# Türkiye'nin demiryolu ve yüksek hızlı tren projelerinin ekonomik ve çevresel etkilerinin incelenmesi ve çevreci ulaşım politikalarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1753)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1753
- **Tarih:** 3 Eylül 2024
- **İlk imza:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/873a6693-a622-4321-8205-0191c1338137
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1753-turkiye-nin-demiryolu-ve-yuksek-hizli-tren-projelerinin-ekonomik-ve-cevresel-etkilerinin-i

> 10/1753 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Eylül 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

10/1753

Türkiye'nin demiryolu ve yüksek hızlı tren projelerinin ekonomik, çevresel ve sosyal © etkilerinin bütüncül bir yaklaşımla araştırılması ve çözüm önerileri getirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104' üncü ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis

Araştırması açılmasını teklif ve arz ederim.

GEREKÇE

Türkiye'nin modernleşme sürecinde demiryolu taşımacılığı, sosyal, ekonomik ve çevresel etkileriyle büyük bir öneme sahip olmuştur. Osmanlı döneminde başlayan demiryolu inşaatı, Cumhuriyetin ilk yıllarında hızlanmış ve ülkenin gelişmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Ancak 1950'lerden sonra karayolu taşımacılığına verilen önem, demiryolu yatırımlarının azalmasına neden olmuştur. Günümüzde ise çevresel sorunlar ve sürdürülebilirlik arayışları, demiryolu taşımacılığının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Demiryolu taşımacılığı, karayolu taşımacılığına kıyasla daha az enerji tüketmesi ve karbon emisyonlarını azaltması nedeniyle çevre dostu bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Yüksek hızlı trenler ise bu avantajları daha da pekiştirmekte, şehirlerarası ulaşımda hız, güvenlik ve çevrecilik açısından üstünlük sağlamaktadır. Ancak bu teknolojinin ülkemizdeki mevcut durumu, çevresel etkileri ve ekonomik faydaları daha detaylı bir şekilde araştırılmalıdır.

Özellikle yüksek hızlı tren projeleri, çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli fırsatlar sunarken, bu projelerin inşaat süreçleri ve işletme aşamalarında meydana gelebilecek olumsuz çevresel etkiler de göz önünde bulundurulmalıdır. Dolayısıyla, yüksek hızlı trenlerin karbon emisyonları üzerindeki etkisinin yanı sıra, şehirlerarası ulaşım tercihlerindeki değişimlerin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Türkiye'nin demiryolu ağı ve yüksek hızlı tren projeleri, bölgesel kalkınmayı desteklemek, ekonomik eşitsizlikleri azaltmak ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için stratejik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, demiryolu taşımacılığının geleceği, yüksek hızlı trenlerin çevresel ve sosyal etkileri ile birlikte ele alınmalı, genel ulaşım politikalarının bu doğrultuda şekillendirilmesi hedeflenmelidir.

Sonuç olarak, Türkiye'nin demiryolu ve yüksek hızlı tren projelerinin ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerinin bütüncül bir yaklaşımla araştırılması, gelecekteki çevreci ulaşım politikalarının belirlenmesinde önemli bir rehber olacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Türkiye'nin demiryolu ve yüksek hızlı tren projelerinin ekonomik ve çevresel etkilerinin incelenmesi ve çevreci ulaşım politikalarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1753, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1753-turkiye-nin-demiryolu-ve-yuksek-hizli-tren-projelerinin-ekonomik-ve-cevresel-etkilerinin-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/873a6693-a622-4321-8205-0191c1338137

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.