# TBMM Başkanlığına sunulan Meclis araştırması önergelerinin akıbetinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1461)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1461
- **Tarih:** 6 Haziran 2024
- **İlk imza:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/44493ac5-c3cf-4824-b772-018ff179725e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1461-tbmm-baskanligina-sunulan-meclis-arastirmasi-onergelerinin-akibetinin-arastirilmasi-amaciy

> 10/1461 esas numaralı meclis araştırması önergesi 6 Haziran 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Umut Akdoğan (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları" başlıklı 98.maddesinde;

"Türkiye Büyük Millet Meclisi; Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır.

Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir.

Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir.

Meclis soruşturması, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında 106 ncı maddenin beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca yapılan soruşturmadan ibarettir.

Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.

Meclis araştırması, genel görüşme ve yazılı soru önergelerinin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile araştırma usulleri Meclis İçtüzüğü ile düzenlenir." denilmektedir.

TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105.maddelerinde meclis araştırmasına dair düzenlemeler yer almaktadır.

Bu düzenlemeler TBMM'ne milletin oylarıyla seçilip gelen ve milletten kendilerini temsil etme yetkisi alan TBMM Üyelerinin yani milletvekillerinin, millet adına bilgi edinme ve denetim yollarını Anayasal güvence altına alındığını ortaya koymaktadır.

Ancak Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçişle birlikte TBMM'nin sahip olduğu çeşitli yetkiler ilga edilmiş, bir kısmı da sınırlanmıştır.

TBMM Başkanlığına sunulan Meclis Araştırma Önergeleri milletvekili dağılımında iktidar kanadının sayısal üstünlüğü de "kullanılmak" suretiyle kayıtsız şartsız reddedilmektedir. Hatta öyle ki bazı önergeler muhalefetten geldiği için reddedilmekte ise de iktidarın da kamuoyu nezdinde destek göreceğini düşündüğü konularda grupların mutabakatıyla iktidar kanadından sunulmakta ve araştırma komisyonları kurulmaktadır. Bunlara maden kazalarının veya afetlerin ardından kurulan meclis araştırma komisyonlarını örnek olarak verebiliriz.

İktidar kanadı ve ilgili bakanlıkların TBMM'ye tanınan bilgi edinme hakkı ve denetim yetkisini sınırlayıcı şekilde soru önergelerine cevap verilmemesinin altında yatan sebeplerin ve Muhalefet Partileri tarafından Meclis Araştırma Komisyonu açılması için verilen Önergelerin reddedilmesinin nedenlerinin araştırılması amacıyla Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 10'üncü ve 10'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu açılmasını arz ve teklif

Ya A Tel Efe, İİ E

---

**Kaynak gösterme:** Umut Akdoğan (CHP, Ankara). “TBMM Başkanlığına sunulan Meclis araştırması önergelerinin akıbetinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1461, 6 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1461-tbmm-baskanligina-sunulan-meclis-arastirmasi-onergelerinin-akibetinin-arastirilmasi-amaciy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/44493ac5-c3cf-4824-b772-018ff179725e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.