# Hakkari'de ulaşım alanında yaşanan sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/1999) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/1999 - **Tarih:** 31 Ekim 2024 - **İlk imza:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/71d5213e-f5b9-401c-b638-0192e789e679 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-1999-hakkari-de-ulasim-alaninda-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-one > 10/1999 esas numaralı meclis araştırması önergesi 31 Ekim 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Öznur Bartin (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Hakkâri'nin zorlu 'coğrafi şartları, yoğun heyelan riski ve ağır kış koşulları nedeniyle halkın anayasal güvence altındaki güvenli seyahat hakkı sürekli olarak tehlikeye girmektedir. Özellikle Şemdinli, Yüksekova, Derecik ve Çukurca ilçeleri ile çevre illere bağlanan ana yolların sıklıkla kapanması; sağlık, eğitim ve ticaret gibi temel hizmetlere erişimi kısıtlayarak halkın yaşam kalitesini düşürmektedir. Hakkâri'de devam eden yol ve tünel projelerinin yavaş ilerlemesi, afet durumlarında güvenli ulaşımın sağlanmasını engellemektedir. Jeoloji Mühendisleri Odası'nın bölge raporları, Hakkâri'nin deprem riski altında olduğunu ve alternatif yolların yapılmasının zorunluluğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, Hakkâri'nin ulaşım • sorunlarının tespiti ve bu sorunlara yönelik çözümlerin geliştirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Hakkâri, doğal afetlerin ve heyelan riskinin yüksek olduğu bir coğrafyada yer alır. Özellikle Hakkâri-Şemdinli ve Hakkâri-Çukurca yolları, dağlık alanlardan geçen güzergahları ve heyelan bölgelerinde bulunması nedeniyle sık sık kapanmakta, halkın ulaşım haklarını doğrudan etkilemektedir. Dağlardan kopan büyük kaya parçaları sıklıkla araçların üzerine düşerek, can güvenliğini tehlikeye sokmakta ve bu yollarda meydana gelen kazalarda birçok yurttaş yaralanmakta veya hayatını kaybetmektedir. Örneğin, Hakkâri-Van karayolunda meydana gelen çeşitli kazalar, yol güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle halkın sürekli bir tedirginlik yaşamasına yol açmaktadır. Özellikle ağır kış şartlarında bölgenin alternatifsiz olan ulaşım yolları, kaya düşmesi, heyelan ve çığ gibi meteorolojik olaylara karşı savunmasız hale gelmektedir. Bu durum, yurttaşların acil sağlık ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çekmesine, eğitim hakkından yararlanamamalarına ve ticari hayatlarının kısıtlanmasına neden olmaktadır. Kış mevsiminde bölgede kar yağışı, don olayları ve ağır kış şartları yüzünden ulaşılamaz hale gelen yollar, sadece güvenli ulaşım hakkını değil, halkın yaşam hakkını da tehdit etmektedir. Şemdinli-Derecik yolunun mevcut güzergâhı, yüksek eğimli ve heyelan riski taşıyan bir bölgeden geçmektedir. Bu tehlikeli coğrafyada yapılan genişletme çalışmaları hem doğaya zarar vermekte hem de alternatif bir yol bulunmadığı için halkı tehlikeye atmaktadır. Yeni yol güzergâhı, heyelan riski nedeniyle iptal edilmiş ve mevcut yol üzerinde genişletme çalışmaları başlatılmıştır. Ancak bu çalışmalar, yeterli güvenlik önlemleri alınmadan ve uygun bir mühendislik değerlendirmesi yapılmadan devam etmektedir. 29 Ekim 2024'te Hakkâri'nin Şemdinli ilçesinde meydana gelen kaza, yol güvenliği sorunlarının ciddiyetini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Şemdinli-Derecik kara yolunun 18. kilometresinde, Yaylapınar köyü yakınlarında yol genişletme çalışmaları sırasında, hareket halindeki bir minibüsün üzerine kaya parçaları düşmüş; kaza sonrası kara yolunda uzun araç kuyrukları oluşmuştur. Yol temizlenip güvenlik sağlandıktan sonra ulaşım yeniden açılabilmiştir. Bu tür olaylar, bölgede güvenli ulaşım altyapısının acil ve kaçınılmaz bir ihtiyaç olduğunu çarpıcı bir şekilde ortaya koymaktadır. Çalışmalar esnasında büyük dağ kütleleri yamaçlardan aşağıya indirilmekte, bölge halkı bu durumdan endişe duymaktadır. Şantiye alanının güvenlik önlemleri alınmadan trafiğe açık olması, araç kuyruklarının oluşmasına ve kaza riskinin artmasına sebep olmaktadır. Ayrıca, çalışmanın sürdüğü bölgenin zemini yağışlarla birlikte daha da sıvılaşmakta ve kaya düşmeleri sıklıkla yaşanmaktadır. Bu durum, ağır kış koşullarında bölgede büyük felaketlerin yaşanabileceğine işaret etmektedir. Anayasa'nın 23. Maddesi'nde güvence altına alınan seyahat özgürlüğü, güvenli ve erişilebilir bir ulaşım altyapısına sahip olmayı gerektirir. Hakkâri'de yaşanan heyelan ve doğal afetler nedeniyle mevcut yol altyapısının yetersizliği, bu Anayasal hakkın ihlal edilmesine yol açmaktadır. Alternatif yolların bulunmaması, olası afetlerde müdahale ve kurtarma çalışmalarını da büyük ölçüde zorlaştırmaktadır. Ayrıca, herhangi bir acil durumda Hakkâri?ye tek bağlantı olan yolların kapanması, bölge halkı arasında tedirginlik yaratmakta ve bölgedeki yaşam koşullarını zorlaştırmaktadır. Özellikle Yüksekova-Yeniköprü mevkisi gibi kritik ulaşım noktalarında acilen alternatif yollar açılması gerektiği halde, projelerin yavaş ilerlemesi bölge halkının mağduriyetini artırmaktadır. Geçmişte yaşanan kazalarda olduğu gibi, heyelan ve kaya düşmesi gibi olaylarda birçok yurttaş hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır. Bu durum, iktidarın halkın can güvenliğini sağlama görevini yeterince yerine getiremediği konusunda ciddi bir endişe yaratmaktadır. Hakkâri'de alternatif yolların ve tünellerin yapılması bölge için hayati önem taşımaktadır. Güzeldere ve Hakkâri-Van yolu üzerindeki tünel projeleri başlatılmış ancak yıllardır tamamlanamamıştır. Bu projelerin hızlandırılması, bölge halkının güvenli ulaşım hakkının sağlanması açısından büyük bir ihtiyaçtır. Hakkâri?*de bu yollar üzerinde günde binlerce araç geçiş yapmaktadır. Acil bir durumda hastaların Hakkâri'ye veya çevre illere sevk edilmesi zorlaşmakta, zaman zaman yollardaki çökme ve kapanmalar nedeniyle ölümler yaşanmaktadır. Hakkâri'nin ulaşım sorunlarının tespiti ve bu sorunlara yönelik çözümlerin geliştirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de ulaşım alanında yaşanan sorunların araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/1999, 31 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-1999-hakkari-de-ulasim-alaninda-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-bu-sorunlara-yonelik-cozum-one (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/71d5213e-f5b9-401c-b638-0192e789e679 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.