# Olası bir İstanbul depremine karşı gereken önlemlerin alınması, riskli yapıların belirlenmesi ve kentsel dönüşüm projelerine ivedilik kazandırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1736)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1736
- **Tarih:** 19 Ağustos 2024
- **İlk imza:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b5e34055-4c32-4bc0-b12e-01916abb4ee5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1736-olasi-bir-istanbul-depremine-karsi-gereken-onlemlerin-alinmasi-riskli-yapilarin-belirlenm

> 10/1736 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Ağustos 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Olası İstanbul Depreminin etkilerinin en aza indirilmesi adına gerekli önlemlerin alınması, riskli yapıların. belirlenmesi, bu yapılarda toplam kaç kişinin yaşadığının tespit edilmesi ve kentsel dönüşüm proj elerinin durumunun ortaya çıkarılması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ile TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim.

GEREKÇE

İstanbul için çözüm bekleyen en büyük sorunlardan biri, deprem güvenliği olmayan riskli yapılardır. Marmara Denizi'nde 7 ila 7,5 büyüklüğünde bir deprem beklenirken, kentteki yüksek riskli konut sayısı yaklaşık 1,3 milyon olarak tahmin edilmektedir. Ayrıca kentte kamuya ait yapılar, deprem toplanma alanları, acil ulaşım yolları ve altyapıya ilişkin sorunlar da çözüm beklemektedir.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü verilerine göre, İstanbul'da 1 milyon 200 bin bina bulunmaktadır. 7,5 ve üzeri şiddette olası bir depremde 491 bin binanın hasar alacağı tahmin edilmektedir. Bunların 13 bin 492'sinin çok ağır hasar, 39 bin 325'inin ağır hasar, 136 bin 746'sının orta hasar, 300 bin 963'ünün hafif hasar olarak gerçekleşmesi beklenmektedir. Hasar alması beklenen binalarda 6 milyon 250 bin civarında kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlardan 671 bin 832 kişinin ağır ve çok ağır hasar alması beklenen binalarda ikamet ettiği düşünülmektedir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin elindeki verilere göre ise; İstanbul'da yaklaşık 1 milyon 160 bin bina bulunmaktadır. Bu binaların neredeyse 9075*ine karşılık ge e S0 bin kadarı 2000 yılı öncesinde yapılmıştır. Olası bir İstanbul depreminde 50-80 bin anfi : çok ağır hasar alması beklenmektedir. Orta hasar alacaklarla birlikte yaklaşık 200 Si bi kullanılamayacak hale gelmesi düşünülmektedir.

İstanbul'da var olan yapı stokunun büyük çoğunluğu, deprem yönetmelikleri dikkate alınarak yapılmamıştır. Çoğu yapı yeterli düzeyde mühendislik hizmeti alınmadan inşa edilmiştir.

Maalesef mevcut afet toplanma alanları özelleştirilmiştir ve İstanbul'un içinde, olası bir afet durumunda sığınılacak neredeyse bir karış açık alan bile bulunmamaktadır. Afet kaçış yolları ise halen otopark olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca, Afet Dirençli Kent olabilmek için sadece özel yapıları dönüştürmek yeterli değildir; kamusal yapıların, altyapının ve yolların da afetlere hazır olması gerekmektedir.

Bu vahim tabloya bakıldığında, 17 Ağustos Marmara Depreminin üzerinden 25 yıl geçmesine rağmen İstanbul?da maalesef kayda değer hiçbir önlem alınmamıştır.

TBMM'nin İzmir Depremi:sonrası kurduğu Araştırma Komisyonunun Temmuz 2021 tarihli raporuna göre, Türkiye'de 10 milyon civarında olan yapı stokunun 6-7 milyon kadarı riskli yapı statüsündedir. Bu riskler ortadan kaldırılmadığı veya azaltılmadığı sürece ülkemiz büyük yıkımlara maruz kalmaya maalesef ki mahkumdur.

Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planına göre, 2017 yılına kadar ülkemizdeki yapı stokunun envanterinin çıkartılması gerekmekteydi. Ancak, bugüne kadar yapı envanterinin nasıl çıkarılacağı bile belirlenememiştir. Acilen öncelikle İstanbul'daki yapı stoku incelenmeli, ağır ve çok ağır hasar almasi beklenen binalar tespit edilip, yenilenme ve güçlendirme yolu ile risklerin azaltılması gerekmektedir.

Türkiye'nin en fazla nüfusuna sahip olan şehri, sanayi, ticaret, finans, eğitim, turizm ve kültürün merkezi olan İstanbul'da meydana gelebilecek büyük bir depremin etkilerini en aza indirmek adına; riskli yapıların belirlenmesi, bu yapılarda toplam kaç kişinin yaşadığının tespit edilmesi, kentsel dönüşüm: projelerinin durumunun ortaya çıkarılması, hazırlıkların geldiği aşamanın belirlenmesi ve gerekli önlemlerin acil olarak alınması amacıyla bir Meclis Araştırması açılması önem arz etmektedir.

Diz ei

• Asya GEN G ANEL

---

**Kaynak gösterme:** Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul). “Olası bir İstanbul depremine karşı gereken önlemlerin alınması, riskli yapıların belirlenmesi ve kentsel dönüşüm projelerine ivedilik kazandırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1736, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1736-olasi-bir-istanbul-depremine-karsi-gereken-onlemlerin-alinmasi-riskli-yapilarin-belirlenm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b5e34055-4c32-4bc0-b12e-01916abb4ee5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.