# Sivil toplum faaliyetleri sırasında vatandaşların karşılaştıkları sorunların tespit edilerek gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1560) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1560 - **Tarih:** 28 Haziran 2024 - **İlk imza:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f24536f6-32f9-4ca0-b97c-01906d0f5a90 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1560-sivil-toplum-faaliyetleri-sirasinda-vatandaslarin-karsilastiklari-sorunlarin-tespit-ediler > 10/1560 esas numaralı meclis araştırması önergesi 28 Haziran 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye'de hak savunucularının karşı karşıya kaldığı baskılar, yasal düzenlemeler, yargısal ve idari taciz uygulamaları ve medya üzerinden yürütülen karalama kampanyalarının araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104' üncü ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını teklif ve arz ederim. GEREKÇE Türkiye'de hak savunucularına yönelik baskılar, yasal düzenlemeler ve pratiklerle sistematik bir şekilde artırılmıştır. Bu durum, sivil toplumun faaliyetlerini sekteye uğratmakta ve demokratik değerlerin erozyonuna yol açmaktadır. Hak savunucularının çalışmalarını sürdürmeleri ve hak temelli mücadelelerine devam etmeleri için dayanışma ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye'de sivil alan, toplumun siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşama katılımını sağlayan bir ortamdır. Ancak son yıllarda bu alanın daraltılması için yeni yöntemler ve taktikler kullanılmıştır. Özellikle 2013 Gezi Parkı protestolarından sonra sivil alana yönelik baskılar artmıştır. Meclis, sivil alanı daraltmak için çeşitli yasal düzenlemeler yapmıştır. Örneğin, 2018'de Dernekler Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerle kişisel bilgilerin bildirilmesi zorunlu kılınmış, 2020*de ise Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesi Kanunu yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemeler, sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerini kısıtlamaktadır. Hak savunucularına karşı yürütülen yargısal işlemlerde adil yargılanma hakkı ihlal edilmiştir. Yasal ve meşru eylemler kriminalize edilmiş, hukuka aykırı deliller kullanılmış ve savunma hakları kısıtlanmıştır. Valilikler ve kaymakamlıklar tarafından eylem ve etkinlik yasakları getirilmiş, barışçıl toplanmalara izin verilmemiştir. Ayrıca, hak savunucularının çalışma haklarına keyfi müdahaleler yapılmıştır. Hak savunucuları medya tarafından hedef gösterilmiş, karalama ve yaftalama kampanyalarına maruz kalmıştır. Bu kampanyalar, hak savunucularının itibarını zedelemeyi ve çalışmalarını engellemeyi amaçlamaktadır. OHAL döneminde hak savunucularına yönelik baskılar artmıştır. Barışçıl protestolar bastırılmış, LGBTİ ve kadınlara yönelik saldırılar yoğunlaşmıştır. Ekolojik haklar için mücadele eden aktivistler de baskılardan nasibini almıştır. Halk sağlığıyla ilgili eleştiriler susturulmuş, emek mücadelesi ve sendikal hareketler sindirilmiştir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun bağımsız olmaması, yargının siyasi amaçlarla araçsallaştırılması, usuli güvencelerin bertaraf edilmesi gibi uygulamalar hak savunucularını zor duruma sokmuştur. Hak savunucularının maruz kaldığı baskıların belgelenmesi ve bu baskılara karşı direnç noktalarının belirlenmesi gerekmektedir. Hak savunucularının korunması ve desteklenmesi | için uluslararası insan hakları standartlarına uygun politikalar geliştirilmelidir Bu nedenlerle, Türkiye'de hak savunucularının karşı karşıya kaldığı baskıların, yasal düzenlemelerin, yargısal ve idari taciz uygulamalarının ve medya üzerinden yürütülen karalama kampanyalarının detaylı bir şekilde araştırılarak, çözüm yollarının belirlenmesi ve uygulanabilir önerilerin sunulması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu'nun kurulması önem arz etmektedir. Bu sebeple, hak savunucularının tespiti ve çözüm önerilerinin sunulması amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması hususunda gereğini arz ve teklif ederim. i gri --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Sivil toplum faaliyetleri sırasında vatandaşların karşılaştıkları sorunların tespit edilerek gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1560, 28 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1560-sivil-toplum-faaliyetleri-sirasinda-vatandaslarin-karsilastiklari-sorunlarin-tespit-ediler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f24536f6-32f9-4ca0-b97c-01906d0f5a90 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.