# 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde ortaya çıkan asbest ve silisyum maddelerinin halk sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2
- **Tarih:** 16 Haziran 2023
- **İlk imza:** Semra Dinçer (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1129e396-5531-41fa-94d8-0188c416115c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-ortaya-cikan-asbest-ve-silisyum-maddel

> 10/2 esas numaralı meclis araştırması önergesi 16 Haziran 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Semra Dinçer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerde yıkılan binalardan çıkan hafriyatın taşınması ve depolanması sırasında ortaya çıkan yüksek oranda asbest ve silisyum maddelerinin halk sağlığı açısından büyük zararlar doğuracağı, kanser vakalarıyla birlikte çeşitli hastalıklara neden olacağı, doğaya ve su kaynaklarına zarar vereceği uzmanlar tarafından dile getirilmektedir.

Bu nedenle depremden etkilenen illerimizde ortaya çıkan asbest ve silisyum maddelerinin halk sağlığı üzerindeki etkileri, yol açacağı hastalıklar ile doğaya, su kaynaklarına ve tarım alanlarına vereceği zararların tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması ve bir Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz. 12.06.2023

GEREKÇE

Türkiye'de 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 şiddetinde meydana gelen iki depremden 11 ilimiz etkilenmiştir.

Depremde Kahramanmaraş, Hatay, Malatya, Adıyaman, Osmaniye, Adana, Diyarbakır, Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Elazığ illerinde büyük yıkım meydana gelmiştir. Depremin vurduğu illerde binlerce bina yıkılmış ya da hasar görmüştür.

Deprem gibi doğal afetler sonrasında yaşanabilecek sağlık problemleri en önemli konu başlıkları arasında yer almaktadır.

Ülkemizde birçok binanın yapımında asbestli malzemelerin kullanıldığı bilinmektedir. Bu durum deprem bölgesindeki vatandaşlarımız için büyük tehlike oluşturmaktadır.

Deprem nedeniyle yıkılan binaların enkazlarında yüksek miktarda asbest ve silisyum maddesi ortaya çıkmıştır. İnsan sağlığına zarar veren bu maddeler solunum yoluyla akciğerlere yerleşmekte ve ne yazık ki akciğer ve solunum yolları hastalıkları ile kansere neden olmaktadır.

Diğer yandan asbest ve silisyum maddeleri içeren hafriyatın doğal su kaynakları ve tarım arazilerine yakın bölgelerde, gerekli koruma tedbirlerinin alınmadan depolanması da çevreye büyük zararlar vermektedir.

24 Şubat 2023 tarihli 126 sayılı kararnamede, deprem bölgesindeki enkaz atıklarının döküleceği sahaların tespiti ve bu alanlarda yapılacak iş ve işlemler her türlü belgeden muaf tutulmuştur.

Hem yıkım ve enkaz çalışmaları sırasında hem de hafriyat döküm alanlarında gerekli önlemler alınmadan çalışılması, yaşam alanlarına yakın yerlerin, doğal alanların hafriyat döküm alanları olarak belirlenmesi bir yandan toz, asbest gibi etkileri uzun vadede ortaya çıkacak olan kanserojen maddelere maruz kalınmasına, kamu sağlığını tehdit eden salgın hastalıkların oluşmasına diğer yandan doğal alanlar ve ekosistemin bozulmasına sebebiyet vermektedir.

Bu nedenle depremden etkilenen illerimizde ortaya çıkan asbest ve silisyum madd€ Ba in hat sağlığı üzerindeki etkileri, yol açacağı hastalıklar ile doğaya, su kaynaflarıfa Ve ta n alanlarına vereceği zararların tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınmasi ara Gk iş Araştırması açılmasını talep ediyoruz.

---

**Kaynak gösterme:** Semra Dinçer (CHP, Ankara). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde ortaya çıkan asbest ve silisyum maddelerinin halk sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-ortaya-cikan-asbest-ve-silisyum-maddel (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1129e396-5531-41fa-94d8-0188c416115c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.