasını yaygınlaştıran iktidar ve çeşitli siyasi partiler aslında bu "sorunu" çözemeye çalışmak istememektedir.

Çeşitli hayvan hakları dernekleri ve siyasi partilerin talepleri bellidir. Hayvanlara yönelik suçların caydırıcı olması esas olmalıdır. Kısırlaştırma, beslenme, güvenli barınma ve sağlık hakları için belediyeler denetlenmelidir. İnsan ve hayvan ilişkileri konusunda gerekli bilgilendirmeler her yaşta eğitimi verilmesi gereken konulardır. Bu konular hakkında bilinçlendirmek de yine devletin ve belediyelerin öncelikli görevidir.

Sokakta yaşayan hayvanlara yönelik saldırılara karşı duyarlılık sağlamak için gerekli çalışmalar yapılmalı. Saldırılar karşısında etkin yöntemler ve cezalar uygulanmalıdır. Bir arada yaşamayı engelleyecek her türlü koşul ortadan kaldırılmalı, besleme, aşılama ve kısırlaştırma aşamaları takip edilmelidir. Hayvan besleme bölgeleri, barınak koşulları takip edilmelidir. Özellikle köpeklere yönelik şiddet ve toplatma propagandaları ile mücadele edilmelidir.

Bu bağlamda, hayvanların ve insanların can ve yaşam güvenliğini sağlayacak olan yasalar ve düzenlemeler geliştirilmeli, yaşayan her canlının eşit yaşam haklarına sahip olduğu ilkesiyle çeşitli düzenlemeler yapılmalıdır. Özellikle sokakta yaşayan köpeklere yönelik düşmanlaştırıcı politikalara son verilmelidir. Hayvan hakları dernekleri ve gönüllü ekiplerin çağrılarına kulak verilmelidir. Hayvan üretimleri durdurulmalı, hayvan hakları konusunda çocuklar ve yetişkinler bilgilendirilmeli, hayvanlara yönelik şiddet suçlarında caydırıcı cezalar uygulanmalı ve belediyeler ile gönüllüler sokak hayvanlarına bakım süreçlerinde (Besleme, barınma, kısırlaştırma vb.) koordineli hareket etmelidir. 3 AE>ilede. | 10 <- Up"

---

**Kaynak gösterme:** Burcugül Çubuk (DEM Parti, İzmir). “Hayvan haklarının korunmasında ortaya çıkan sorunların tüm yönleriyle araştırılması, alınacak önlemlerin ve yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1389, 23 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1389-hayvan-haklarinin-korunmasinda-ortaya-cikan-sorunlarin-tum-yonleriyle-arastirilmasi-alina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8da35c95-1404-4517-9722-018fba0cc49b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.