# 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş depremlerinin etkilediği bölge başta olmak üzere deprem riski bulunan illerde sigortacılıkla ilgili sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/166)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/166
- **Tarih:** 26 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/286e6a86-131a-44c2-8ae1-018992938791
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-166-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-depremlerinin-etkiledigi-bolge-basta-olmak-uzere-deprem

> 10/166 esas numaralı meclis araştırması önergesi 26 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Nimet Özdemir (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de özel sigortacılık alanında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin kamu adına denetimini yapmak üzere 1963 yılında Sigorta Murakabe Kurulu kurulmuştur. Sektörde yaşanan hızlı gelişmeler doğrultusunda yeni yapılanma gerekliliği ortaya çıkmış, bunun üzerine 18.10.2019 tarihinde Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu oluşturulmuştur. ,

Kahramanmaraş merkezli yaşanan son depremlerde çok sayıda vatandaşımızı kaybetmemizin yanı sıra, büyük ölçüde maddi kayıplara neden olmuştur. Konut ve işyerleri ağır hasar alırken, söz konusu binaların sigortasız olması nedeniyle kayıpların maddi boyutu katlanarak artmıştır. Deprem bölgesi başta olmak üzere deprem riski bulunan illerimizde sigortacılıkla ilgili sorunların tespit edilerek vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin önlenmesi ve giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104, Ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif i ederiz.

GEREKÇE

Kahramanmaraş merkezli depremler, doğal afetlere hazırlık konusunda ülke olarak ne kadar yetersiz olduğumuzu göstermiştir. Deprem sonrası bir yandan yaralar sarılmaya çalışılırken, diğer yandan vatandaşların evlerini ve araçlarını böylesi büyük afetlere karşı sigortalamaları konusundaki eksiklikleri de ortaya çıkmıştır.

Deprem sonrası bölgede toplam 2.5 milyon konuttan /./ milyonunun DASK kapsamında, zorunlu deprem sigortalı olduğu görülmüştür. Kısacası iki konuttan birinin ancak sigorta kapsamında olduğu tespit edilmiştir. Toplam 3.1 milyon aracın da sadece 536 bine yakınının kaskolu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bunun bölgedeki araç sayısının sadece yüzde 17'sinin güvence altına alındığı anlamına gelmektedir.

Deprem gösterdi ki, DASK'ın verdiği teminat limitleri hem günümüz hem de piyasa şartlarına göre düşük kalmaktadır. Her yıl teminat limitlerini artırsa da vatandaşlar ya haberdar olmadığından ya da başka bir nedenden teminatlarını güncellememektedir. Milyonlarca vatandaşımızın sigortaya az prim ödemek amacıyla konut bedelini düşük göstermesi de konunun bir diğer önemli boyutunu oluşturmaktadır. giti

Buna paralel elektrik ve su abonelikleri işlemleri için konutların düşük metrekarede gösterilmesi de önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerekli denetimlerin yapılmaması resmi kurumlarla birlikte kontrol/onay yetkileri bulunan özel kuruluşların gereken hassasiyeti göstermemeleri herhangi bir afet durumunda büyük kayıpları beraberinde getirmektedir.

Genel olarak sigorta şirketleri genişletilmiş kasko poliçesi yaptıklarından deprem teminatını da dahil etmektedir. Ancak deprem ve benzeri afetler; kasko sigortalarında ek teminat olarak verilmektedir. Eğer sigorta yaptırırken doğal afet poliçesi dahil edilmişse ya da fiyatı ucuzlatmak için afetler poliçelerden çıkarılmamışsa kasko deprem hasarı ödemektedir.

Bilindiği gibi deprem nedeniyle hasar gören araçlar eğer kasko sigortası bulunuyorsa zararını tahsil edebilmektedir. Zorunlu trafik sigortasından zararların telafisi mümkün olmamaktadır. Bu nedenle kapsama deprem gibi afet zararlarının da dahil edilebilmesi adına mevzuatlarda düzenleme yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Trafik sigortasında, şirketlerin büyük zararlara uğramasına neden olan tavan fiyat uygulaması da ne yazık ki halen devam etmektedir. Zararın telafisinde tek çözüm ne yazık ki primlerin artırılması seçeneği kalmaktadır. Bunun sonucunda sigorta şirketlerinin belirlemiş olduğu yüksek prim bedelleri sigortalılık oranının düşmesine neden olmaktadır. Fiyatlar yükseldikçe vatandaşların sigortadan vazgeçme oranları yükselmektedir.

Benzer bir durum özel ve tamamlayıcı sağlık sigortası konusunda da yaşanmaktadır. Sigorta kapsamındaki 6 milyondan fazla vatandaş ile birlikte, sigorta şirketleri ve hastaneler bakımından da benzer bir sorun yaşanmaktadır. Döviz kurlarındaki artışla beraber, asgari ücret, enerji maliyetleri ve enflasyondaki yükselme özel sağlık kuruluşlarının maliyetlerine yansımakta, dolayısıyla hizmet bedellerindeki artış sigortalıları ve şirketleri yakından etkilemektedir.

Başta kamu yönetimi olmak üzere tüm kesimlerin, artık afetlerde sigortayı etkin kılacak sistemi geliştirmesi gerekmektedir. Dolayısıyla sistemin düzenli işlemesi konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile birlikte, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (SEDDK) büyük görev düşmektedir.

Sektör açısından deprem bölgesi veya fay hatlarındaki yüksek riskli bölgelerdeki kentsel dönüşümün sigorta kapsamına alınması büyük önem taşımaktadır. Çünkü sigortasız kentsel dönüşüm büyük riskleri de beraberinde getirmektedir. Deprem konutlarının inşasıyla görevli Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın bu duruma ivedilikle çözüm üretmesi gerekmektedir.

Yukarıda arz edilen nedenlerle, deprem bölgesinde yoğun olarak yaşanan ve fay hatlarına yakın bölgelerde yakın bir gelecekte karşılaşılması muhtemel sorunların tüm yönleriyle araştırılması, alınacak önlemlerin tespitine yönelik olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda araştırılıp değerlendirilmesi, çözüm önerilerinin tartışılması ve tespiti için Anayasa'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Nimet Özdemir (İYİ Parti, İstanbul). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş depremlerinin etkilediği bölge başta olmak üzere deprem riski bulunan illerde sigortacılıkla ilgili sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/166, 26 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-166-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-depremlerinin-etkiledigi-bolge-basta-olmak-uzere-deprem (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/286e6a86-131a-44c2-8ae1-018992938791

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
