# İşçilerin çalışma koşullarının araştırılarak iş kazalarının önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1657)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1657
- **Tarih:** 23 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/96cf9b85-30cd-4982-82fa-0190e394ca81
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1657-iscilerin-calisma-kosullarinin-arastirilarak-is-kazalarinin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerek

> 10/1657 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Salihe Aydeniz (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de son 22 yıllık süreçte işçilerin çalışma koşullarına dair ihlaller çok fazla göze çarpmakta, birçok işçinin yaşamını yitirdiği iş kazaları davaları yıllarca sürmekte, adil sonuçlara ise her zaman varılamamaktadır. İşçilerin çalışma koşullarının ve iş kazalarının önüne geçilmesinin yollarının araştırılması amacı ile Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve

105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması için gereğini arz ve talep ederiz.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2022 yılı verilerine göre; Türkiye yine 45.7 ile en fazla çalışma süresi olan 2'nci ülke, Türkiye haftada 50 saatten fazla çalışanların toplam işçi sayısına oranı bakımından OECD ülkeleri ortalamasını ikiye katlamaktadır. Türkiye'de her 3 işçiden 1'i yüzde 28,8 haftada 50 saatten fazla çalışmaktadır. Bu çalışma sürelerine karşın Türkiye'de artık ortalama ücret haline gelen asgari ücret sadece 17 bin 2 TL'dir. Buna karşı Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) 2024 yılı araştırmasına göre yoksulluk sınırı 54 bin 700,32 TL, tek kişinin "yaşama maliyeti" de aylık 21 bin831,13 TL olarak hesaplanmıştır.

Ayrıca Çalışma Bakanlığı verilerine göre, 2003'te çalışan işçilerin yüzde 58'i sendikalı iken, bakanlığın son olarak 2024 Ocak ayında açıkladığı verilere göre bu oran yüzde 15'e gerilemiştir. Bu gerilemede binlerce işçinin sendika üyesi oldukları gerekçesiyle işten çıkarılması da etkilidir. Fabrika önünde eyleme geçen işçiler kolluk şiddetine maruz bırakılmış, gözaltına alınmış, sendikacılar tutuklanmıştır. Yine bu süreçte 20 grev "milli güvenlik" ve

"genel sağlık" gibi gerekçelerle yasaklanmıştır. Yasaklar yaklaşık 195 bin işçiyi kapsarken, işçilerin toplu iş sözleşmesi ve grev hakları da fiilen askıya alınmıştır.

Soma, Ermenek, Kozlu ve Bartın madenlerinin yanı sıra Torunlar Center inşaatı gibi toplu işçi ölümleriyle birlikte neredeyse her gün 5 işçi çalışırken yaşamını yitirmiştir. İşçi Sağlığı ve Güvenliği Meclisi'nin yayınladığı verilere göre 2003 yılından 2024 Nisan ayına kadar iş cinayetlerinde en az 33 bin 38 işçi hayatını kaybetmiştir.

Ayrıca hak arayışlarının önüne Kod-46, Kod-49 gibi işten çıkarma kodlarıyla geçilmiş, işçiler özellikle pandemi dönemi sonrasında insani olmayan koşullarda çalışmaya adeta mecbur bırakılmıştır.

Bütün bu bilgiler ışığında işçilerin koşullarının iyileştirilmesi amacıyla Mecliste bir komisyon kurulması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin). “İşçilerin çalışma koşullarının araştırılarak iş kazalarının önlenmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1657, 23 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1657-iscilerin-calisma-kosullarinin-arastirilarak-is-kazalarinin-onlenmesi-icin-yapilmasi-gerek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/96cf9b85-30cd-4982-82fa-0190e394ca81

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.