# PTT'de çalışan kişilerin hak ihlaline uğradığına yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1604)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1604
- **Tarih:** 9 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a29b01d3-bf44-4883-982b-01909b5f57de
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1604-ptt-de-calisan-kisilerin-hak-ihlaline-ugradigina-yonelik-iddialarin-arastirilarak-alinmasi

> 10/1604 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

23.05.2013 tarih ve 28655 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğü giren 6475 sayılı

• "Posta Hizmetleri Kanunu" ile görevleri yeniden düzenlenen ve "Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi" adı ile yeniden yapılandırma ile birlikte PTT'de usulsüzlük, çalışanlara yönelik taşeronlaştırma ve güvencesizleştirme süreci giderek hız kazanmıştır. Gelinen aşamada kurum içerisinde aynı işi yapan ancak çalışma statülerinin farklı olması nedeniyle farklı bir hukuk işletilen ve ayrımcılık düzeyinde ücret hakları ihlal edilen, sendikalaşma süreçleri engellenen ve sendikalı üyeleri sürgün edilen bir kurum haline gelen PTT'de, özellikle kadın çalışanlar ayrımcı uygulamalarla karşı karşıya kalmaktadır. Bankalar ile yapılan banka kart teslimine ilişkin sözleşmelerinde, banka kartlarının teslimindeki gecikmeler vb. sorunlardan kaynaklı PTT'nin aldığı cezalar, liyakatsiz yöneticilerin sorumsuz yaklaşımları ve kurumun yasaya ve hukuka aykırı işleyişi nedeniyle kurum büyük zararlar etmektedir.

Bu nedenle PTT'deki güvencesiz istihdam şekillerinin ortadan kaldırılması, çalışanların ücretlerinde adaletin sağlanması, PTT'de çalışanlara yönelik, mobbing-sendikasızlaştırma-sürgün ve diğer hak ihlallerinin sonlandırılması, kurumu büyük zararlara sokan işlemlerin ve hukuksuzlukların araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması ve yasal düzenlemelerin yapılması adına Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca konu hakkında

Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim 09.07.2024.

GEREKÇE

Türkiye'de birçok kamu kurum ve kuruluşu, siyasal iktidarın izlediği politikalar sonucu "kamu kurumu" olma özelliğini yitirmeye başlamıştır. Kamuda taşeron iş ilişkisi adeta iktidarın istidam politikalarının belirleyici unsuru haline gelmiştir. Bu nedenle kamuda iş güvencesinden ve kazanılmış haklardan yoksun bırakılan birçok çalışan, yoğun emek sömürüsü ile de karşı karşıyadır. Bu kurumlardan biri olan PTT, şirkete dönüştürülmüş ve güvencesiz, ucuz personel çalıştırma merkezi haline gelmiştir.

2013 yılında Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. adını alan PTT'de, 399 Sayılı KHK'ye tabi personel, İdari Hizmet Sözleşmeli Personel ve dışarıdan hizmet alımı yoluyla İş Kanunu hükümlerine tabii firma personeli çalıştırılmaktadır. Parçalı istihdama yol açan bu durum itibariyle PTT, kurum içerisinde aynı işi yapan ancak çalışma statülerinin farklı olması nedeniyle çalışanları hakkında farklı hukuk işletmektedir. Bu şekilde PTT, çalışanların ayrımcılık düzeyinde ücret haklarını ihlal etmekte ayrıca çalışanların sendikalaşma süreçlerini engellemekte ve sendikalı üyelerine yönelik sürgün politikası izlemektedir. Örneğin, Basın Yayın İletişim ve Posta Emekçileri Sendikası (Haber-Sen) 19.03.2024 tarihinde Adana PTT Başmüdürlüğü'ne sendikal baskı ve ayrımcı uygulamalar nedeniyle yaptığı ihtarda; özellikle il dışından gelen üyelerinin ikamet adresine en uzak mesafede görevlendirildiğini, buna benzer onlarca örnek vererek taleplerinin dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir. UNI Küresel Sendikasının PTT'ye gönderdiği 6 Haziran 2024 tarihli ihtarda ise; Haber-Sen'li üç yöneticinin, işyerlerinden farklı şehirlerdeki diğer posta ofislerine istekleri dışında gönderilmesi hususunda 98, 111 ve 135 sayılı ILO Sözleşmelerini ihlal ettiğini hatırlatarak konu hakkında bilgi talep etmiştir.

Parçalı istihdamın yol açtığı başka bir sorun ise adli tebligatların dağıtımı hususunda ortaya çıkmaktadır. Kanun hükmü gereği adli tebligatların, kamu görevlisi olan 399 Sayılı KHK'ye tabi personel ve İdari Hizmet Sözleşmeli personel eliyle yapılması gerekmektedir. Ancak PTT, tebligatlarda yaşanan gecikmeyi bahane ederek usulsüz bir şekilde taşeron firma personeline de tebligat dağıtımı yaptırmaktadır. 7201 sayılı Kanun gereği, taşeron firma çalışanı eliyle kişi ve kurumlara tebligatın tebliğ edilmesinin yasal olmadığı ve memur eliyle yapılması gerektiği açıkken buna uyulmaması nedeniyle özellikle hukuk ve icra dosyalarında ciddi problemlerle karşılaşılmaktadır.

Liyakatsiz yöneticilerin işlem ve eylemleriyle bir kamu kurumu olan PTT'nin ciddi zararlara sokulması ise bir başka sorun alanıdır. Örneğin yakın zamanda Diyarbakır Yenişehir PTT

Merkez Müdürlüğü hizmet binasının kiralanmasında, sözleşmenin 25. maddesinde iki bina arasının imar kurallarına açıkça aykırı olduğu belirtilmesine rağmen başmüdürlükçe milyonlarca harcama yapılarak kiralanmıştır. Sonrasında ilçe belediyesi tarafından yıkılması için hukuk mahkemesine dava açılmıştır. Bu konunun bilinmesine rağmen yapılan kira sözleşmesine uygunluk veren Yapı Teknoloji Müdürlüğü ve Başmüdürlük göz göre göre kurumu zarara uğratmıştır. Benzer birçok usulsüz işlemin gerçekleştiği, sınavsız atamaların yapıldığı PTT'nin deyim yerinde ise içi boşaltılmaktadır.

PTT'nin bankalar ile yaptığı sözleşmelerin yükümlülüklerini yerine getirememesi nedeniyle uğradığı milyonlarca TL zarar ise bu bağlamda değinilmesi gereken önemli bir husustur. Kamu kuruluşu olan PTT'nin alt yapı eksikliği nedeniyle milyonlarca liralık kamu kaynağı bankalara ceza olarak ödenmektedir. Örneğin PTT'nin İş Bankası ile yaptığı sözleşmede SLA (Hizmet Seviyesi Sözleşmesi) Cezalarında Dikkat Edilecek Hususlara İlişkin tebliğindeki yazısında PTT'nin 2019-2024 tarihinde PTT'ye banka kartlarında 1.222.502 adedi için toplamda 24.455.765,74 TL ceza kesilmiştir. Sadece bir bankadan doğru bu kadar ceza kesilmişse 2019- 2024 yılları arasında PTT'nin yaptığı kötü sözleşmelerin kamuya olan zararının hangi boyutlara ulaşmış olabileceğini tahmin etmek zor olmayacaktır. Ancak PTT bu cezalara karşı kamuyu 'zarara sokarken diğer yandan hukuksuz bir biçimde bu cezaların önemli bir kısmını re'sen personel maaşlarından kesinti yaparak karşılama yoluna gitmektedir. Personel eksikliği nedeniyle ağır ve zor şartlarda dağıtım yapan çalışanlar, hiçbir kusuru olmadığı halde, kendini savunma hakkı dahi verilmeden maaşlarından re'sen kesinti yapılarak cezalandırılmaktadır. Kimi illerde ise şefler ya da başdağıtıcılar tarafından listeler oluşturularak SLA cezası adı altında elden para toplandığı bilinmektedir. P.T.T, çalışanları özellikle de dağıtıcı çalışanları, karşılaştıkları bu sorunların yanı sıra yükümlüsü olunan mevzuata ve kurum prosedürüne aykırı bir şekilde "gönderi adeti" üzerinden mobbinge uğramaktadır. İnsan gücünü aşan bir performans beklenen dağıtıcılara, "gönderi oranı" üzerinden "kurum ortalaması altında gönderi teslim ettiniz" denilerek usulsüz ve hukuksuz soruşturmalar açılmaktadır.

Yöneticilerin usulsüz ve keyfi uygulamaları ile yolsuzlukların ve haksızlıkların merkezi haline gelen kamu kurumunun ivedilikle kurulacak bir Meclis Araştırma Komisyonu tarafından incelenmeye âlınması bir zorunluluk halini almıştır. Bu nedenlerle; güvencesiz istihdam şekillerinin ortadan kaldırılması, çalışanların ücretlerinde adaletin sağlanması, PTT'de çalışanlara yönelik, mobbing-sendikasızlaştırma-sürgün ve diğer hak ihlallerinin sonlandırılması, kurumu büyük zararlara sokan işlemlerin ve hukuksuzlukların araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması ve yasal düzenlemelerin yapılması adına bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “PTT'de çalışan kişilerin hak ihlaline uğradığına yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1604, 9 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1604-ptt-de-calisan-kisilerin-hak-ihlaline-ugradigina-yonelik-iddialarin-arastirilarak-alinmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a29b01d3-bf44-4883-982b-01909b5f57de

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
