# Plastik kirliliğinin insan ve çevre sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1934)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1934
- **Tarih:** 21 Ekim 2024
- **İlk imza:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **İmza sayısı:** 25
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8b690c7f-d359-4ed8-b2c0-0192b940a135
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1934-plastik-kirliliginin-insan-ve-cevre-sagligi-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-tespit-edilerek

> 10/1934 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Kayıhan Pala (CHP); 25 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Günümüzde geleceği tehdit eden en ciddi çevre sorunlarından biri olan plastik kirliliğinin ekosistemler ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinin tüm yönleriyle araştırılması ve gerekli önlemlerin alınmasının sağlanması için Yüce Meclisimizce, Anayasanın 98.maddesi ve İçtüzüğün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Plastik kirliliği, günümüzün en ciddi çevre sorunlarından biridir. Bu sorun tüm dünyayı etkileyen bir sorun olmakla birlikte plastik atık ithalatı yapan ülkelerden biri olan Türkiye, plastik kirliliği açısından birçok ülkeden daha dezavantajlı durumdadır.

Plastikler, üretimden tüketime, atıktan doğaya karışımına kadar uzanan geniş bir yelpazede tüm ekosistemleri ve beraberinde insani sağlığını olumsuz etkilemektedir. Plastiklerin doğada kolayca parçalanmaması, denizlerde, okyanuslarda ve karasal ortamlarda birikmesine neden olmaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalar, plastik atıkların, denizlerde ve okyanuslarda devasa adalar oluşturarak deniz canlılarının yaşam alanlarını yok ettiğini ve doğal habitatlarını tahrip ederek biyolojik çeşitliliği azalttığını ortaya koymaktadır. Ayrıca bu atıklar, karasal ortamlarda toprakların kirlenmesine, bitki örtüsünün zarar görmesine ve aynı şekilde biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olmaktadır. Plastik üretiminde kullanılan kimyasallar, insan sağlığı için ciddi riskler taşımaktadır. Bu kimyasallara maruz kalan insanların hormon dengesi bozulabilir, bu kimyasallar kansere neden olabilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Ayrıca, plastik atıkların yanması sonucu ortaya çıkan zararlı gazlar, solunum yolu hastalıklarına ve diğer sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Diğer bir yandan, mikroplastikler adı verilen küçük plastik parçacıklar, su kaynaklarına karışarak besin zincirine girmekte ve canlıların dokularında birikerek uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Mikro plastiklerin gıda zincirine girmesiyle birlikte, insanlar da bu zararlı maddelere maruz kalmaktadır.

Plastik kirliliği tüm dünyayı etkileyen ve bir an önce önlem alınması gereken çok kapsamlı bir sorundur. Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2040'a Kadar Plastik Kirliliğini Ortadan Kaldırma Politikası Senaryoları Raporuna göre; yıllık plastik üretimi ve kullanımının 2020'deki 435 milyon ton düzeyinden 2040'ta 736 milyon tona çıkması beklenmektedir. Geri dönüştürülmüş plastiklerin payının ise toplam plastik kullanımının yüzde 6'sında (2040'ta 41 milyon ton) sabit kalacağı, plastiklerin çevreye sızmasının ise devam edeceği (2020'de 20 Milyon tondan, 2040'ta 30 Milyon tona) ve olumsuz çevresel ve sağlık etkilerini artıracağı beklenmektedir.

Ülkemizde kara, hava ve deniz eko sistemlerinin korunması başta olmak üzere; plastik kirliliğinin insan sağlığının üzerindeki olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılması için, plastik kirliliğinin tüm yönleriyle araştırılması ve gerekli önlemlerin bir an önce alınması gerekmektedir

"lâhsn DEFA) (Yaya ie ODAYA

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “Plastik kirliliğinin insan ve çevre sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1934, 21 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1934-plastik-kirliliginin-insan-ve-cevre-sagligi-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-tespit-edilerek (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8b690c7f-d359-4ed8-b2c0-0192b940a135

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.