# Mevcut emeklilik sisteminde yaşanan sorunların tüm yönleriyle incelenerek mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1981)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/1981
- **Tarih:** 25 Ekim 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 24
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4b3ff964-f534-4921-bf8b-0192e18e35c2
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1981-mevcut-emeklilik-sisteminde-yasanan-sorunlarin-tum-yonleriyle-incelenerek-magduriyetlerin

> 10/1981 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 24 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Emeklilikte Yaşa Takılanların mağduriyeti, 08 Eylül 1999 tarihinde çıkarılan ve pirim ödemesiyle birlikte gün sayısını tamamlayan hak sahiplerinin aleyhine doğru işletilen 4447 sayılı yasa ile başlamıştır. Emekli olmanın 2 şartı olan hizmet yılı ve prim gününe ilaveten 3. şart olan yaş haddi eklenerek hak sahipleri 2 ila 17 yıl arasında mağdur edilmiştir. "Yasalar, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren geçerlidir" ilkesi hükümet tarafından hak sahiplerinin emekleri, çalışma süreleri ve ödenen primleri tam olmasına rağmen ihlal edilmiş olup bir an önce bu hak kayıplarının ve yaşanan mağduriyetlerin kademeli olarak giderilmesi çalışma hayatının sürekliliği ve çalışma barışının sağlanması açısından önemlidir.

Mevcut uygulamada SSK, BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı mensubu olan hak sahibi vatandaşlarımız; işe giriş tarihlerine göre; SSK mensubu kadınlar 20 yıl hizmet süresi ve 5000 gün primle, erkekler ise 25 yıl hizmet süresi ve 5000 gün primle; BAĞ KUR ve Emekli Sandığı'nda ise kadınlar 7200 gün primle, erkekler 9000 gün primle emekli oluyordu. 8 Eylül 1999 tarihinde çıkarılan yasa ile kademeli olarak kadınlar da 58 yaşına, erkekler de ise 60 yaşına kadar emeklilik süresi uzatılmıştır. 2002 Yılında çıkarılan kademeli prim sistemi ile de 08 Eylül 1999 öncesi 5000 olan prim günü 5975 e kadar yükseltilmiştir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından 12 Kasım 2022 tarihinde yapılan açıklama ile düzenlemenin çerçevesi yeniden belirlenmiş olup "prime takılanlar diye bir şey olmayacak, 08 Eylül 1999 öncesine prim gün şartı olan 5000 gün primi değiştirmiyoruz. Bu kötü senaryoları aklınızdan silin. Hizmet yılı olarak da Kadınlarda 20 yıl, erkekler de 25 yıl hizmet süresini kapsıyor." şeklinde açıklama yapılmasına rağmen oluşan mağduriyetler ve hak kayıplarına engel olunmamış ve sonrasında yeniden bir düzenleme yapılmamış olması önem arz etmektedir.

SSK mensuplarından 8 Eylül 1999'a kadar ilk defa işe giren kadınlar prim gününü tamamlayamamışsa, eksik günü varsa yaş şartı yoktu ancak kadınlara 50 yaş şartı getirilerek, 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günü, erkeklerde ise 59 yaş ve 3600 prim gününü tamamlamaları halinde, Kısmi Emeklilik hakkı veriliyordu.

BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı'nda ise 5400 iş gününü tamamlayan kadınlar ve erkeklerden; kadınlardan 50 yaşını erkeklerde ise 55 yaşını dolduranlara kısmi emeklilik hakkı veriliyordu. 08 Eylül 1999 tarihinde çıkarılan yasa ile emeklilik yaşı SSK mensubu kadınlarda 8 yıl uzatılarak kademeli olarak 58 yaşına, erkeklerde ise 5 yıl uzatılarak kademeli olarak 60 yaşında emekli olabilmeleri yönünde düzenleme yapılmıştır. BAĞ-KUR ve Emekli Sandığı'na tabi olanlara, 3400 prim gününü tamamlayan kadınlarda 58 yaşa, erkeklerde ise kademeli olarak 60 yaşına çıkarıldı.

03 Mart 2023 tarihinde yayımlanan yasa ile kısmi emeklilikte 1999 Yılı öncesine göre yaş skalası aşağı çekilmediği için ilk işe başlama şartlarına göre emekli olamadılar. Sayın Çalışma Bakanı'nın yaptığı açıklamalar üzerine, 3600/5400 prim gününü dolduramayan kadın ve erkekler, emekli olacakları inancıyla yakınlarına çektirdiği banka kredileri ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na giderek, doğum veya askerlik borçlanması ile primlerini tamamladılar. Açıklanan yasa içeriği ile sadece yaş şartının kaldırılması ve 1999 öncesi hakların tamamının iade edilmemesi sebebiyle, hem Emeklilikte Prime Takılanlar olmuş hem de emekli olamadıkları için çekilen banka kredileri sonucu borçlanarak zor duruma düşmüş ve hatta pek çok mağdur vatandaşımız icralık konuma gelmişlerdir.

Tarih 25. kam 4204. 1 0/ 1 9 8 1

Emeklilikte prime ya da tarihe takılan hak sahipleri için Sayın Bakanın yaptığı açıklamalar, konumu sebebiyle otorite hükmündedir. Çekilen krediler ve yapılan borçlanmalar sebebiyle bugün 2. kere ağır bir mağduriyet yaşamaktadırlar. EYT meselesi sadece yaş haddinden ibaret bir mesele değildir. Yarım çıkarılan yasa ve borçları sebebiyle çaresizlik içinde kıvranan umutları ve yarınları kararan, üzerine yeni bir enkaz yıkılan mağdurlar yaratılmış olması ve bu mağdurların sorunlarının görmezden gelinmemesi ve acilen çözüm bulması önemlidir.

Oysa ki hükümetin görev ve sorumluluğu olarak çalışma hayatının işleyişinde ve sürekliliğini, çalışma barışını, huzuru ve üretkenliği olumlu etkileyecek olan politikaları planlaması ve uygulamaya geçirilmesini sağlamak; ekonominin omurgası sayılan işçi ve emekçilerinin mağduriyetinin üzerine mağduriyet ekleyen yanlış uygulamaları düzeltmek ve sorununu kökten çözmek adına bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 25.07.2024

Avek Gönen | A2GAN

Bir

Şeyi Torun

Hasan Gelir

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Mevcut emeklilik sisteminde yaşanan sorunların tüm yönleriyle incelenerek mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1981, 25 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1981-mevcut-emeklilik-sisteminde-yasanan-sorunlarin-tum-yonleriyle-incelenerek-magduriyetlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4b3ff964-f534-4921-bf8b-0192e18e35c2

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
