# Kahverengi kokarca böceğinin tarımsal üretime verdiği zararın giderilmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1853)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1853
- **Tarih:** 9 Ekim 2024
- **İlk imza:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5b773aa1-2e54-4b2c-bedc-01927553511b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1853-kahverengi-kokarca-boceginin-tarimsal-uretime-verdigi-zararin-giderilmesi-ve-gerekli-onlem

> 10/1853 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Yavuz Aydın (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Karadeniz Bölgesi'nde tarım faaliyetlerini olumsuz yönde etkileyen Kahverengi Kokarca Böceği, son dönemlerde etkisini oldukça artırmıştır. Söz konusu canlı başta fındık olmak üzere, kivi, Trabzon Hurması ve bölgedeki mevsimlik yetişen ürünleri de etkilemektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilerin bilgilendirilmesi amacıyla eğitimler yapılıp, afişler dağıtılsa da bu durum soruna çare olmamıştır. Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Karadeniz İhracatçı Birlikleri ve diğer tüm paydaşların ortak çalışmasıyla topyekün bir mücadele gerekmektedir.

Kahverengi Kokarca Böceğinin yaşattığı sorun, Karadeniz Bölgesi'nin ikinci pandemisidir. Kokarca sadece fındık bahçesini değil, o bahçeden geçinen yüzbinlerce vatandaşımızın yaşamını istila etmiş durumdadır. Bu sebeple Kahverengi Kokarca Böceğinin Karadeniz bölgesine verdiği zararı tamamen ortadan kaldırmak ve üreticilerimizi korumak amacıyla Anayasa'nın 98 İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Kahverengi Kokarca Uzak Doğu kökenli bir tür olup tarımsal üretimde önemli kayıplara neden olan bir zararlı çeşididir. Türkiye'de ilk olarak 2017 yılında Artvin ve Rize'de görülen Kokarca Böceği günümüzde Karadeniz Bölgesi'nin tamamına yayılmış durumdadır. Bu kapsamda Bakanlık tarafından çeşitli bil gilendirmeler ve eğitimler yapılmış olsa da çözüm yolu bulunamamıştır. Özellikle Trabzon'da bazı bölgeleri istila eden kokarca böceği, önlem alınmazsa büyük zararlara neden olacaktır.

Kokarca Böceği ile mücadele dönem bazlı değil, süreklilik arz eden periyotlar eşliğinde yapılmalıdır. Bu sayede böceğin popülasyonunun azalması sağlanacaktır. Şayet önlemler bugünkü gibi seyrek olarak devam ederse, yarın şeftali, üzüm, incir gibi diğer bölgelerimizin ürünleri de kokarca tarafından istila edilecektir.

Bölgemiz şu anda çok ciddi bir kahverengi kokarca tehdidi altındadır. Türkiye'nin fındık ihracatının yüzde 29unu tek başına karşılayan Trabzon Şehri bu istilacı tür nedeniyle büyük bir krizle yüzleşmektedir. Üreticilerimiz, ürünlerini satamama tehdidiyle karşı karşıya kalmaktadır. Eğer bu soruna acil bir çözüm bulunmazsa, gelecek yıl toplayacak fındık bile bulmakta zorlanacağız. Fındık bu bölgenin can damarıdır. Ancak maalesef görüyoruz ki iktidar temsilcileri bu büyük krize, fındıkta oluşan pandemiye kör, sağır ve dilsizi oynamaktadır. Vatandaşlarımızın büyük bir bölümünü tehdit eden bu zararlıya karşı tedbirlerin artırılması büyük önem arz etmektedir.

İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerinin yeterli düzeyde Kokarca tuzağı kurmasıyla büyük bir ilerleme kaydedilebilir. Fakat hektar başına 2-3 tane fenomen tuzak (çekici tuzak) kurulmalıyken sadece ilçelerin tamamına 20 tane tuzak dağıtılmış durumdadır. Bu sayı yetersiz olduğu gibi çözüm içinde bir adım değildir. Belirli mevsimlerde uygulanan ilaç tedavisi ne yazık ki sorunu çözmeye yeterli değildir. Bazı bölgelerde uygulanan temas etkili ilaçlar, sadece böceğe temas ederse etkili olabilmektedir. Bunun yerine sisleme ilaçlaması yapılarak mücadele edilmelidir. Bu sayede böcek ilaca temas etmese bile nefes almasıyla ilaçtan etkilenmesi mümkün hale gelecektir.

Kokarca Böceği tarım dışında vatandaşlarımıza psikolojik olarak da zarar vermektedir. Kış ayları yaklaşırken evlere yönelerek, ev içlerine kadar girip hane halkını da etkilemektedir. Alerji oluşturmasından ziyade, salgıladığı pis koku yüzünden vatandaşlarımız olumsuz etkilenmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında Kahverengi Kokarca Böceğinin Karadeniz Bölgesine verdiği zararı tamamen ortadan kaldırmak ve üreticilerimizi korumak amacıyla Anayasa'nın 98 İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

Çok Ayi

---

**Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Kahverengi kokarca böceğinin tarımsal üretime verdiği zararın giderilmesi ve gerekli önlemlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1853, 9 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1853-kahverengi-kokarca-boceginin-tarimsal-uretime-verdigi-zararin-giderilmesi-ve-gerekli-onlem (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5b773aa1-2e54-4b2c-bedc-01927553511b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
