# Fındık üreticilerinin fındık üretim aşamasında karşılaştıkları sorunların tespit edilerek çözülebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1432) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1432 - **Tarih:** 31 Mayıs 2024 - **İlk imza:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **İmza sayısı:** 24 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/25a97ca3-4acf-41c5-8f1e-018fdd3e2f9b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1432-findik-ureticilerinin-findik-uretim-asamasinda-karsilastiklari-sorunlarin-tespit-edilerek > 10/1432 esas numaralı meclis araştırması önergesi 31 Mayıs 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Elvan Işık Gezmiş (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Fındık üretiminde üreticilerimizin yaşadığı sorunların, tekelleşen piyasa sürecinin, üretim maliyetlerinin yarattığı olumsuzlukların, sağlanacak yeni desteklerin tümünün çözümüne yönelik olarak Anayasanın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 109'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 1705.2024 asa AN GEREKÇE Türkiye'de fındık üretimi ve ticareti iç içe geçen bir dizi yapısal sorunla yüz yüzedir. Ülkemiz dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştirmektedir. Fındık yetiştiriciliği aile işletmeciliği yapılmakta ve ekonomik olarak 500 bin aile yaklaşık 700 bin hektar alanda fındık üretimiyle uğraşmaktadır. Fındık 2,5 milyon vatandaşımızın onlara bağlı esnaf ve ticaret erbabının geçimi için alternatifi olmayan tek üründür. Tarımsal ürünler ihracatımızda yaklaşık yüzde 18-20'lik payı olan fındığın en önemli özelliklerinden birisi, getirdiği döviz girdisinin tümünü "milli" kaynaklardan sağlamasıdır. Ülkemizde yapılan fındık üretimi, diğer ülkelerde yapılan üretime göre daha zor ve sarp arazilerde yapılmaktadır. Giresun Kalite, Levant Kalite ve Sivri Kalite olarak ayrılan Türk fındığı dünya fındıkları içinde en kaliteli olanıdır. Giresun Kalite (yağlı fındık) sadece Giresun'da (Giresun Piraziz ile Trabzon Vakfikebir arasında) yetiştirilmektedir. Ülkemizde ABD, İtalya, İspanya, Fransa, İran, Gürcistan, Azerbaycan ve Çin'den daha çok fındık üretildiği halde, tarım politikalarındaki yanlışlar nedeniyle hak ettiği değeri bir türlü bulamamıştır. Fındık üretiminde dünya piyasasının çoğunu elinde bulunduran ülkemiz, fındığı dış pazarda daha etkili bir hale getirmek için yaptığı çalışmalarda yetersiz kalmıştır. Fındık bahçelerinin gençleştirilmesi, üretim maliyetlerindeki dengesizlik, rekolte tahminlerin manipüle edilmesi, ihracat gelirleri ve fındığa yüklenen katma değer çalışmaları yetersiz olmuştur. Fındık Rekoltesini genellikle mayıs erken bir dönemde ve yüksek miktarlarla açıklayan uluslararası tekellerin etkin olduğu Uluslararası Sert Kabuklu Meyveler Konseyi (INC), İhracatçı Birlikleri, TÜİK, Tarım ve Orman Bakanlığı rekolte tahminlerinde oldukça başarısız olmaktadır. Yüksek rekolte tahminleri üretici aleyhine bir piyasa varlığına hizmet etmektedir. TMO Fındık Destekleme fiyatlarının düşük açıklanması ve piyasa koşullarına göre güncellememesi fiyatın yükselmesini engellemektedir. Fındıkta serbest piyasadan söz edilemeyeceği gibi tamamen tekel piyasanın hakimiyeti söz konusudur. Ülkemizde geçimini tarımdan sağlayan nüfus oranı %33 iken, Giresun ve Ordu illerimizde bu oran %74'tür. Birinci standart bölgede üreticilerin korunması ve bölgenin sosyo-ekonomik yapısı gözetilerek devlet sübvansiyonlarının devam etmesi gereklidir. İşçilik, gübre-ilaç girdi maliyetleri son oldukça fazla artış göstermiştir. Maliyet tabloları karşısında özellikle dönümden ortalama 80 ile 100 aralığında üretim yapılan Doğu Karadeniz'de üreticiyi koruyamayan taban fiyat politikası üretimin her geçen yıl düşmesine sebep olmaktadır. Üretici yaş ortalaması 60"ın üzerinde olması, işsizlik, genç nüfusun göçü ve fiyat politikası küçük parsellerde fındık üretimi yapmak isteyen nüfusa bakmaya yetmemektedir. Fındık sektörüne ait sanayi gelişime uygundur ve pazar sorunu bulunmamasına rağmen b gün gelinen noktada fındık politikası ve uygulamaları karşısında üretici yalnız bırakılmıştır. "* & HAÇ * ) RASİ . EŞ CHP 2 Fındık hasadında tarım makinaları Doğu Karadeniz'de arazi yapısından dolayı kullanılanı > /8 Fındık hasadında kullanılan motor, makine, teçhizat ve ekipmanlar için yeterli dev çt de eği Bi Ün yapılmamaktadır. Fındığın işlenip mamul ürün haline getirilerek pazarlanması yönünde 'teşviklerde yeterli değildir. Fındık üretimi ve üreticinin yukarıda yer alan sorunlarının araştırılması ve çözüm önerilerinin ortaya konulması hem Karadeniz Bölgesi hem de ülkemiz için önemli bir katkı sağlayacaktır. --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Fındık üreticilerinin fındık üretim aşamasında karşılaştıkları sorunların tespit edilerek çözülebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1432, 31 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1432-findik-ureticilerinin-findik-uretim-asamasinda-karsilastiklari-sorunlarin-tespit-edilerek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/25a97ca3-4acf-41c5-8f1e-018fdd3e2f9b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.