# Emeklilerin maaş farklılıklarının giderilmesi için intibak düzenlemesi yapılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1595)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1595
- **Tarih:** 5 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/be0a85e0-0b76-4bc8-a1b1-019082e83c65
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1595-emeklilerin-maas-farkliliklarinin-giderilmesi-icin-intibak-duzenlemesi-yapilmasi-amaciyla

> 10/1595 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Evrim Karakoz (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Sosyal güvenlik sistemi üzerine yapılacak her türlü değişiklik eşitlik ilkesine aykırı olmayacak biçimde planlanarak hayata geçirilmelidir. Emeklilik sistemimize değişiklik getiren 1978, 1982, 1987, 1999 ve 2008 yıllarında yapılan düzenlemeler, emekli aylığı hesaplama sistemini her seferinde daha karmaşık hale getirmiştir.

1978 yılından 2000 yılına kadar SSK, BAĞ-KUR ve memurlar için memur maaş katsayısı ile belirlenen emekli aylığı sistemi uygulanırken, 2000 sonrasında SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin aynı hizmet yılı ve prim gününe sahip emekli oldukları yılların farklılığı ne kadar çoksa o kadar farklı emekli aylığı ortaya çıkmıştır. 2000'den önce 9 bin gün prim ödeyenin yüzde 75 olan aylık bağlama oranı, 2000'den 1 Ekim 2008'e kadar yüzde 65'e, I Ekim 2008'den sonra da yüzde 50'ye düşürülmüştür.

Resmi Gazetede 08.09.1999 günü yayınlanan 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nda SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin aylığının hesaplanmasında da kullanılan Gösterge ve Katsayı Sistemine son verilerek, gelişme hızı ve TÜFE rakamlarını esas alan Güncelleme Sistemine geçilmiştir. Dolayısıyla bu düzenleme, 2000 öncesi emekli olanlarla, 2000 sonrası emekli olan SSK9lı ve BAĞ-KUR'lular arasında büyük maaş farklarına sebep olmuştur. Emekli maaşları arasındaki uçurumun giderilmesi, çalıştıkça düşen emekli maaşları sorununun giderilmesine yönelik kapsamlı bir düzenleme yapılması gerektiği Türkiye Emekliler Derneği ve Sosyal Güvenlik Uzmanları tarafından defalarca dile getirilmiştir.

2510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarının hesaplanmasında kullanılan Güncelleme Katsayısı'ndaki en önemli parametre Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) gelişme hızıdır. SSK ve BAĞ-KUR emeklileri sadece enflasyon farkı almaya başlamış fakat milli gelirdeki artış, büyüme oranları, refah artışı emekli maaşlarına yansıtılmamış ve emeklilere gelişme hızından verilen payın oranı düşürülmüştür.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2016 yılı sonunda GSYH hesaplama yönteminde yaptığı değişiklik de 2000 yılından sonra emekli olan yaklaşık 6 milyon emeklinin belirgin hale gelen mağduriyetin giderilmesi için yeni bir intibak düzenlemesi ihtiyacını arttırmıştır.

I Ekim 2008'den itibaren ise, ortalama kazanç tutarı; üstünden prim ödenen kazançlar gelişme hızının yüzde 30'u oranında artırılarak hesaplanmaya başlanmıştır. Bu durum aynı kazanç tutarı üstünden, aynı gün sayısında prim ödeyen, ancak farklı yıllarda emekli olanların farklı tutarlarda

. emekli aylığı alması gibi, adil ve eşit olmayan sonuçlar doğurmuştur.

Sosyal güvenlik hakkı, Anayasamız gibi uluslararası sözleşmelerin de kabul ettiği en 1 temel i insan haklarından bir tanesidir. Yapılan hukuki girişimlerden sonra Anayasa Malhıkçr in. Kanun Yoluyla Çözülmeli" görüşünden sonra konu Türkiye Büyük Millet Meclisin mek bir sal düzenlemeye bırakılmıştır. Bu düzenlemenin kamu maliyesine iddia edild Ei £ bir maddi Yi getirmeyeceği emeklilerimize dini bayramlarda verilen ikramiyenin belki y sEl yrılacak ir bütçeyle karşılanabilecektir. k © 1

Düşük emekli aylığı adaletsizliğini giderilmesi, emekli maaşlarının günün ekonomik koşullarına uygun hale getirilmesi, 2000 sonrası başta olmak üzere emekli vatandaşlarımızın eşitleriyle arasında oluşan maaş farklılıklarının giderilmesi yeni bir intibak düzenlemesi, gerekli yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi için Anayasa'nın 98 İçtüzüğün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve talep ederiz.

04.07.2024

---

**Kaynak gösterme:** Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Emeklilerin maaş farklılıklarının giderilmesi için intibak düzenlemesi yapılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1595, 5 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1595-emeklilerin-maas-farkliliklarinin-giderilmesi-icin-intibak-duzenlemesi-yapilmasi-amaciyla (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/be0a85e0-0b76-4bc8-a1b1-019082e83c65

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
