# Basın özgürlüğünün önündeki yasal ve fiili engellerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1660)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1660
- **Tarih:** 24 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin); Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul); Murat Emir (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 3
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/971b60d6-45b5-40eb-b2b0-0190e48bf73b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1660-basin-ozgurlugunun-onundeki-yasal-ve-fiili-engellerin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlem

> 10/1660 esas numaralı meclis araştırması önergesi 24 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ali Mahir Başarır (CHP); 3 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Yıllarca "Basın Bayramı" olarak kutlanan ama artık "Geleneksel Gazeteciler Günü ve Basın Özgürlüğü Mücadele Günü" olarak anılan 24 Temmuz; 116 yıl önce istibdada karşı ilk kez sansürcülerin gazete binalarına alınmadığı ve gazetecilerin sayfalarını bu sansürcülere göstermeden yayınladığı gün olduğu için Türk basın tarihinde önemli bir yer tutmaktadır.

Basın özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel taşlarından biridir, halkın haber alma özgürlüğüdür. Basının özgürce çalışabilmesi, toplumu bilgilendirme ve kamuoyunu aydınlatma görevini yerine getirebilmesi açısından hayati öneme sahiptir. Ancak bugün sansür birçok şekliyle gazeteciliği tehdit eder hale gelmiştir. Patronların siyasetle ilişkisi, gazetecilerin sendikasızlaştırılması, gazetecilerin kazanılmış haklarının her geçen gün yok edilmesi,

© güvencesiz ve düşük ücretlerle çalıştırılması, haber yazdığında başına bir iş geleceği endişesi, hak ettiği halde basın kartı verilmemesi, davalar, soruşturmalar, tutuklamalar da bir çeşit sansürdür. Çağdaş Gazeteciler Derneği, "Türkiye, AKP iktidarı ile gazetecilik için belki de

Abdülhamit döneminin ardından sansürün en çok uygulandığı ve kurumsallaştığı dönemi yaşamaktadır" demektedir.

Bugün gazeteciler, ekonomik ve siyasi baskıların yanında siyasallaşan yargıyla tehdit edilmekte, ifade ve basın özgürlüğü için büyük bir mücadele vermektedir. AKP'li yıllarda baskılar, tehditler, hedef göstermeler artmıştır. Bu baskılar, gazetecilerin mesleklerini özgürce yerine getirmelerini engellemekte ve toplumu doğru bilgilendirme görevlerini yerine getirmelerini zorlaştırmaktadır.

RTÜK siyasi iktidarla aynı görüşü paylaşmayan bağımsız televizyon kanallarına siyasi gerekçelerle milyonlarca liralık para cezaları ve yayın durdurma cezaları vererek baskı altına almaya çalışmaktadır. Öte yandan Basın İlan Kurumu BİK ilan kesme yaptırımıyla tarafsız gazeteleri ekonomik baskı altında tutmaya çalışmaktadır. Bağımsız ve özerk olması gereken bu iki kurum Sarayın emir ve komuta zinciri altına alınmış, basın özgürlüğünün üzerinde bir sopa haline gelmiştir. Öte yandan bazı gazetelerin manşetlerine bazı kamu görevlileri karar verir olmuştur.

Toplumsal açıdan büyük önem taşıyan, demokratik ve adil bir ülke için gerekli olan basın özgürlüğünün korunması ve geliştirilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bir Araştırma Komisyonu kurulması önem taşımaktadır. Bu amaçla; basın mensuplarına yönelik baskı ve tehditlere karşı basının özgürce çalışabilmesi, basın özgürlüğünün önündeki yasal ve fiili engellerin belirlenerek bunların kaldırılmasına ilişkin gerekli yasal düzenlemelerin yapılabilmesi ve bu denetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin belirlenmesi için Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104"üncü ve 109*inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 24.07.2024

---

**Kaynak gösterme:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin) ve diğerleri. “Basın özgürlüğünün önündeki yasal ve fiili engellerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1660, 24 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1660-basin-ozgurlugunun-onundeki-yasal-ve-fiili-engellerin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlem (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/971b60d6-45b5-40eb-b2b0-0190e48bf73b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.