# TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/197) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/197 - **Tarih:** 1 Ağustos 2023 - **İlk imza:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9a84e0b3-08e6-4db0-b20f-0189b13cc804 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-197-tmo-nun-bugday-ve-arpa-aliminda-yasanan-sorunlarin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onleml > 10/197 esas numaralı meclis araştırması önergesi 1 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Nejla Demir (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından yürütülen ürün alım politikaları, çiftçilerin refahı ve tarımsal üretimi desteklemek açısından kritik bir role sahiptir. Ancak son dönemde TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunlar, tarım sektöründe reform ihtiyacını zorunlu kılıyor. Tarım sektörü, ülkemizin geleceği için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunları çözerek, tarım sektörünü desteklemesi ve geliştirmesi, bu alanda yaşanan sorunların tespiti ve incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 109inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. e Demir GEREKÇE Tarım sektörü, ülkemizde ekonomik büyüme, istihdam ve gıda güvenliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Buğday ve arpa gibi hububat ürünleri, tarım sektörünün belkemiğini oluştururken, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından yürütülen ürün alım politikaları, çiftçilerin refahını ve tarımsal üretimi desteklemek için kritik bir role sahiptir. Ancak son dönemde TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunlar, tarım sektöründe iyileşme ihtiyacını açığa çıkarmaktadır. Pek çok gıda ürününün hammaddesi olması nedeniyle buğday kritik bir öneme sahip. Dolayısıyla buğday alım fiyatları her zaman sadece çiftçiyi değil, herkesi ilgilendiren bir konu. Açıklanan fiyat o sene soframıza gelen ekmeğin bile fiyatını belirleyen faktörlerden biri. Son yıllarda TMO çiftçiden alımları randevu usulü ile yapıyor. TMO'dan randevu alan çiftçiler randevu günü giderek ürünlerini satıyor. Ancak gelen şikayetlere göre bu yıl randevu almada ciddi sorun yaşanıyor. Birçok çiftçi sisteme girse dahi randevu alamadığını, sistem hatası verdiğini öne sürüyor. Yaşanan bu sorun pek çok iddianın da dile getirilmesine neden oluyor. Kimi çiftçiler TMO'nun alım yapmak istemediği için bu yola başvurduğunu dahi öne sürüyor. TMO satış fiyatını makarnalık buğday için ton başına 10 bin 200 lira, ekmeklik buğday için 9 bin 350 lira ve arpa için 7 bin 725 lira olarak belirledi. Açıklanan bu fiyatlara rağmen serbest piyasada fiyatlar ortalama olarak, makarnalık buğday için ton başına 8 bin 79 lira, ekmeklik buğday için ton başına 6 bin 982 lira, arpa için ise ton başına 5 bin 697 lira seviyesindedir. Bu konuda yoğun şikayetler geliyor. Serbest piyasadaki fiyatlar bölgesel olarak bazı yerlerde maliyetin altında kalıyor, bazı bölgelerde ise ancak maliyeti karşılıyor. Bu durum sürdürülebilir değildir ve çiftçinin üretimden uzaklaşmasına neden olmaktadır. TMO acilen etkili alım politikasını güçlendirerek piyasaya da hakimiyeti sağlamalıdır. TMO hızlı alım ve erken ödeme yaparak piyasa fiyatlarını yükseltmelidir. Çiftçiler ürününü düşük fiyat veren tüccar veya diğer piyasa aktörleri yerine TMO'ya satmak istemektedir. Toprak Mahsulleri Ofisi acilen alım merkezlerini artırarak, gerekirse yığma olarak alım yapmalı ve çiftçilerimizi tüccarın insafına bırakmamalıdır. Ayrıca TMO ürün satma imkânı olan çiftçilerimizin hesabına | ay sonra değil de 15 gün içinde ödeme yapılması piyasada çiftçinin ürününü yok pahasına almak isteyen fırsatçılara engel olunacaktır. Tarım Kredi Kooperatifleri ve TÜRKŞEKER de geçmiş yıllarda olduğu gibi hububat alımında devreye sokulmalıdır. Ayrıca, TMO da çalışan emekçi sayısı sürekli azalırken, iş yükünün artması, belirsiz mesai saatleri, gece yarılarına kadar çalışma, iş güvensizliği ve çalışma koşulları göz önünde bulundurulduğunda emekçilerin çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalmasına yol açıyor. TMO'nun çalışan eksiği yüzde 50 civarındayken iş planlamasının çalışan emekçilere yüklenmesini ve işgücü ihtiyacının görmezden gelinmesi kabul edilemez. TMO'nun buğday ve arpa alım noktalarının yetersizliği ve verimsizliği, çiftçilerin ürünlerini zamanında satamamalarına ve depolama sorunlarıyla karşılaşmalarına yol açmaktadır. Bu durum, üreticilerin maliyetlerini artırırken, tarım ürünlerinin kalitesini de olumsuz etkilemektedir. TMO'nun alım sürecindeki bürokratik engeller ve iletişim eksiklikleri de sorun yaratmaktadır. Çiftçiler, alım sürecindeki prosedürler ve gereklilikler konusunda yeterli derecede bilgilendirilmedikleri için mağdur ediliyorlar. Bunun sonucunda, çiftçiler arasında güvensizlik ve memnuniyetsizlik yayılarak, tarım sektöründe istikrar ve verimlilikten uzaklaşılıyor. Tarım sektörü, ülkemizin geleceği için stratejik bir öneme sahiptir. Bu nedenle, TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunları çözerek, tarım sektörünü desteklemesi ve geliştirmesi, başta Ağrılı çiftçiler olmak üzere ülke genelinde kalkınma ve refahın artmasına katkı sağlayacaktır. Bu alanda yaşanan sorunların tespiti ve incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “TMO'nun buğday ve arpa alımında yaşanan sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/197, 1 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-197-tmo-nun-bugday-ve-arpa-aliminda-yasanan-sorunlarin-tespit-edilerek-alinmasi-gereken-onleml (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/9a84e0b3-08e6-4db0-b20f-0189b13cc804 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.