# Gıda güvenliğini tehdit eden unsurların belirlenerek alınacak önlemlerin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1851)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1851
- **Tarih:** 8 Ekim 2024
- **İlk imza:** Mehmet Rüştü Tiryaki (DEM Parti, Batman)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/90410030-4a0f-4ba5-b7d7-019275576c87
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1851-gida-guvenligini-tehdit-eden-unsurlarin-belirlenerek-alinacak-onlemlerin-belirlenebilmesi

> 10/1851 esas numaralı meclis araştırması önergesi 8 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Rüştü Tiryaki (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Avrupa ülkelerine ihraç edilmiş gıdalarda zehirli kalıntılar bulunması sebebiyle ürünlerin Türkiye'ye iade edildiği haberleri ve Tarım ve Orman Bakanlığının açıkladığı; kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş ve değiştirilmiş ürünler ile taklit-tağşiş yapıldığı kesinleşmiş ürünler listesinin yeniden gündeme getirdiği gıda güvenliğinin sağlanmasına ilişkin çalışma yürütülmesi, alınacak önlemlerin ve atılacak adımların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105*inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini ve bilgilerinizi arz ederim. 07.10.2024

GEREKÇE

Avrupa ülkelerine ihraç edilen gıda ürünlerinde çeşitli zehirli katkılara rastlanması sebebiyle ürünlerin Türkiye'ye geri gönderildiği haberleri yıllardır kamuoyunun gündemine gelmekte ancak iade edilen bu ürünlerin akıbetine, iç pazara dönüp tekrar satışa sunulup sunulmadığına ilişkin güvenilir, şeffaf bir bilgiye ulaşmak mümkün olmamaktadır.

Avrupa Gıda Güvenliği Uyarı Sistemi (RASFFY'ne göre sadece 2024 yılının geçtiğimiz 10 ayında; Türkiye'de yetiştirilen kuru incir, biber, limon, domates, baharat gibi çeşitli gıda ürünlerinde tespit edilen zehirli kalıntılar sebebiyle 190 sevkiyat Avrupa ülkeleri tarafından sınırda reddedilerek geri gönderilmiştir. Geri gönderilen bu ürünlerin geri gönderildikten sonra hangi süreçlerden geçirildiğine, nasıl imha edildiğine, iç pazarda tekrar satışa sunulmasının engellenmesine yönelik ne tür önlemler alındığına dair ise yetkili kurumlar tarafından hiçbir açıklama yapılmamıştır.

Yine Tarım ve Orman Bakanlığı yakın zamanda Türkiye'de raflarda yer alan 56 farklı ürünün kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş ve değiştirilmiş olduğunu 463 farklı üründe ise taklit-tağşiş yapıldığını açıklamış tüm bu riskler Türkiye'nin içinde bulunduğu gıda güvenliği sorunu için vakit kaybetmeksizin adım atılması zorunluğunu doğurmuştur.

Gıda güvenliği; gıdaların hasatı, taşınması, işlenmesi, hazırlanması, depolanması ve son olarak sofralara ulaşması sürecinde sağlıklı ve besleyici özelliklerinin korunması; gıda kaynaklı rahatsızlıklara ya da hastalıklara neden olan fiziksel, biyolojik ve kimyasal nitelikteki risk unsurlarını önleme, zararsız kılma ya da eleme esasına dayanır. Gıda güvencesi ise herkesin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için gerekli olan besin ihtiyaçlarını karşılayabilmek amacıyla yeterli, sağlıklı, güvenilir ve besleyici gıdaya fiziksel ve ekonomik bakımdan sürekli erişebilmesi durumudur.

Zehirli kalıntılar bulunduğu gerekçesiyle iade edilen ürünlerin akıbetinin ne olduğu, insan yaşamını tehlikeye düşürecek şekilde değiştirilmiş ürünlerin raflarda satın alınmayı beklediği gerçeği. ivedilikle çözülmesi gerek sorunlar olmakla birlikte iklim krizi, biyoçeşitlilik kaybı, toksik atıklar, kimyasal madde kirliliği, tüketimi kışkırtan gıda endüstrisi gibi hem toplumsal hayatın sürekliliğini hem de diğer canlı türlerinin geleceğini: tehdit eden küresel ölçekteki sorunlar gıda güvenliği ve gıda güvencesinin gelecek yıllarda da hayati bir önemde olacağını göstermektedir.

Salt bir denetim sorunu değil aynı zamanda bir üretim sorunu olan gıda güvenliğinin, "denetim seferberliği" gibi kampanyalara veya kişilerin bireysel tercihlerine indirgenemeyeceği aşikardır. Toplumun kendine yeterli düzeyde gıda üretebilmesi yeteneğinin zarar görmesinin, insanların kötü beslenmesine ve sağlıklarının bozulmasına neden olacağı bilinciyle kapitalizmin tüketime yönelik yapısına karşı gıda üretiminde toplumun kendi kendine yeterliliğini ve ihtiyaç duyulan nitelikli gıdaya her yurttaşın eşit biçimde ulaşabilmesini sağlamak, insanların gıdaya erişimlerini kolaylaştırması, bölgesel olarak kendine yeterliliği artırması ve iklim krizine olumsuz etkisinin daha az olması gibi nedenlerle yerel ölçekte üretim ve tüketim uygulamalarını teşvik etmek gibi kapsamlı ve bütüncül politikalar oluşturmak için siyasi irade olarak TBMM'nin kararlılığı mutlak bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. 3 ÜYE 6 Olun 19 hyf

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Rüştü Tiryaki (DEM Parti, Batman). “Gıda güvenliğini tehdit eden unsurların belirlenerek alınacak önlemlerin belirlenebilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1851, 8 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1851-gida-guvenligini-tehdit-eden-unsurlarin-belirlenerek-alinacak-onlemlerin-belirlenebilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/90410030-4a0f-4ba5-b7d7-019275576c87

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.