# Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1840)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1840
- **Tarih:** 2 Ekim 2024
- **İlk imza:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/59303369-06f1-4a72-9b42-01925252e2a3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1840-kadin-cinayetlerinin-onlenmesine-yonelik-tedbirlerin-alinabilmesi-amaciyla-bir-meclis-aras

> 10/1840 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Gülderen Varli (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Van'da yaşanan işsizlik, yoksulluk, ekonomik kriz gibi sosyoekonomik sorunlar başta olmak üzere birçok nedene bağlı olarak şüpheli ölüm ve intihar vakalarındaki artış ciddi boyutlara varmıştır. Yaşanan bu ölümlerin kadın ve gençlerden oluşması dikkat çekmektedir. Şüpheli veya intihar olarak yaşanan ölümlerlerin araştırılması, aydınlatılması, benzer durumların yaşanmasının önlenmesi ve etkin, adil, şeffaf bir yargı sürecinin işletilmesi amacıyla Anayasanın 98 inci içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince ekte sunulan gerekçe çerçevesinde Meclis Araştırması açılmasını aşağıda imzası bulunanlar olarak arz/ve teklif ederiz. 02.10.2024

GEREKÇE Türkiye'de son yıllarda yaşanan ekonomik krizle beraber şiddet olayları gittikçe artmaktadır. Artan şiddet olaylarına çözüm bulmak yerine çözümsüzlük politikaları sarmalında yürütülen siyasi faaliyetlerin yanında siyasilerin artan şiddet dili toplumda şiddetin var olmasına sebep olmaktadır. Ekonomik krizin var olan sebeplerini yok etmek yerine krizin faturasının halka ödetilmesi, şiddet uygulayan failin ceza alması için çaba sarf etmek ya da tarafsız bir yargı sürecinin oluşmasını sağlamak yerine var olan gerçekleri çarpıtmak ya da yok etmek realitesi ülkenin en tepesinde yer almaktadır. Var olan bu realite toplumda şiddeti üretmekte ve çoğaltmaktadır. Çoğalan bu şiddet döngüsü en çokta kadınlar, çocuklar ve gençler üzerinde var olmaktadır. Van ve çevre illerinde yaşanan işsizlik ve yoksulluk, yıllardır temeli atılan politikaların sadece bir basamağı olarak karşımıza çıkmaktadır. 8 yıllık kayyım pratiğinin yerelde yarattığı tahribatların yanında talan ve yok etme politikaları üreten konumda olan bir kenti tüketen konumuna getirmiştir. Yaşanan işsizlik, yoksulluk ve sosyoekonomik sorunların yanında erkek şiddetine bağlı olarak kentte intihar ve şüpheli ölüm oranları da artmaktadır.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve şiddet dilini en üst yerden kullanan eril zihniyet varlığı, erkek şiddetine ilişkin etkin yürütülmeyen soruşturmalar, uygulanan cezasızlık politikaları ve iyi hal indirimlerinden güç alan fail erkekler günde 3"ten fazla kadını yaşamdan koparmaktadır. Kadın cinayetlerinde failler genellikle katledilen kadının "eşi, akrabası, aileden biri veya sevgilisi" olurken kadınlar en yakınındaki erkekler tarafından öldürülmekte ve şiddete maruz kalmaktadır. Yani evde, sokakta, iş yerinde kadınları katleden eril zihniyet yaşamın her alanında kendini var etmiş durumdadır.

Van'da 30 Eylül 2024 tarihinde Başkale ilçesinde yaşayan 21 yaşındaki Zehra K.,15 Eylül 2024 tarihinde İpekyolu ilçesinde yaşayan 24 yaşındaki Esma Akgüllü, 21 Mayıs 2024 tarihinde Çaldıran ilçesinde yaşayan Zehra Karakoç ikamet ettiği adreste şüpheli şekilde yaşamını yitirmiştir. Başkale ilçesinde 26 Nisan 2024 tarihinde kaçırıldıktan sonra evinde saldırıya uğrayan 17 yaşındaki Sebahat Tayan hastane de tedavi altındadır. Ayrıca Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş"ten 27 Eylül 2024 tarihinden beri haber alınamamaktadır.

Kadın katliamlarının birçoğunun kaza veya intihar süsü verilerek gerçekleştirildiği düşünüldüğünde var olan veriler erkek şiddetinin vahametini göstermektedir. Kadın İ Cinayetlerini Durduracağız Platformu (KCDP) ağustos ayı raporuna göre; 33 kadın katledilirken, 24 Kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Jinnews verilerine göre; ağustos ayında 31 kadın, 5 çocuk katledilirken, 199i kadın ve 3'ü çocuk şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Bu ölümler sadece basına yansıyanlardır. Bunların yanında basına yansımayan kaç kadın cinayetinin veya şüpheli kadın ölümlerinin olduğu bilinmemektedir.

Toplumsal şiddet dilinin kadın cinayetleri üstündeki etkisinin incelenmesi, kadın cinayetlerinin intiharların, şüpheli ölümlerin tüm yönleriyle araştırılması, sorumluların açığa çıkarılması, etkili soruşturma mekanizmalarının işletilmesi ve sorunun delillerini yok etmek yerine çözümüne dair politikalar uygulanması ve gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1840, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1840-kadin-cinayetlerinin-onlenmesine-yonelik-tedbirlerin-alinabilmesi-amaciyla-bir-meclis-aras (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/59303369-06f1-4a72-9b42-01925252e2a3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
