# Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonrasında ortaya çıkan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1637) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1637 - **Tarih:** 16 Temmuz 2024 - **İlk imza:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/52c3e07a-139f-4744-bf25-0190cb19f70b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1637-elektrik-dagitim-islerinin-ozellestirilmesi-sonrasinda-ortaya-cikan-sorunlarin-tespit-edil > 10/1637 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Turhan Çömez (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi ile elektrik enerjisinin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevre dostu bir şekilde tüketicilere sunulması amaçlanmışken o tarihten bugüne kadar yaşanan hadiseler bu amaçların gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Altyapı yatırımları ya hiç yapılmamış ya da yetersiz miktarda kalmıştır. Elektrik arzının sürekliliği sağlanamamış vatandaşlarımız hem hanelerinde hem de işletmelerinde daha düşük maliyetle elektrik kullanamamıştır. Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonrası ortaya çıkan sorunların sebeplerinin tespit edilerek giderilmesi, yaşanan vahim hadiselerinin tekrarlanmamsı için alınacak önlemlerin belirlenmesi ve özel sektör tarafından yürütülen bu işlemlerin denetiminin en iyi şekilde yapılmasının sağlanması amaçıyla Anayasa'nın 98"inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104*üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. GEREKÇE Günümüz toplumunda elektrik, hayati önem taşıyan bir enerji kaynağı haline gelmiştir. Ülkelerin kalkınmasıyla birlikte elektrik enerjisine olan talep de artmaktadır. Kullanım kolaylığı, rahatlığı ve kalitesi bakımından diğer enerji türlerinden öne çıkan elektrik, üretim ve dağıtımında ise bazı zorluklar barındırmaktadır. Tüketilmeden üretilemeyen, ikame edilmesi zor, maliyeti yüksek ve altyapı yatırımları karmaşık olan elektrik, doğal tekel özelliklerine de sahiptir. Bu nedenle, elektrik enerjisi genellikle devlet tarafından sunulmaktadır. Ancak, son yıllarda birçok ülkede kamu giderlerini azaltma, yatırım ve verimi artırma amacıyla elektrik sektöründe serbestleştirme uygulamalarına geçilmektedir. Türkiye de bu akımdan geri kalmamış ve elektrik sektöründe köklü bir dönüşüm başlatmıştır. Bu dönüşüm kapsamında, önce sektörel ayrıştırma tamamlanmış ve bunlar içinden "dağıtım sektörü" özelleştirilmiştir. Bu özelleştirme sürecinin temel amacı, rekabetçi bir ortamda özel sektör katılımıyla, elektrik enerjisinin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevre dostu bir şekilde tüketicilere sunulması olarak belirtilmiştir. 2004 yılında Elektrik Piyasası Reformu ve Strateji Belgesi ile başlatılan elektrik dağıtım sektörünün özelleştirme süreci, 2013 yılında tamamlanmış ve sektörün tamamı özel sektöre devredilmiştir. Bu süreçte toplam 12 milyar 914 milyon 750 bin dolar ihale bedeli ve 30 yıllık lisans haklarıyla 21 dağıtım bölgesi özel teşebbüslere devredilmiştir. Ancak özelleştirmenin ardından geçen yıllarda, elektrik dağıtım sektöründe bazı önemli sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunlar arasında, elektrik fiyatlarındaki artışlar, yatırımların yetersizliği, altyapıdaki problemler, artan elektrik kayıpları ve haksız kazanç iddiaları yer almaktadır. Ayrıca, özelleştirmenin sektörde tekel oluşumuna yol açtığı ve rekabeti engellediği de savunulmaktadır. 21 bölgede elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonucu ihaleleri kazanan bazı firmaların işleri alt yükleniciler ile yürüttüğü, hizmet kalitesinin taahhüt edilenin çok altında gerçekleştiği kamuoyu tarafından bilinmektedir. Bu durum ihale bedellerinin kamu aleyhine sonuçlandığını ortaya koymaktadır. Bunlara ilave olarak dolar cinsinden yapılan ihaleler bir süre sonra ihaleleri kazanan firmalara kolaylık sağlanması amacıyla Türk lirasına çevrilmiş ve maliyetleri daha da azaltılmıştır. Elektrik dağıtım sektörünün stratejik sektörler arasında görülmesi gerekmektedir. Diğer ülkelerde de dağıtım işi özel sektöre devredilmiş olsa da kamu denetimi ve gerekli durumlarda arz güvenliğinin kesintisiz sağlanması konusunda ciddi tedbirler alınmıştır. Birçok ülke ise bu sektörün özelleştirilmesi sürecinde yerli firmaları tercih etmiştir. Ülkemizde ise elektrik dağıtım sektörüne yönelik kamu denetimi oldukça yetersiz olup bazı bölgelerde yabancı firmalar tarafından hizmet verildiği bilinmektedir. Yaşanan örnek olaylar, ihaleleri kazanan firmaların taahhütlerini yerine getirmeseler dahi ciddi yaptırımlarla karşılaşmadıklarını ortaya koymuştur. Şubat 2022'de Isparta ilimizde yaşanan ve yaklaşık 3 gün süren elektrik kesintisi sonucu bir vatandaşımız donarak hayatını kaybetmiş, on binlerce vatandaşımız ölüm tehlikesi yaşamış, ticari hayatı durma noktasına gelmiştir. Yapılan incelemelerde elektrik dağıtım şirketinin altyapı yatırımlarını yerine getirmediği ortay çıkmıştır. Geçtiğimiz ay Diyarbakır ve Mardin'de meydana gelen ve 15 vatandaşımızın hayatını yitirdiği yangınlar hakkında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan ön raporda yangının elektrik tellerinin birbirine temas etmesi sonucu çıkan kıvılcımlardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Raporda, yangın bölgesinde yangına karşı yeterli önlemlerin alınmadığı ve elektrik iletim hatlarında bakım ve onarım çalışmalarının yetersiz olduğu belirtilmiştir. Bu tür ihmallerin yangına katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Son olarak 13 Temmuz 2024 tarihinde İzmir'in Konak İlçesi sınırları içerisinde iki vatandaşımız yol kenarında açıkta kalan bir elektrik kablosundan kaynaklı olarak elektrik akımına kapılarak hayatamı kaybetmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Elektrik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nin olay hakkında hazırladıkları ön raporda trafo merkezlerinden dağıtım panosuna giden kablolarda izolasyon hatası olduğu belirtilmiştir. Bölgede elektrik dağıtım şirketi olan Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye vatandaşlar tarafından defalarca bildirimde bulunulduğu buna rağmen sorunun giderilmediği de ortaya çıkmıştır. Görünen odur ki, elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi ile elektrik enerjisinin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevre dostu bir şekilde tüketicilere sunulması amaçlanmışken o tarihten bugüne kadar yaşanan hadiseler bu amaçların gerçekleşmediğini ortaya koymuştur. Altyapı yatırımları ya hiç yapılmamış ya da yetersiz miktarda kalmıştır. Elektrik arzının sürekliliği sağlanamamış vatandaşlarımız hem hanelerinde hem de işletmelerinde daha düşük maliyetle elektrik kullanamamıştır. Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonrası ortaya çıkan sorunların sebeplerinin tespit edilerek giderilmesi, yaşanan vahim hadiselerinin tekrarlanmamsı için alınacak önlemlerin belirlenmesi, özel sektör tarafından yürütülen bu işlemlerin denetiminin en iyi şekilde yapılmasının sağlanması amaçıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 104'üncü ve 105"inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması zaruri hale gelmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Elektrik dağıtım işlerinin özelleştirilmesi sonrasında ortaya çıkan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1637, 16 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1637-elektrik-dagitim-islerinin-ozellestirilmesi-sonrasinda-ortaya-cikan-sorunlarin-tespit-edil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/52c3e07a-139f-4744-bf25-0190cb19f70b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.