# Fındık üretiminde sürekliliğinin sağlanması ve ülke ekonomisine katkısının artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1723)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1723
- **Tarih:** 9 Ağustos 2024
- **İlk imza:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f88f723-9573-4461-a05d-019155159522
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1723-findik-uretiminde-surekliliginin-saglanmasi-ve-ulke-ekonomisine-katkisinin-artirilmasi-ici

> 10/1723 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Ağustos 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ferit Şenyaşar (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Fındık üretiminin devamlılığı ve ülke ekonomisine katkısının artırılması açısından detaylı bir şekilde ele alınmalıdır. Fındık üreticilerinin yaşadığı ekonomik sıkıntıların giderilmesi ve tarım sektöründe adil politikaların uygulanabilmesi için Meclis Araştırması açılması elzemdir. Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104, ve 105. maddeleri uyarınca, fındık üretiminde yaşanan

sorunların ve çözüm yollarının araştırılması amacıyla Meclis Araştırması açı masını arz Ve teklif ederiz. yap —— . GEREKÇE ÖZETİ

Türkiye, dünya fındık üretiminde önemli bir yere sahip olup, ülkemizin özellikle Karadeniz Bölgesi'nde birçok üretici ve sanayici için temel geçim kaynağı oluşturmaktadır. Ancak, fındık üretiminde yaşanan çeşitli sorunlar ve belirsizlikler hem üreticilerin hem de ülke ekonomisinin olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır.

Son dönemde tarım sektöründe yaşanan ekonomik sıkıntılar ve alınan tasarruf tedbirleri, fındık üreticilerini ciddi şekilde etkilemektedir. Türkiye'nin fındık üretimi, özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yaşayan birçok üretici ve sanayici için hayati bir önem taşımaktadır. Ancak, hükümeti yönetiminin uyguladığı politikalar ve tasarruf tedbirleri kapsamında findık alım fiyatlarının belirlenmemesi ve geciktirilmesi, üreticileri zor durumda bırakmaktadır.

GEREKÇE

TMO'nun 2024 yılı fındık alım fiyatını çok ilan etmiştir. Özellikle hasat dönemine girildiği bu süreçte, fındık fiyatının geç belirlemiş olması, üretici ve sanayici açısından ciddi bir belirsizlik yaratmaktadır. Fındık alım fiyatlarının artan maliyetler, enflasyon oranı ve üreticilerin karını göz önünde bulundurarak belirlenmesi gerekmektedir. Fiyatların erken açıklanması, üreticilerden ihracatçılara kadar tüm paydaşların ekonomik planlamalarını daha sağlıklı yapmalarını sağlayacaktır.

AKP hükümetinin, kamu harcamalarından tasarruf adı altında uygulamaya koyduğu politikalar, tarım sektöründe de kendini göstermektedir. Özellikle Tarım Bakanlığı'nın sessiz kalması ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alım politikalarında belirsizlik yaşanması, fındık üreticilerinin ekonomik zorluklarla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Her yıl Temmuz sonu veya Ağustos başında açıklanan fındık fiyatlarının gecikmesi, üreticilerin planlamalarını olumsuz etkilemektedir. Tüm Üretici Köylüler Sendikası (Tüm Köy Sen) Genel Başkanı Sadık Turan'ın açıklamalarına göre, TMO'nun alım fiyatını açıklamaması, uluslararası gıda tekellerinin istekleri doğrultusunda gerçekleşmektedir. Bu durum, üreticilerin emeğinin karşılığını alamadığına işaret etmektedir.

Fındık fiyatlarının açıklanmamasının ardında yatan sebepler, çiftçileri ve tarım sektörünü derinden etkilemektedir. TMO'nun 2024 yılı fındık alım fiyatını açıklamaması, uluslararası gıda tekelleri olan Ferrero gibi büyük şirketlerin düşük fiyatlardan fındık alabilmesi amacıyla planlandığı iddia edilmektedir. Bu durum, üreticilerin ekonomik. sıkıntılar yaşamasına ve emeklerinin karşılığını alamamalarına yol açmaktadır. Fiyatın geç açıklanması, üreticilerin elindeki fındığı düşük fiyattan satmak zorunda kalmasına neden olmaktadır.

Tarım sektöründe artan girdi maliyetleri, fındık üreticilerinin ekonomik olarak zorlanmasına sebep olmaktadır. Üreticiler, artan maliyetlere karşılık yeterli destek alamamakta ve emeğinin karşılığını görememektedir. Bu durum, üreticilerin fındık üretiminden vazgeçmesine ve ülke ekonomisine katkısının azalmasına yol açmaktadır. TMO'nun fiyat açıklamaması ve alım yapmaması, üreticilerin ekonomik olarak zor durumda kalmasına ve tarımdan uzaklaşmasına sebep olmaktadır.

İklim değişikliği, fındık üretimini doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir. Özellikle kuraklık ve ani sıcaklık değişimleri, fındıkta verim düşüklüğüne neden olmaktadır. Fındık hasadının öne kayması, üreticilerin planlamalarını zorlaştırmaktadır. Bu durumun ekonomik ömrünü tamamlamış bahçelerin yenilenmesi ve çay ürününde uygulanan yenileme tazminatına benzer bir destek modelinin findık için de uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Bu kapsamda, iklim değişikliğinin etkileri üzerine odaklanarak, sürdürülebilir tarım politikalarının geliştirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Geçmiş yıllarda fındık ihracatından elde edilen kazançlar, üreticilere yansımamakta ve ihracatçıların kazancı artmaktadır. Bir kilo iç fındığın TMO "nun üreticiden aldığı fiyatın iki katı ile ihraç yapılmaktadır. Bu durum, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını ve ticaretin adil olmadığını göstermektedir.

Yukarıda belirtilen konular ve sorunlar, fındık üretiminin devamlılığı ve ülke ekonomisine katkısının artırılması açısından detaylı bir şekilde ele alınmalıdır. Mevcut durumun incelenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla bir Meclis Araştırması açılması elzemdir. pe nim.

• LAZ

---

**Kaynak gösterme:** Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Fındık üretiminde sürekliliğinin sağlanması ve ülke ekonomisine katkısının artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1723, 9 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1723-findik-uretiminde-surekliliginin-saglanmasi-ve-ulke-ekonomisine-katkisinin-artirilmasi-ici (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9f88f723-9573-4461-a05d-019155159522

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
