# Çocuk istismarı ile mücadelede alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/149)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/149
- **Tarih:** 18 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0a4d6c59-5f7f-4903-a0a6-018977a1e2a9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-149-cocuk-istismari-ile-mucadelede-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir-mecl

> 10/149 esas numaralı meclis araştırması önergesi 18 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

UNİCEFP'in 2021 yılı raporuna göre evlilik adı altında çocukların istismara maruz bırakılmasında Avrupa'da birinci sırada olan Türkiye, Adalet Bakanlığı'nın 2021 adli istatistiklerine göre cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar kapsamında 20 bin 459'u çocuklara yönelik cinsel istismar davası olan toplamda 50 bin 370 dosya açılmıştır. Başta evlilik adı altında kız çocuklarının istismara maruz bırakılması olmak üzere, çocuk istismarının önünü açan tüm uygulamaların ortaya çıkarılması, çocuk istismarının tüm yönleriyle araştırılması, sorumluların açığa çıkarılması, gerekli tedbirlerin alınması ve bu vakaların tekrarlanmasının önüne geçilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 17.07.2023

GEREKÇE

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'nun (UNFPA) 1993-2018 yılları arası yaptığı araştırmaya göre Türkiye?de 18-45 yaş arasındaki her 5 kadından 1'i çocuk yaşta evlilik adı altında istismara maruz bırakılmış, çocuk yaşta evlenen her 3 kadından 1'i yine çocuk yaşta anne olmuş, çocuk yaşta evlenen kadınların yarısı şiddete maruz kalmıştır. UNİCEF'in 2021 yılı raporuna göre evlilik adı altında çocukların istismara maruz bırakılmasında Avrupa'da birinci sırada olan Türkiye, Adalet Bakanlığı'nın 2021 adli istatistiklerine göre cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar kapsamında 20 bin 459*u çocuklara yönelik cinsel istismar davası olan toplamda 50 bin 370 dosya açılmıştır. 2002-2021 yılları arasında TÜİK'in açıkladığı verilere göre 16 ve 17 yaşında olup evlilik adı altında istismara maruz bırakılan kız çocukların sayısı, oğlan çocuklarının sayısının 21 katı olduğu açıklanmıştır. Resmi olmayan verilere göre ise çocukların istismara maruz bırakıldığı vaka sayısı ise I milyona yaklaştığı ifade edilmektedir.

Kadınlara ve çocuklara yönelik korucuyu politikaların yetersizliği, politikaların uygulanmasındaki eksikliklerin yanı sıra, evlilik adı altında özellikle kız çocuklarının istismara maruz bırakıldığı vakalarda ilgili Bakanlıkların, kolluk gücünün hızlıca müdahale edememesi, yeterli çalışma yürütülememesi, faillere yönelik iyi hal indirimi uygulanması ve mağdur ailenin baskı altında alınmaya çalışılması, söz konusu vakaların her geçen yıl artmasındaki sebeplerden bazılarıdır. 17 Temmuz 2023 tarihinde Yüksekova'da görülen istismar vakası bu duruma örnektir. Hakkari'nin Şemdinli ilçesine bağlı Oğlaklı köyünde yaşayan li yaşındaki Esra Yücel, 2016 yılında Veysi, Zahir ve Nihat Yılmaz adlı kuzenler tarafından istismara uğramış, çocuğun beyanı ve delillere rağmen sanıklar tahliye edilmiş, tahliye sonrası Esra Yücel intihar etmiştir. Köylüler istismarın üstünü örtmeye çalışmış, mağdur aile köylüler tarafından tehdit edilmiş, baskı altında alınmaya çalışılmıştır.

Mayıs 2022'de Muş'un Bulanık ilçesine bağlı köyde 7 yaşındaki çocuk, S.S. tarafından istismara uğradığını açıklamış, yürütülen soruşturmada S.S.'nin aynı köyden birden fazla çocuğu da istismara maruz bıraktığı ortaya çıkmıştır. Ancak istismar olaylarının S.S.'nin korucubaşı abisi tarafından kapatıldığı ve aileleri baskı altına almaya çalıştığı ifade edilmiştir. Söz konusu davada fail S.S. iyi hal indirimi uygulanarak ceza almıştır. 28 Şubat 2023 tarihinde Muş'un Malazgirt ilçesinde yaşayan 13 yaşındaki B.B.'nin aile baskısıyla evlilik adı altında istismara maruz bırakılmasının ardından söz konusu olaya dair polise suç duyurusunda bulunulmasına rağmen işlem yapılmamıştır. Bu durumun ardından Muş Barosu suç duyurusunda bulunmuştur. 15 Temmuz 2023 tarihinde Muş'un Güzeltepe köyünde Muhammed Ardil'ın, kendisiyle evlenmeyi reddeden 15 yaşındaki E.K.'yı kaçırması ve işkence görmesine ilişkin ailenin verdiği bilgilere göre yeterli çalışma yapılmamıştır.

Uluslararası Sözleşmeler, AİHS, Anayasa ve TCK''unda çocukların korunmasına ve istismarın önlenmesine yönelik hükümler bulunmaktadır. Bu nedenle başta evlilik adı altında kız çocuklarının istismara maruz bırakılması olmak üzere, çocuk istismarının önünü açan tüm uygulamaların ortaya çıkarılması, Meclis eliyle çocuk istismarının araştırılması, sorumluların açığa çıkarılması ve etkili soruşturma mekanizmalarının işletilmesi gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Çocuk istismarı ile mücadelede alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/149, 18 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-149-cocuk-istismari-ile-mucadelede-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir-mecl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0a4d6c59-5f7f-4903-a0a6-018977a1e2a9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.