# Artan çevre tahribatları ile birlikte ortaya çıkan iklim ve su krizi için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/146)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/146
- **Tarih:** 17 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3e91b8b7-1ba7-4f59-9fe9-018967b25d87
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-146-artan-cevre-tahribatlari-ile-birlikte-ortaya-cikan-iklim-ve-su-krizi-icin-gerekli-tedbirle

> 10/146 esas numaralı meclis araştırması önergesi 17 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Süleyman Bülbül (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Artan çevre tahribatlarının ve bu bağlamda yaşanan iklim krizinin sonuçlarından biri olan su krizi hakkında gerekli iyileştirme politikalarının ve önlemlerin Yüce Meclisimizce belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci İç Tüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince

Meclis Araştırmasına açılmasını arz ederiz.

Gerekçe

Ülkemizde enerji üretiminde fosil yakıtlar halen teşvik ediliyor. İşletilen enerji santrallerine ise denetimler sıkı bir şekilde gerçekleştirilmemekte ve maden ruhsatları herhangi bir plan olmaksızın şirketlere verilmektedir. Arazi planlaması, kentleşme ve ormanların tahrip edilmesi pek çok sorunu beraberinde getirmektedir. Bir diğer tabirle çevrenin olumsuz etkilenebileceği hemen hemen her alanda çevrenin "korunması" değil "kullanılması" anlayışı ülkemizde hakimdir.

Bu kapsamda ortaya çıkan sonuçlar, öncelikle artan kirlilik yükü ile karşımıza çıkmakla birlikte iklim değişikliği pek çok yönden kendini göstermektedir. Tüm canlıların yaşamına devam etmesi için zorunlu olan gıdanın ve suyun içinde bulunduğu kriz, gün geçtikçe artmakta ve dünya için önemli bir tehdidi oluşturmaktadır. Dünya Doğal Kaynaklar Enstitüsü'nün yaptığı araştırmaya göre Türkiye "yüksek derecede su sıkıntısı çeken ülkeler' arasında yer alıyor. İvedilikle bir su politikası oluşturulmaz ise de araştırmalar 2040 yılında Türkiye'nin de içinde olduğu 44 ülkedeki su kaynaklarının talebi karşılayamayacağını gösteriyor. Yani suya erişim ciddi bir hızla tehdit altında girmiş durumdadır.

İklim kriziyle birlikte yağışların azalması ve düzensizleşmesi, hava sıcaklıklarının artması, suya erişimi zorlaştırmaktadır. İklim değişikliği artık günlük hayatımızda da gözlemlenmektedir.

DSİ'nin verilerine göre, Türkiye'de kişi başına düşen yıllık su miktarı 2000 yılında 1652 metreküp iken geçen yıl 1322 mereküpe gerilemiştir. Ayrıca TÜİK, Türkiye nüfusunun 2030 yılında 100 milyona ulaşacağını öngörmektedir. Bu durumda, kişi başına düşen su miktarı önlem alınmaz ise oldukça gerileyecektir. Bir diğer yandan kullanılabilir suyun 9070'i tarımda tüketilmektedir. Bu kapsamda gıda üretimi de risk altındadır. Çok büyük bir tehditle karşı karşıya olduğumuz açıkken bu konuda kamu politikaları halen oluşturulmamaktadır.

Çevresel tahribatlar ve olmayan atık politikası nedeniyle yaşanan su kirliliği bir yana suya erişilebilirlik bile yer yer ülkemizde kendini göstermektedir. Her yıl barajların doluluk oranlarının düştüğüne, rezervlerin azaldığına dair açıklamalar yapılmaktadır.

Bu kapsamda, su yönetiminin ivedilikle ele alınması ve su tüketimi hakkında ulusal bir su politikasının oluşturulması zorunluluk teşkil etmektedir. Belediyelerin alabileceği önlemler bir yandan etkili olabilecekken su kirliliğinin önlenmesi, su havzalarının korunması, atık suların arıtımının sağlanması ve yağmur sularının değerlendirilmesi gibi su yönetimi konusunda ele alınması gereken pek çok başlık mevcuttur. Dolayısıyla, artan çevre tahribatları ve bu bağlamda yaşanan iklim krizinin sonuçlarından biri olan su krizi hakkında gerekli iyileştirme politikalarının ve önlemlerin Yüce Meclisimizce belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci İç

Tüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırmasına açılmasını arz ederiz. Soy UT Üzere GEYAN Gevahal- Mu. GE? UR Gctvöre- | Sbhizemw Ne hmek Baran VU Shae YAy-8 nomag Ads Ca İri oo, Besa, SMN Ceude Akay Tİ Ya ApEsh MY. nlaş kazası yaş MY SA Muna$ Ee Askarhul A, Üy YARI pp LA gri Ör Ka Mg PAL

---

**Kaynak gösterme:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın). “Artan çevre tahribatları ile birlikte ortaya çıkan iklim ve su krizi için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/146, 17 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-146-artan-cevre-tahribatlari-ile-birlikte-ortaya-cikan-iklim-ve-su-krizi-icin-gerekli-tedbirle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3e91b8b7-1ba7-4f59-9fe9-018967b25d87

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
