# Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü'nün Sayıştay raporuna yansıyan kamu zararına yol açan hususların incelenerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1852)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1852
- **Tarih:** 8 Ekim 2024
- **İlk imza:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/249530a1-2ffa-4be9-bd3b-01927565cf41
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1852-maden-tetkik-arama-genel-mudurlugu-nun-sayistay-raporuna-yansiyan-kamu-zararina-yol-acan-h

> 10/1852 esas numaralı meclis araştırması önergesi 8 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Öznur Bartin (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu, mali yönetimde ciddi sorunlar tespit etti. Katma değer vergisi (KDV) uygulamalarındaki hatalı indirimler sonucunda kamuya 3:897.648,87 TL zarar oluştu. Ayrıca, koruyucu giyim yardımlarının adaletsiz dağıtımı ve ihale edilen sondaj hizmetlerinde mevzuata aykırı işlemler, kamu kaynaklarının etkin kullanımını sorgulatmakta. 2023 yılı itibarıyla sondaj hizmet alımlarındaki yanlış yönetim nedeniyle tahmini zarar ise 12.767.000,00 TL olarak hesaplanmaktadır. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün Sayıştay Raporuna yansıyan kamu zararının yol açtığı/açacağı hususların tespiti amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104"üncü ve 1099inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

GEREKÇE

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu: Mali rapor ve tablolar üzerine yapılan denetimlerde, MTA'nın katma değer vergisi (KDV) uygulamalarında hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. Kurum, ticari faaliyet kapsamına girmeyen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödenen KDV'yi indirim konusu yaparak, toplamda 3.897.648,87 TL tutarında devreden KDV oluşumuna sebep olmuştur. Bu durum, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ve ilgili tebliğler gereği, kamu hizmetinin kapsamı dışındaki harcamaların KDV açısından yanlış değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır. Kurumun, kendisine mevzuatla verilen kamu hizmetini gerçekleştirmek için yaptığı harcamaların niteliği dikkate alınmadığı için KDV muhasebeleştirmesinde hatalar meydana gelmekte ve bu da mali tabloların doğru sonuçlar üretmesini engellemektedir. Bu hatalı uygulamalar sonucunda kamuya toplamda 3.897.648,87 TL zarar oluşmuştur. Ayrıca, katma değer vergisi hesaplarının doğru bir biçimde kullanılması ve harcamaların niteliğine göre ayrıştırılması gerekmektedir.

Denetimlerde, koruyucu giyim malzemesi yardımlarının, ayni olarak verilmesi gereken hizmetlerin nakit benzeri işlemlerle dağıtıldığı tespit edilmiştir. 4688 Sayılı Kamu Görevlileri ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 6. Dönem Toplu Sözleşmesi'nin ilgili maddelerine göre, koruyucu giyim malzemelerinin yalnızca sahada görev alan personele ayni olarak verilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan uygulama ile sahada görev almayan personele de bu yardımların yapılması, adaletsizlik yaratmakta ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sorgulatmaktadır. Denetim bulgularına göre, 2023 yılında yapılan KKD yardımları, sahada görev yapan ve görev şartlarını taşımayan tüm personele verilmiştir. Bu durum, zorlu ve riskli ortamlarda çalışan personel ile normal ofis şartlarında çalışan personel arasında ayrım gözetilmemesi nedeniyle kaynakların yanlış kullanımını göstermektedir. Ayrıca, PTT Kart ile yapılan yardımda, her personel için belirli bir tutar üzerinden işlem yapılmasına rağmen, bu yardımların hangi giyim malzemeleri ile karşılandığına dair bir kontrol mekanizması bulunmamaktadır.

Bu da gerekli koruyucu giyim malzemesinin temin edilip edilmediğinin belirsizliğini beraberinde getirmektedir. PTT Kart ile alışveriş yapılabilecek firmalar arasında, koruyucu giyim malzemesi temin edemeyecek firmaların bulunması, malzeme temininde kalitesizliğe yol açmakta ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmadığını ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi tarafından ihale edilen sondaj hizmet alım işlerinde de süre uzatımı ve teknik şartname düzenlenmesi gibi mevzuata aykırı işlemler tespit edilmiştir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen sondaj hizmet alımları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun istisna maddeleri kapsamında yapılmaktadır. Ancak, bu süreçte çeşitli hatalar söz konusudur. Dini bayramlarda çalışma yapılmadığı gerekçesiyle cezasız süre uzatımları verilmesi, mevzuat gereğince uygun değildir. Resmi tatil günlerinin etkisi önceden öngörülmeli ve bu günlere yönelik cezasız süre uzatımı yapılmamalıdır. Bu durum, işin süresinin gereksiz yere uzamasına yol açmaktadır. Ayrıca, olumsuz hava koşullarından dolayı çalışma yapılamadığı günler için süre uzatımı düzenlemeleri sözleşme hükümlerinde yer almamakta, bu durum firmaların haksız yere ek süre talep etmesine olanak sağlamaktadır. İhale dokümanlarındaki sondaj sayısı, derinliği ve konumlarıyla kabul edilen işlerin fiili durumları arasında ciddi farklılıklar bulunmaktadır. Sondaj sayısı ve derinliği, maliyet üzerinde doğrudan etkili olduğundan, bu uyumsuzlukların nedenleri açıklanmadan gerçekleşmesi riskler doğurmaktadır.

2023 yılı itibarıyla yapılan sondaj hizmet alımlarının toplam tutarı 127.670.000,00 TL'dir. Sondajların yanlış yönetimi ve mevzuata aykırı uygulamalar nedeniyle kamuya verilen zararın, sözleşme tutarının %10'u oranında olduğu varsayıldığında, bu zarar yaklaşık 12.767.000,00 TL olarak hesaplanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımını olumsuz etkilemekte ve kamuya olan güveni sarsmaktadır. Sondaj hizmet alımlarında ortaya çıkan bu sorunların acilen çözülmesi gerekmektedir.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün Sayıştay Raporuna yansıyan kamu zararının yol açtığı/açacağı hususların tespiti amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.

6 Olu, 19 İyi

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü'nün Sayıştay raporuna yansıyan kamu zararına yol açan hususların incelenerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1852, 8 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1852-maden-tetkik-arama-genel-mudurlugu-nun-sayistay-raporuna-yansiyan-kamu-zararina-yol-acan-h (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/249530a1-2ffa-4be9-bd3b-01927565cf41

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
