# Yapay zeka teknolojileri alanında atılması gereken stratejik adımların belirlenerek etkili ve güvenli kullanımın sağlanabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1801) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1801 - **Tarih:** 2 Ekim 2024 - **İlk imza:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a01ba295-9789-40b1-8f10-01924c70b314 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1801-yapay-zeka-teknolojileri-alaninda-atilmasi-gereken-stratejik-adimlarin-belirlenerek-etkili > 10/1801 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Meclis Araştırması Açılması Kabul Edildi. ## Önerge metni Yapay zekâ, insan zekâsı gerektiren faaliyetlerin makineler tarafından gerçekleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. İnsan gibi düşünebilen, karar verebilen, problem çözebilen ve çeşitli görevleri yerine getirebilen bir sistemi ifade etmektedir. Duyma, anlama, hareket etme ve öğrenme gibi yetenekleri mümkün kılan teknolojilerin bir bütünü olarak kabul edilmektedir. İşletmelerde operasyonel verimliliği artırmak için kullanılmakta ve robotlar aracılığıyla sunulmaktadır. Yapay zekâ, yazılım ve robotik sistemler kullanarak kategorileştirme, karar verme, konuşma tanıma ve görsel analiz gibi alanlarda insan zekâsını taklit eden sistemler ya da görevleri de otonom şekilde gerçekleştirebilmektedir. Yapay zekâ, küresel çapta hızla gelişen ve büyük yatırımilar alan bir teknoloji olarak öne çıkmaktadır. Son yıllarda dünya genelinde büyük bir ilgi ve yatırım odağı haline gelmiştir. Teknolojik gelişmeler, yapay zekânın yeteneklerini artırmış, bu da hem kamunun hem de özel sektörün bu alana olan yatırımlarının artmasına neden olmuştur. Yapay zekânın öngörülemez bir hızda gelişimi, toplumsal, ekonomik, etik ve hukuki boyutlarda büyük tartışmalara yol açmaktadır. Yaşanan gelişim, bu teknolojinin potansiyelini artırırken bu durumun aynı zamanda kontrol edilemez hale gelmesi konusunda ciddi endişeleri de beraberinde getirmektedir. Devletler arasında yapay zekâ araştırma ve geliştirme çalışmalarında ciddi bir rekabet bulunmaktadır. Türkiye'nin bu rekabette ileri gidebilmesi ve konumunu güçlendirebilmesi, yapay zekâ teknolojilerinde mevcut durum ile bu alandaki fırsatlarla yapılması gereken stratejik adımların tespit edilmesi, yapay zekânın gelişiminini ve kullanımını kontrollü hale getirmek amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105*inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE Yapay zekâ, insanların zekâ olarak nitelendirdiği faaliyetlerin bir makine tarafından gerçekleştirilebilmesi olarak kabul edilir. Yapay zekâ, insan gibi düşünebilen, kararlar alabilen, insanların odaklandığı işleri yapabilen ve problemleri çözebilen makineler anlamına gelir. Aynı zamanda, duyma, kavrama, hareket etme ve öğrenme gibi yetenekleri makineler ile mümkün kılan gelişmiş teknolojilerin bir bütünü olarak tanımlanır. Yapay zekâ, işletmelere operasyonel verimliliği artırmak ve güçlendirmek amacıyla uygulanabilir; insanlar gibi davranan insansı veya insansı olmayan robotlar aracılığıyla tanıtılır ve makine zekâsı olarak adlandırılır. Yapay zekâ, birçok sektörde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Kategorileştirme, karar verme, tavsiye, konuşma tanıma ve görsel analiz gibi görevlerde insan zekâsını taklit edebilen bir sistem olarak tanımlanır ya da insan müdahalesine ihtiyaç duyan görevleri yerine getirebilen yazılım ya da robotik sistem olarak işlev görür. Yapay zekâ, öngörülemez bir hızda gelişmektedir. Yapay zekânın bu öngörülemez ve korkutucu bir hızda gelişimi büyük tartışmalara yol açmaktadır. Yaşanan bu durumun aynı zamanda kontrol edilemez hale gelmesi konusunda ciddi endişeler mevcuttur. Etik ve hukuk alanında önemli sorunlara sebep olmaktadır. Örneğin bir şahsın sesi veyahut yüzü kullanılarak gerçeğinden ayırt edilemeyecek şekilde sahte dijital görüntüler meydana getirilebilmektedir. Yapay zekâya yapılan küresel yatırımlar son birkaç yılda hızla artmıştır. Yapay zekânın makinelerin içindeki verilerin mantık hatası içermesi, ürün ve hizmetlerin mali itibarına zarar vermesi, işletmelerin yeterli yatırımı yapmamaları durumunda rakiplerinden geri kalmaları gibi riskleri de mevcuttur. Bu risklerin giderilmesi ve geri kalmanın engellenmesi için bu alana ilişkin ciddi yatırım ve çalışmalar yapılmaktadır, Uluslararası veri analizlerine göre, yapay zekâ teknolojilerine yapılan küresel yatırımlar milyarlarca dolar boyutundadır. Bu yatırımlara ilişkin trendin önümüzdeki yıllarda da katlanarak devam etmesi beklenmektedir. Devletler arasında yapay zekâ araştırma ve geliştirme alanında yoğun bir rekabet söz konusudur. Bu teknolojinin araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) alanındaki rekabet, günümüzün en stratejik yarışlarından biri haline gelmiştir. Ülkeler arasındaki bu rekabet, yeni teknolojik üstünlük ve güç dengelerinin oluşmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, yapay zeka teknolojilerindeki mevcut durum, bu alandaki fırsatlar ve atılması gereken stratejik adımların belirlenmesi gerekmektedir. Ezcümle Türkiye'nin bu rekabette öne çıkabilmesi ve konumunu güçlendirebilmesi elzemdir. Lakin bu zorunluluğun yanında bu kadar önemli ve tehlikeli bir teknolojinin, gelişiminin ve kullanımının da kontrol haline alınması gerekmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Yapay zeka teknolojileri alanında atılması gereken stratejik adımların belirlenerek etkili ve güvenli kullanımın sağlanabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1801, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1801-yapay-zeka-teknolojileri-alaninda-atilmasi-gereken-stratejik-adimlarin-belirlenerek-etkili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a01ba295-9789-40b1-8f10-01924c70b314 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.