# Kırsal kesimlerden kente göç edilmesinin toplumsal ve ekonomik hayata etkilerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1868)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1868
- **Tarih:** 11 Ekim 2024
- **İlk imza:** Cevdet Akay (CHP, Karabük)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f25f8c44-eefb-414b-84ec-0192901824b0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1868-kirsal-kesimlerden-kente-goc-edilmesinin-toplumsal-ve-ekonomik-hayata-etkilerinin-arastiri

> 10/1868 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Cevdet Akay (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Kırdan kente göçün toplumsal ve ekonomik yaşama olan etkilerinin. araştırılması, göçün meydana getirdiği olumsuz sonuçları ortadan kaldıracak önlemler ile göçün önüne geçecek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla, Anayasanın 98. ve İç Tüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince ekte sunulan gerekçe çerçevesinde Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

50'li yıllarda Türkiye'de başlayan ekonomik ve sosyal dönüşümün yarattığı kırdan kente göç, ekonomik ve sosyal olayları da beraberinde getirmiştir. 1950'li yıllardan itibaren köyünü terk eden milyonlarca yurttaşımız kentlere yönelmiş, bu durum da yeni yaşam alanlarının doğmasına neden olmuştur.

Azalan nüfusla birlikte, köylerde bulunan ahırlar ve tarımsal yapılar başta olmak üzere köyler büyük tahribata uğramıştır. Tarımsal faaliyetlerde büyük bir düşüş yaşanmış, işlenen tarım arazi sayısı azalmış, bazı tarımsal alt yapı hizmetleri büyük ölçüde tahrip olmuştur.

TÜİK tarafından yayımlanan son verilere göre, ülkemizde 79 milyon 399 bin 292 kişi il ve ilçe merkezlerinde yaşamaktadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 75'i köylerde yaşamaktayken bu oran giderek azalmıştır. 1927 yılında %75 olan köy nüfusu, 2023 yılında 9067'ye gerilemiştir. 30 büyükşehir dışında kalan illerdeki belde ve köylerde yaşayanların sayısı 5 milyon 771 bin 642 kişiye yani kırsal alanlarda yaşayanlarının ülke nüfusuna oranı %7'dir.

Köylerin birikmiş olan ekonomik ve sosyal sorunları, 50'li yıllarda kentlere taşınmaya başlamıştır. Bu büyük göç dalgası sadece sosyal sorunların oluşmasına neden olmamış aynı zamanda ekonomik sorunların doğmasına da neden olmuştur. Sosyal sorunların faturasına bir de ekonomik fatura eklenince sorunlar yumağı büyüdükçe büyümüştür. Kırdan kente göç plansız ve hızlı bir şekilde gelişince, durum bir sorun haline gelmiştir. Çarpık kentleşme sonucu doğan altyapı sorunlarını, güvenlik ve asayiş sorunları, kimlik bunalımı ve kentsel çatışma sorunlarını meydana getirmiş, köylerde ise âtıl kaynakların oluşmasını ve yatırımların azalmasını meydana getirmiştir.

Köylerdeki üretim faaliyetlerinin azalması sonucunda üretim faaliyetleri sekteye uğramış, tarımsal üretim ve ekonomi bu durumdan olumsuz yönde etkilenmiştir. Ekilebilir alanların ekonomi ve üretim dışına çıkması tarımsal ürün fiyatlarında fahiş artışlarının yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Kırsal kesimde yaşayanların aylık sabit giderlerine karşılık aylık sabit gelire ihtiyacı vardır. Ürünün çeşidi ve hasadın vaktine göre değişen ve yıllık toplam gelir üzerine kurulu kırsal ekonomi, bunu karşılamaktan uzaktır. Bu durumda kırda yaşayan insanlarımız için şehirler, kıra göre belki daha az kazanacak bile olsa, aylık sabit gelir imkanından dolayı daha caziptir. Kırdan kente göçü önlemeye yönelik gerekli tedbirler alınmazken, kırda yaşanan gelişmeler de dikkate alınmamaktadır. Bu sebepten dolayı, maddi teşvik içeren politik uygulamalar da arzu edilen neticeyi almamakta ve kırların boşalmasının önüne geçilememektedir.

Bu sebeplerden dolayı; kırdan kente göçün toplumsal ve ekonomik yaşama olan etkilerinin araştırılması, göçün meydana getirdiği olumsuz sonuçları ortadan kaldıracak önlemler ile göçün önüne geçecek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması büyük önem teşkil etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Cevdet Akay (CHP, Karabük). “Kırsal kesimlerden kente göç edilmesinin toplumsal ve ekonomik hayata etkilerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1868, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1868-kirsal-kesimlerden-kente-goc-edilmesinin-toplumsal-ve-ekonomik-hayata-etkilerinin-arastiri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f25f8c44-eefb-414b-84ec-0192901824b0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
