# Türkiye'den yurtdışına gerçekleştirilen beyin göçünün nedenlerinin tespit edilerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1701)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1701
- **Tarih:** 29 Temmuz 2024
- **İlk imza:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f3372ff-d837-4543-9a5b-0190fd7de48a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1701-turkiye-den-yurtdisina-gerceklestirilen-beyin-gocunun-nedenlerinin-tespit-edilerek-alinmas

> 10/1701 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Temmuz 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Nail Çiler (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Beyin göçü vasıflı ve kalifiye insanların yetiştikleri ülkeyi terk etmesi yahut yetiştirilmek üzere gönderildikleri ülkelerden geri dönmemeleridir. Son yıllarda ülkemizde artan bir ivmeyle devam eden nitelikli işgücünün göçü dikkat çekmektedir. Türkiye'den yurt dışına yapılan göçe neden olan en büyük etken şüphesiz demokrasi, temel hak ve hürriyetler ile işsizlikten dolayı Türkiye'nin cazibesini yitirmesi ve artık daha az yaşanılır bir ülke olmasıdır.

Son yıllarda yapılan çalışmalar beyin göçü konusunda ne kadar vahim bir tablo ile karşı karşıya olduğumuzu göstermektedir. Nitelikli iş gücünün ülkeden gitmesinin sosyal ve kültürel tahribatı olduğu gibi ekonomik olumsuzlukları da mevcuttur. Yurt dışına gidip yaşamını başka bir ülkede devam eden nitelikli vatandaşlarımızı ülkemize geri getiremediğimiz için her yıl milyarlarca dolar değerinde katma değer yurt dışında kalmaktadır.

Bu nedenlerle, Türkiye'de yaşanan nitelikli ve vasıflı insanların yurt dışına göç etmesinin nedenlerinin ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci İç Tüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz. sma ( Adan UNEZ Nail Çiler al JE ĞNAMR Eski peh'r Millekvekili

GEREKÇE:

Son yıllarda vasıflı ve nitelikli insanların Türkiye'yi daha fazla terk ettiği görülmektedir. Türkiye'deki ekonomik kriz, sosyal ve siyasal dönüşümün hayat tarzları, kariyer olanakları ve hayallerini çıkmaza sürüklediğini düşünen gençler, olumsuz koşullar nedeniyle artan oranda göç etmektedirler. Gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere doğru yaşanan beyin göçü ülkemizde de oransal olarak her yıl katlanarak artmakta ve bu kaygı verici bir durum yaratmaktadır.

Uzmanlar insanların yurtlarını bırakıp yabancı ülkelere yerleşmek ve çalışmak istemesine işsizlik, çalışma koşulları ve özgürlükler ile ilgili kaygıların sebep olduğuna dikkat çekmektedir. Yapılan araştırmalarda Türkiye'den göç eden insanların ekonomik kriz ve demokrasi eksikliğinden dolayı göç ettiğini göstermektedir. Beyin göçünün yüksek seviyelerde yaşanması Türkiye?de öncelikle ekonomik kriz olmakla birlikte özgürlük ve demokrasi sorunu olduğunu düşündürmektedir. yurt dışından Türkiye'ye göç edenlerin sayısı 2023 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 35,9 azalırken Türkiye'den yurt dışına göç eden kişi sayısı 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 53 artmıştır. Türkiye'den yurt dışına göç eden kişi sayısı 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 53 artarak 714 bin 579 oldu. Göç eden nüfusun yüzde 55,2'sini erkekler, yüzde 44,8'ini ise kadınlar oluşturmuştur. Türkiye'den göç eden nüfusun yaş gruplarına bakıldığında, en fazla göç edenlerin yüzde 15 ile 25-29 yaş grubunda olduğu görüldü. Bu yaş grubunu yüzde 12,9 ile 30-34 ve yüzde 12,5 ile 20-24 yaş grubu izlemiştir. OECD üyesi ülkelerde bulunan yüksekokul ve üzeri eğitim seviyesine sahip Türkiyeli göçmen sayısı 1984'te yüzde 4.4 iken 2010 yılında yüzde 12. 4 olmuş 30 yılda 3 kat artmıştır. Bu istatistikler göstermektedir ki ülkemizin geleceği olan gençlerimiz anayurtlarında kendilerine bir gelecek görmemektedirler. Konrad Adenauer Vakfı tarafından 2023 yılında Türkiye'deki Z kuşağı arasında yaptırılan bir araştırma, 18- 25 yaş arası gençlerin yüzde 63'ünün tercih imkanı olsa başka bir ülkede yaşamak istediğini ortaya koymuştur. Yine aynı raporda Türkiye dışında yaşamak isteyen gençlerin yüzde 47,8'i "yaşam koşullarını yükseltmek" için başka bir ülkeye gitmeyi istediğini belirtti. Yüzde 20,7'lik bir kesim "o ülkede daha fazla özgürlük olduğu," yüzde 16,8'lik bir grup "Türkiye'de kendini güvende hissetmediği" ve yüzde 14,7'lik bir kesim de "Türkiye'de iş bulamadığı ve o ülkede daha kolay iş bulacağı" için Türkiye dışında yaşamak istediğini ifade etmiştir.

Her yıl nitelikli ve vasıflı gençlerimizin daha fazla oranda yurtdışına göç etmesinin ve bu durumun ortaya çıkaracağı problemlerin çözümü ve alınacak önlemlerin Meclisimiz tarafından tespiti amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasının yerinde olacağı kanısını taşımaktayız. FO Senli

---

**Kaynak gösterme:** Nail Çiler (CHP, Kocaeli). “Türkiye'den yurtdışına gerçekleştirilen beyin göçünün nedenlerinin tespit edilerek alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1701, 29 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1701-turkiye-den-yurtdisina-gerceklestirilen-beyin-gocunun-nedenlerinin-tespit-edilerek-alinmas (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f3372ff-d837-4543-9a5b-0190fd7de48a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
