# Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/164) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/164 - **Tarih:** 25 Temmuz 2023 - **İlk imza:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e2674200-0cfe-49b6-99f4-0189913a7e93 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-164-toplumsal-cinsiyet-esitliginin-saglanmasi-ve-kadina-yonelik-siddetin-onlenmesi-icin-yapilm > 10/164 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Dindar (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Kadın örgütlerinin, feministlerin ve toplumsal cinsiyet eşitliği savunucularının tüm çabalarına ve çağrılarına rağmen Türkiye'de kadına yönelik her türlü şiddet ve kadın cinayetleri sistematik bir şekilde devam etmektedir. Kadın karşıtı söylemin günlük yaşam içinde, medyada, siyasette, iş ve sosyal yaşam alanlarında her gün yeniden üretildiği, kadın katillerinin ve şiddet faillerinin yaptırımsız kaldığı bir toplumsal yapı söz konusudur. Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve kadın cinayetlerinin durdurulması amacıyla eşitlikçi ve kapsamlı bir politika uygulanmalıdır. Bu amaçlarla Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca konu hakkında Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim. GEREKÇE Türkiye'de kadınlara yönelik fiziksel, duygusal/psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddetin devam ettiği ve gerekli önleyici tedbirlerin alınmadığı, ilgili yaptırımların uygulanmadığı her gün kamuoyuna yansıyan şiddet ve cinayet haberlerinden görülmektedir. TÜİK'in resmi verilerine göre kadınların yarısına yakını yaşamının bir döneminde şiddete maruz kalmaktadır. Kapsamlı önleyici tedbirler alınmadığı için kadına yönelik şiddet, cinayet, tecavüz, istismar, yıldırma, yoksulluk ve bağımlı yaşam gibi durumlar çoğalmaktadır. Eşitsiz ve adaletsiz toplumsal cinsiyet yapısı ve kadınlara dayatılan bağımlı yaşam kültürü, faillere yönelik cezasızlık politikası kadına yönelik yaygın şiddetin ana nedenleridir. İstanbul Sözleşmesi'nin uygulamaya geçirilmeden fesih edilmesi, 6284 sayılı kanunun uygulanmasına yönelik gerekli işleyişin tam olarak yerine getirilmemesi, kadınların yaşam hakkını koruyan mevzuatın yetersizliği veya var olan mevzuatın uygulamaya yansıtılmaması ve kadınlar için başvuru ve korunma mekanizmalarının işletilmemesi her yıl yüzlerce kadının şiddete maruz kalmasına yol açmaktadır. Güncel olarak konuya dair resmi verilerin kamuoyuna açıklanmaması alınması gereken tedbirlerin aciliyeti yönüyle sorunludur. BBANET'in görünür olan kadına yönelik şiddete dair sunduğu veriler bile gecikmeksizin bazı önlemlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. Buna göre 2023'ün ilk altı ayında erkeklerin 152 kadını öldürdüğü, 27 kadını taciz ettiği, 64 çocuğu istismar ettiği, 357 kadına şiddet uyguladığı, altı kadına tecavüz ettiği, en az 173 kadını seks işçiliğine zorladığı ifade edilmektedir. Ayrıca 128 kadın ölümünün basına "şüpheli" olarak yansıtıldığı, erkeklerin 13 çocuğu da öldürdüğü ifade edilmektedir. Erkeklerin öldürdüğü kadınların adalarının listelendiği http://anitsayac.com/ sitesinde de 2023 yılında 147 kadının, 2022 yılında ise 401 kadının öldürüldüğü ifade edilmektedir. Basına yansımayan bazı vakaların bu veri kaynaklarına yansımadığı, şiddet vakalarının çok ağır olmadığı durumların hiçbir şekilde kamuoyuna yansıtılmadığı bilinmektedir. Kamusal alana yansıyan bu şiddet doğru tabirle "buzdağının görünen kısmı" gibi görülmeli, fiziksel ve cinsel şiddet dışında ekonomik ve psikolojik şiddet için de acil tedbir alınmalıdır. 2023 seçimlerinden sonra derinleşen yoksulluk, kriz ve işsizlik durumlarının, bağımlı kılınan kadınlar için çok zor yaşam koşullarına yol açtığı bilinmelidir. Ekonomik açıdan bağımsız olmayan ve herhangi bir sosyal destek sağlanmayan milyonlarca kadının ekonomik kriz ve yoksulluk koşullarında her türlü şiddet riski altında olduğu bilinmelidir. Bu bağlamda; Türkiye'de fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet riski altında olan kadın sayısının .güncel olarak tespit edilmesi, kadınlar için şiddet riskini azaltmak amacıyla gerekli yasal ve kurumsal yapılanmanın sağlanması, kadınların daha eşit, daha özgür ve daha bağımsız bir yaşam kurabilmesi için gerekli kamu hizmetleri ve desteklerin sunulması, kadınların başta yaşam hakkı olmak üzere temel yurttaşlık haklarının ve özgürlüklerinin tanınması, korunması ve geliştirilmesi gereklidir. Şiddet riski altında olan kadınların tespit edilmesi, haklarının korunması amacıyla başvuru mekanizmalarının geliştirilmesi, bu kapsamda hizmet sunması gereken kamu kurumlarının toplumsal cinsiyet eşitliği perspektifi ile yeniden yapılandırılması, kadına yönelik her türlü şiddetin önlenmesi ve cinayetlerin durdurulması, aile içi şiddetin dinamiklerinin ortadan kaldırılması ve tüm şiddet faillerinin yaptırıma maruz kalması, kadına yönelik şiddeti besleyen ve yeniden üreten söylemin yok edilmesi, bu bağlamda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesi, kadın dayanışması imkanlarının geliştirilmesi amaçlarıyla kapsamlı bir meclis araştırması komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederim. ZAN 3 (çan lime Pa| Pr " 7 . VA 8 Üye 11 17177770 --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/164, 25 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-164-toplumsal-cinsiyet-esitliginin-saglanmasi-ve-kadina-yonelik-siddetin-onlenmesi-icin-yapilm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e2674200-0cfe-49b6-99f4-0189913a7e93 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.