# Kahverengi kokarca böceği ile mücadele yöntemlerinin belirlenerek tarımsal üretim ve halk sağlığı açısından gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1789) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1789 - **Tarih:** 20 Eylül 2024 - **İlk imza:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ab3878f-cb61-424a-8613-01921e96acbf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1789-kahverengi-kokarca-bocegi-ile-mucadele-yontemlerinin-belirlenerek-tarimsal-uretim-ve-halk > 10/1789 esas numaralı meclis araştırması önergesi 20 Eylül 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Elvan Işık Gezmiş (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Karadeniz Bölgesi'nde son yıllarda hızla artan Kahverengi Kokarca böceği (Halyomorpha halys), tarım alanlarında yarattığı tahribatın yanı sıra insan sağlığını da ciddi şekilde tehdit etmektedir. Fındık sezonuyla birlikte maliyetlerin altında açıklanan taban fiyatın yanı sıra önlem alınamayan kokarca istilasıyla karşı karşıya kalan üreticinin ürünü elde kalmış ve büyük bir zarara uğramıştır. Kahverengi Kokarca böceği ile mücadele yöntemlerinin belirlenerek, ekonomik kayıpların önüne geçilmesi ve hem tarımsal üretim hem de halk sağlığı açısından gerekli tedbirlerin alınarak ilgili yasal düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. Mar GEREKÇE Dünya fındık piyasasında 130 milyar dolar pazar payı olan ve fındığın yüzde 70'ini üreten Türkiye'deki fındık üreticisinin yaşadığı sorunlar her geçen gün derinleşmektedir. Hükümetin, fahiş orandaki girdi maliyetlerini karşılamayan taban fiyatına karşın yok pahasına üretimde kalma mücadelesi veren çiftçi, son birkaç yıldır kokarca adlı böcek tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Kahverengi Kokarca böceği sebebiyle, Karadeniz Bölgesi'nin en önemli geçim kaynağı ve Türkiye'nin en büyük tarım ihracı olan fındığın rekoltesi düşmüş, üretimde en az yüzde elli zaiyat oluşmuş ve Karadeniz ekonomisi büyük zarara uğramıştır. Fındık başta olmak üzere bölgenin önemli tarım ürünlerinden mısır, elma ve şeftali gibi 300'e yakın tarımsal üretime zarar veren kokarca böceği, halk sağlığını tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır. Bitkilerin özsuyunu emerek bitkilerde deformasyona ve ürün kaybına neden olan Kahverengi Kokarca böceğinin, son zamanlarda insan vücudunda da reaksiyonlara yol açtığı görülmüştür. Vatandaşlar, böceğin ısırıkları sonucunda özellikle kollarında şişlik, kızarıklık ve kaşıntı gibi belirtilerle karşılaştıklarını ifade etmektedir. Sağlık kuruluşları, bu tür vakaların giderek arttığını belirterek, böcek ısırıklarına karşı dikkatli olunması konusunda uyarılarda bulunmaktadır. Uzmanlar ise, zararlının biyolojik mücadele yöntemleriyle kontrol altına alınabileceğini, ancak etkili bir mücadele için hem devlet desteği hem de toplumsal farkındalık gerektiğini vurgulamaktadır. Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden entomologlar, özellikle zararlının doğal düşmanları olan bazı yırtıcı böcek ve kuş türlerinin kullanılarak popülasyonun kontrol altına alınabileceğini belirterek, böceğin üreme dönemlerinde kimyasal ilaçlama yöntemlerinin doğru ve bilinçli bir şekilde kullanılması gerektiği konusunda uyarmaktadır. Öte yandan, fındığın üretim ve satışında üreticinin haklarını korumak amacıyla faaliyet gösteren Fiskobirlik, geçtiğimiz hafta 30 randıman ve üstü fındık alacağını duyurmasına karşın, bu uygulamadan vazgeçtiğini ve zarar etmemek için alımları 40 randımana çıkardığını açıklayarak binlerce üreticiyi mağdur etmiştir. Tarım ürünlerine veinsan sağlığına verdiği zararlarla büyük bir tehlike yaratan Kahverengi Kokarca böceği için acil müdahale bekleyen vatandaşlar, böceğin hızla çoğalması ve kontrol altına alınamaması gerekçesiyle bölgenin acil olarak afet bölgesi ilan edilmesi talebinde bulunmaktadır. Bu doğrultuda, Karadeniz Bölgesi'nde görülen Kahverengi Kokarca böceği ile mücadele yöntemlerinin belirlenerek, ekonomik kayıpların önüne geçilmesi ve hem tarımsal üretim hem de halk sağlığı açısından gerekli tedbirlerin alınması elzemdir. --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Kahverengi kokarca böceği ile mücadele yöntemlerinin belirlenerek tarımsal üretim ve halk sağlığı açısından gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1789, 20 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1789-kahverengi-kokarca-bocegi-ile-mucadele-yontemlerinin-belirlenerek-tarimsal-uretim-ve-halk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ab3878f-cb61-424a-8613-01921e96acbf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.