# Engelli bireylerin sosyal ve kültürel alanlarda yaşadıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik yeni politikalar belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1468)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1468
- **Tarih:** 7 Haziran 2024
- **İlk imza:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/28538423-e4f6-4b1f-9452-019000e8a462
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1468-engelli-bireylerin-sosyal-ve-kulturel-alanlarda-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-so

> 10/1468 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Haziran 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye?de engellilerin sorunları ve sosyal yaşamda yaşadıkları problemler her geçen gün artarken, sorunların çözümüne dair kalıcı ve kapsamlı politikaların oluşturulamadığı da bariz bir şekilde ortadadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi?nde engellilerle ilgili komisyon bulunmadığından dolayı Mecliste engelliler sadece Sağlık, Aile, Çalışma Ve Sosyal İşler Komisyonunda değerlendiriliyor. Engellilerin sorunlarını gerçekten görmek ve onların

, sorunlarına kalıcı çözümler üretmek için Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 6/6/2024

GEREKÇE

Bütün dünyada teknoloji hızla gelişirken engelliler, firmalar ve devlet yetkilileri tarafından göz ardı edilen görme engelliler teknolojinin nimetlerinden yeterince yararlanamamaktadır. Başta beyaz eşyalar olmak üzere televizyonlarda, televizyon platformlarında GSM operatörlerinde engelliler çok ciddi kullanım sorunları yaşamamaktadır. Beyaz eşya firmaları tarafından üretilen ürünlere özellikle görme engelliler için erişilebilirlik özelliği bulunmamaktadır. Görme engelliler televizyonlarda bulundukları kanalın hangi kanal olduğunu bilmiyor menü ayarları bile yapamıyor kanalları ayarlayamıyor televizyonun çeşitli özelliklerinden faydalanamamaktadır.

Engelli insanlar bu mağduriyeti yaşarken yaşattıkları bu mağduriyetten dolayı hiçbir firmaya dava açıp haklarını savunamıyor tüketici hakem heyetlerine başvuru yapamamaktadır. Çünkü engelliler için oluşturulan 5378 sayılı kanunda engellileri müşteri olarak görmeyen firmalar hakkında hiçbir yaptırım maddesi bulunmamaktadır. Engelliler sadece Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde sosyal yardımlaşma, indirimler ve pozitif ayrımcılıklar gibi konularda değerlendirilmektedir. Bunun dışında hayatlarını kolaylaştırıcı çözümler kısıtlıdır.

Engellilerin de hakkını savunması gereken Adalet Bakanlığı bünyesinde engellilerle ilgili bir birim bulunmamaktadır. Engellilerin de ticari hakları üzerine çalışmalar yapması gereken Ticaret Bakanlığı bünyesinde de engellilerle ilgili bir birim bulunmamaktadır. Yine engelli insanların da teknolojinin gelişiminden faydalanması için çalışacak olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde de engellilerle ilgili bir birim bulunmamaktadır.

Sosyal yaşamda da devlet kurumlarına benzer nitelikte, engellilerin karşısına birçok sorun çıkaran bir düzlem söz konusudur. Örneğin müzeler görme engellilere ve tekerlekli sandalyelilere neredeyse hiç hitap etmiyorken, müzelerin birçoğunun önünde tekerlekli sandalyeliler için rampa bile bulunmamaktadır. Hiçbir müze çalışanı engellilerle ilgili bilgi sahibi değilken bütün müzeler engellilere ücretsiz yapılmıştır. Engellilerin sorunlarının çözülebilmesi için en başta sosyal yardımlaşma dışında da politikaların geliştirilmesinin gerekliliği ortadadır.

Engellilerin sorunlarının çözülebilmesi için en başta sosyal yardımlaşma dışında politikaların geliştirilmesi gerekiyor bu bağlamda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde engellilerle ilgili komisyon oluşturulması için Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 10'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Engelli bireylerin sosyal ve kültürel alanlarda yaşadıkları sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik yeni politikalar belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1468, 7 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1468-engelli-bireylerin-sosyal-ve-kulturel-alanlarda-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-bu-so (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/28538423-e4f6-4b1f-9452-019000e8a462

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.