# Yerli ve milli makine imalatı sektöründe yaşanan sorunların tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1669)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1669
- **Tarih:** 29 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Şeref Arpacı (CHP, Denizli)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0dce754f-6b4e-4410-ade2-0190fd8c9d9b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1669-yerli-ve-milli-makine-imalati-sektorunde-yasanan-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-y

> 10/1669 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Şeref Arpacı (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de yerli ve milli makine imalatı sektörünün sorunlarının araştırılması, sektörün sorunlarının giderilmesi ve ülke ekonomisine daha fazla katkı sağlaması için gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince ekte sunulan gerekçe çerçevesinde Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.24.07.2024 e Vinç

GENEL GEREKÇE

Makine imalat sanayi ülkelerin kendi üretim ve ürün teknolojilerine sahip olmaları ve böylece sanayileşmiş ülke vasfına ulaşmaları için belirleyici sanayi konumundadır. Bu nedenle ülkeler makine sanayinin geliştirilmesine ve rekabet güçlerinin artırılmasına ayrı bir önem ve öncelik vermektedirler, Gelişmiş ve sanayileşmiş ülkelerin büyük bölümü makine sanayilerinde kendi üretim ve ürün teknolojilerine sahiptirler.

Makine sektörü katma değer yaratan, teknolojik yeniliklerle birlikte sürekli gelişen, geniş yan sanayi ağına sahip olan, ülkedeki istihdama ve ihracata katkı sağlayan bir sektördür. İmalat sanayi içerisinde kayda değer bir önemi olan makine sektörünün özellikle gelişmiş ülkelerin ihracatında yüksek pay sahibi olduğu görülmektedir.

Makine imalat sanayi dünyada sanayileşmenin itici gücü olmuştur. Günümüze gelindiğinde ise kendi üretim ve ürün teknolojilerine sahip olan ülkeler makine imalat sanayide öncü konumdadır. Bu nedenle sanayinin gelişimi ve rekabet gücünün arttırılması konusunda ülkeler kendi üretim ve teknolojilerini geliştirme çabasındadır.

Türkiye'nin planlı sanayileşme döneminde önce devlet katkısı ile ilerleyen dönemlerde teşvik ve hibeler ile özel sektöre sağlanan destekler sayesinde makine sanayinin gelişmesi sağlanmıştır. Ancak son dönemde yerli ve milli makine üreticilerinin ürettikleri makinelerinin aynılarının ithal edilmesinde Gümrük Vergi Muafiyeti ve Yatırımcı Teşvik Belgesi ile desteklenmesinin külfetini yaşamaktadır.

Yerli makine üreticilerinin makineleri, ithal makinelerden daha kaliteli olsa bile üretim maliyetleri nedeniyle ithal makinelerle fiyat rekabetine girmekte zorlanmaktadır. Donanımlı tesislerde, tam kapasite çalışarak istihdam oluşturan ülke ekonomisine katkı sağlamaya çalışan yerli üreticinin ülke ekonomisine katkı sağlama gayreti yetersiz kalmaktadır. Yine ithal makine üreticilerinin esnek ödeme şartları ve kredi imkanları nedeniyle rakiplerinin karşısında duramayan yerli üreticiler mağduriyet yaşamaktadır. Bu noktada ülke kaynaklarının ülke içerisinde kalması için yerli üreticinin yabancı firmalarla rekabet edebilecek seviyeye gelmesi oldukça önemlidir. Bunun için yerli ve milli makine üreticileri devletten beklemektedir.

Yurtdışından makine ithal etmek yerine kendi üreten bir ülke konumuna gelmek Türkiye'nin yüksek cari açığının düşürülmesine de katkı sağlayacaktır. Genel olarak makine sektörünün özgün ve yüksek katma değerli ürün üretmesi için devlet desteklerinin artırılmasının yanı sıra üniversite, meslek odaları, kamu kurumları ile daha fazla işbirliği içerisinde yer almaları gerekmektedir.

Bu bağlamda; yerli ve milli makine imalatı sektörünün sorunlarının araştırılması, sektörün sorunlarının giderilmesi ve ülke ekonomisine daha fazla katkı sağlaması büyük önem taşımaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Şeref Arpacı (CHP, Denizli). “Yerli ve milli makine imalatı sektöründe yaşanan sorunların tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1669, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1669-yerli-ve-milli-makine-imalati-sektorunde-yasanan-sorunlarin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-y (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0dce754f-6b4e-4410-ade2-0190fd8c9d9b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.