# Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı'nda çıkan yangınların sebeplerinin ve neden olduğu zararların tespit edilmesi ve yangından etkilenen bölgelerin Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1531) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1531 - **Tarih:** 24 Haziran 2024 - **İlk imza:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/88e2ae76-7bbe-434a-81f0-01904f2d19a3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1531-diyarbakir-cinar-ve-mardin-mazidagi-nda-cikan-yanginlarin-sebeplerinin-ve-neden-oldugu-zar > 10/1531 esas numaralı meclis araştırması önergesi 24 Haziran 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Nejla Demir (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı'ndaki yangınların ardından yaşanan ekolojik yıkım, can kayıpları ve tarımsal ürün kayıplarının detaylı bir şekilde araştırılması gerekmektedir. Yangınlar, binlerce dekar tarım arazisini yok ederek büyük bir çevresel tahribata neden olmuş, 15 yurttaşımız yaşamını yitirmiş, ayrıca çok sayıda küçükbaş hayvanın telef olmasına ve tarım ekipmanlarının zarar görmesine yol açmıştır. Bu felaketin ardından, etkilenen yurttaşların yaşadığı mağduriyetin giderilmesi ve sorumluların tespit edilerek gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. Yangınların neden olduğu zararın boyutlarının açığa çıkarılması ve zarar gören coğrafyanın "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" olarak ilan edilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104*üncü ve 10$*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Kürtlerin yaşadığı coğrafya, tarih boyunca ekolojik çeşitlilik ve insanların doğayla olan derin ilişkileriyle bilinir. Ancak, son yıllarda meydana gelen orman yangınları ve buna bağlı ekolojik tahribatlar, sadece doğal yaşamı değil, aynı zamanda bölgesel ekonomik ve kültürel varlıkları da yok etmektedir. Yangınların ekolojik olduğu kadar toplumsal ve ekonomik sonuçları da vardır. Köylerin ekonomisi büyük ölçüde hayvancılığa dayandığı için, hayvanları beslemekte zorlanan köylüler göçe zorlanmakta bölge kentleri insansızlaşmaktadır. Bu durum, köyden kente göç dalgalarına yol açmakta ve bölgenin toplumsal dokusuna zarar vermektedir. Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. DEDAŞ'ın yaptığı elektrik kesintileri, tarım arazilerinin sulanması ve hayvanların su ihtiyacını karşılamak için hayati olan suyun köylülere ulaşmasını engellemekte, dolayısıyla tarım ve hayvancılık faaliyetlerini yapılamaz hale getirmektedir. Bu durum, köylülerin topraklarını terk etmelerine ve ekonomik olarak güç durumlara düşmelerine yol açmaktadır. Diyarbakır'ın Çınar ilçesi Köksalan Mahallesi'nde 20 Haziran gecesi başlayıp, rüzgârın etkisi ve havadan müdahalenin gecikmesi ile Mardin'in Mazıdağı ilçesi Yücebağ ve Yetkinler mahallelerine sıçrayan yangında 15 yurttaşımız hayatını kaybetti. Orman Genel Müdürlüğü, geçtiğimiz günlerde orman yangınlarıyla mücadelede Türkiye'nin tarihindeki en büyük hava filosunu kurduklarını belirtmişti. 105 helikopter, 26 uçak ve 14 İHA ile ormanları koruma altına aldıklarını ifade etmişti. Ancak, bölgede yaşanan yangın faciasına havadan müdahalenin gecikmesi, can kaybına neden olmuş ve ihmallerin olduğunu açığa çıkarmıştır. Dün, Tarım ve Orman Bakanı, Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı'ndaki yangınların ardından çiftçilerin kayıp ve hasarlarına ilişkin tespit çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. Diyarbakır Çınar'da, Köksalan, Bağacık, Yazçiçeği ve Ağaçsever Mahallelerinde 7.900 dekar tarım alanının yandığını, bu alanın 6.789 dekanının anız, 1.111 dekanının ise hasadı yapılmamış buğday olduğunu belirtti. Ayrıca 1 traktör ve 14 sulama tesisinin yandığını, 924 küçükbaş hayvanın telef olduğunu ve ağır yaralı 83 küçükbaş hayvanın Et ve Süt Kurumu'na kesime gönderildiğini, 190 hayvanın ise tedavi edildiğini ifade etti. Mardin Mazıdağı'nda Yetkinler, Yücebağ ve Kelek Mezrasında 7.000 dekar tarım alanının yandığını, bunun 4.000 dekanının hasadı yapılmamış buğday, 3.000 dekanının ise anızdan oluştuğunu belirtti. Bölge halkı, yangının hızla büyümesinde kuvvetli rüzgârın ve hükümetin geç müdahalesinin etkili olduğunu belirtiyorlar. Yangın akşam saatlerinde başlamış, ancak devlet kurumları sabah saatlerinde bölgeye ulaşabilmiştir. Yurttaşlarımız, yangının eski ve bakımsız enerji iletim - hatlarından kaynaklandığını, DEDAŞ'ın 30 yıldır gerekli bakım ve onarımı yapmadığını, sıkça yaşanan elektrik kesintileri ve tellerin çarpışması nedeniyle yangının çıktığını ifade ediyorlar. Yangından etkilenen bölgenin acilen afet bölgesi ilan edilmesi, zarar gören halkın hasarlarının karşılanması, doğa ve çevrenin uğradığı yıkımın giderilmesi için gerekli çalışmaların yapılması, sorumluların cezalandırılması ve yangınların tekrarlanmaması için olağanüstü tedbirlerin alınması gerekmektedir. Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ), Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı'ndaki yangının ilk tanıklarından olan ve yangının elektrik tellerinden kaynaklandığını söyleyen bir yurttaşımız hakkında suç duyurusunda bulundu. Yurttaş, yaptığı açıklamada, yangının elektrik tellerinin birbirine çarpması sonucu çıkan kıvılcımların otları tutuşturmasıyla başladığını belirtti. Elektrik Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi, yangın bölgesinde anız bulunmadığını ve elektrik hatlarının geçtiği güzergahlarda yangına karşı hiçbir önlem alınmadığını belirtti; Diyarbakır Başsavcılığı'nın başlattığı soruşturmanın ön raporunda da yangının elektrik kaynaklı olduğu tespit edildi. Köylülerin ve görgü tanıklarının ifadeleri ile elde edilen deliller doğrultusunda hazırlanan bu ön rapor, yangının çıkış nedenine ışık tutarken, detaylı raporun ilgili kurumların dinlenmesinin ardından önümüzdeki günlerde tamamlanacağı bildirildi. Yangınların neden olduğu zararın boyutlarının açığa çıkarılması ve zarar gören coğrafyanın "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" olarak ilan edilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Diyarbakır Çınar ve Mardin Mazıdağı'nda çıkan yangınların sebeplerinin ve neden olduğu zararların tespit edilmesi ve yangından etkilenen bölgelerin Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi ilan edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1531, 24 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1531-diyarbakir-cinar-ve-mardin-mazidagi-nda-cikan-yanginlarin-sebeplerinin-ve-neden-oldugu-zar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/88e2ae76-7bbe-434a-81f0-01904f2d19a3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.