# Türkiye'nin nüfus yapısındaki değişikliklerin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1875) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1875 - **Tarih:** 11 Ekim 2024 - **İlk imza:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d632163c-710f-4eff-a324-01928f50df8f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1875-turkiye-nin-nufus-yapisindaki-degisikliklerin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onlemlerin > 10/1875 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Yasin Öztürk (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 10/1875 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Ülkemizin nüfus yapısındaki tehlikeli değişiklikleri tespit etmek ve alınacak tedbirleri belirlemek amacı ile Anayasamızın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105.Maddeleri gereğince bir Meclis .Araştırması Komisyonu kurulmasını; Arz ve teklif ederiz. (10/10/2024) Gerekçe; Bir ülkenin ekonomik, sosyal ve politik politikalarını şekillendirmek için nüfus verileri büyük bir öneme sahiptir. Türkiye'de ise en son kapsamlı nüfus sayımı 22 Ekim 2000 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Aradan geçen 24 yıl içerisinde ülkenin nüfus yapısında büyük değişiklikler meydana gelmiş olmasına rağmen, yeni bir genel nüfus sayımı yapılmamıştır. Bu durum, Türkiye'nin özellikle göçmen alımı ve şehirleşme gibi dinamikler doğrultusunda nüfus yapısını sağlıklı bir şekilde takip edemediği anlamına gelmektedir. TBMM Kâtip Üyesi Nüfus sayımı, bir ülkedeki insan sayısını, nüfusun yaş, cinsiyet, eğitim durumu, gelir seviyesi gibi çeşitli demografik bilgilerini belirlemek için yapılan resmi bir araştırmadır. Bu sayımlar sayesinde, hükümetler toplumun ihtiyaçlarını daha iyi anlayabilir ve bu doğrultuda hizmetleri geliştirebilirler. Eğitim planlamasından sağlık hizmetlerine, altyapı yatırımlarından sosyal güvenlik sistemine kadar birçok alanda doğru kararlar alabilmek için nüfus verileri vazgeçilmezdir. Ayrıca ekonomik büyüme tahminleri, iş gücü planlaması ve şehirleşme politikaları için de bu veriler temel oluşturur. Türkiye gibi hızla büyüyen ve büyük oranda göç alan bir ülkede düzenli nüfus sayımı yapılmaması, birçok sorunun temeline inilememesine yol açar. Doğru nüfus bilgisi olmadan kamu hizmetleri yetersiz kalabilir ve kaynaklar verimsiz bir şekilde dağıtılabilir. Özellikle son yıllarda artan göçler, Türkiye'nin demografik yapısında büyük değişikliklere neden olmuştur. - Bu göç hareketleriyle birlikte nüfus yapısındaki değişiklikler hakkında güncel ve ayrıntılı bilgi eksikliği hem sosyal hem de ekonomik politikaların etkili bir şekilde uygulanmasını zorlaştırmaktadır. Türkiye'de nüfus sayımları, 1927 yılından itibaren düzenli olarak gerçekleştirilmiştir. Ancak 2000 yılina kadar her on yılda bir yapılan bu sayımlar, 2000 yılından sonra kesintiye uğramıştır. 2000 yılındaki sayımın ardından Türkiye, geleneksel yöntemlerden uzaklaşıp, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) ile sürekli nüfus verileri toplamaya başlamıştır. ADNKS, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yürütülmekte olup, vatandaşların adres bilgileri üzerinden nüfus hareketlerini izlemektedir. Ancak bu sistemin sağladığı veriler, tam anlamıyla bir nüfus sayımının yerine geçememektedir. ADNKS, sadece kayıtlı olan nüfusu takip ederken, kayıt dışı nüfus hareketlerini veya geçici göçmenleri yeterince kapsayamamaktadır. Türkiye, son yıllarda özellikle Suriye iç savaşı sonrası büyük bir göç dalgasıyla karşı karşıya kalmıştır. Milyonlarca Suriyeli sığınmacı ve diğer ülkelerden gelen göçmenler, Türkiye?nin demografik yapısını hızla değiştirmiştir. Bu durum, ülkenin sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını da derinden etkilemiştir. Ancak bu değişikliklerin boyutları, kapsamlı bir nüfus sayımı yapılmadığı için tam olarak bilinmemektedir. Göçmenlerin yoğun olduğu bölgelerdeki kamu hizmetlerinin yeterliliği, eğitim ve sağlık gibi temel alanlardaki ihtiyaçlar, nüfus artışı dikkate alınarak planlanmadığında, ciddi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Özellikle büyük şehirlerde nüfusun kontrolsüz artışı, altyapı sorunlarına ve sosyal hizmetlerde yetersizliklere yol açmaktadır. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde hızla artan nüfus, konut sıkıntısı, trafik yoğunluğu ve sağlık hizmetlerindeki aksaklıkları beraberinde getirmiştir. Göçmenlerin entegrasyonu, iş gücüne katılımı ve sosyal uyum süreçleri, sağlıklı bir nüfus politikası geliştirilmediği takdirde uzun vadede büyük sorunlara yol açabilir. Ancak bu sorunların çözümü için ilk adım, güncel ve güvenilir nüfus verilerinin elde edilmesiyle başlar. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi, Türkiye'nin her yıl düzenli olarak nüfus bilgilerini güncellemesini sağlamaktadır. Ancak bu sistem, geleneksel nüfus sayımının yerini tamamen dolduramamaktadır. Çünkü ADNKS, yalnızca resmi kayıtlara dayalıdır ve vatandaşların adres beyanlarına göre çalışır. Bu nedenle adres değişikliklerini bildirmeyen veya kayıt dışı yaşayan bireyler bu sistemde yer almamaktadır. Ayrıca geçici sığınmacılar ve göçmenler, ADNKS kapsamında yeterince izlenememektedir. Türkiye'de kayıt dışı ekonomi ve nüfus hareketliliği de dikkate alındığında, ADNKS'nin sağladığı veriler her zaman gerçeği tam olarak yansıtmayabilir. Bir diğer önemli konu ise, ADNKS'nin yalnızca demografik veriler sunmasıdır. Geleneksel nüfus sayımları, bunun yanı sıra hane halkının gelir durumu, eğitim seviyesi, işsizlik oranı gibi sosyoekonomik verileri de içerir. Bu bilgiler, devletin sosyal politika geliştirme süreçlerinde son derece kritiktir. Örneğin, işsizliğin hangi bölgelerde yoğunlaştığını veya eğitim seviyesinin düşük olduğu yerleri tespit etmek, yerel yönetimlerin bu sorunları çözebilmesi için hayati önem taşır. Ancak ADNKS bu tür detaylı sosyoekonomik verileri sunmamaktadır. Türkiye'nin hızla değişen nüfus yapısı, yeniden kapsamlı bir nüfus sayımının yapılmasını gerektirmektedir. Özellikle büyük şehirlerdeki nüfus hareketleri, göçmen akışı ve kırsal kesimlerden kente doğru yaşanan iç göçler, demografik yapının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. 2000 yılından bu yana ADNKS ile elde edilen veriler önemli olmakla birlikte, daha ayrıntılı ve güvenilir bir tablo çizmek için geleneksel bir nüfus sayımına ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, Türkiye gibi dinamik bir nüfus yapısına sahip bir ülkede, düzenli nüfus sayımları hayati önemdedir. Göç, şehirleşme ve nüfus artışı gibi faktörler göz önüne alındığında, Türkiye'nin güncel ve detaylı nüfus verilerine sahip olmaması, planlama süreçlerinde ciddi eksikliklere yol açmaktadır. Bu nedenle kapsamlı bir nüfus sayımı, ülkenin gelecekteki sosyal ve ekonomik politikalarının daha sağlıklı bir zeminde şekillendirilmesine olanak tanıyacaktır. Kurulmasını talep ettiğimiz Meclis Araştırma Komisyonu çalışmaları ile "Ülkemizin nüfus yapısındaki tehlikeli değişiklikleri tespit edip, gerekli önlemleri alabileceğimizi düşünmekteyiz. i Pyankarı'hizız el yn | ikale! AZE | Bürlmekkir Kasa. İleri A1 | Man, UZUN (na DS 6 Klşap 2011p Ank ra 7774 MN shu İsme Siman AML " Delen Naşa Rafi | — >> N erin Heyat J cforbu/ OİK İl la Sapan Muğle MV (lafa İsi Zigan Mheprl hin z | Eytav Akyel a / İl Mehmet EN Er Mi yp 7 ayar Aşkın | Üreten LA Las) Abiyman Kapın? URL — e so Şepik Gelin | Hedaş yoz İSİM SOYİSİM --- **Kaynak gösterme:** Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Türkiye'nin nüfus yapısındaki değişikliklerin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1875, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1875-turkiye-nin-nufus-yapisindaki-degisikliklerin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onlemlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/d632163c-710f-4eff-a324-01928f50df8f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.