# Türkiye'deki büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın nedenlerinin tespit edilerek süt ve et üreticisinin sorunlarının giderilmesine yönelik önlemler alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2011) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2011 - **Tarih:** 7 Kasım 2024 - **İlk imza:** Özgür Erdem İncesu (CHP, Ardahan) - **İmza sayısı:** 22 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3e1dcdf7-b0a6-4a87-a30a-019320867510 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2011-turkiye-deki-buyukbas-ve-kucukbas-hayvan-sayisindaki-azalmanin-nedenlerinin-tespit-edilere > 10/2011 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Erdem İncesu (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türkiye İstatistik Kurumunun, açıklanan (TÜİK) 2023 yılı "Hayvansal Üretim İstatistikleri" verilerine göre; 2023 yılında hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvan varlığında büyük düşüş görülmüştür. Büyükbaş hayvan varlığı son 6 yılın en düşük seviyesine inerken küçükbaş hayvan varlığı ise son 4 yılın en düşük seviyesinde olduğu kayıt altına alınmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre 2022 yılında Türkiye'nin büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı toplam 73 milyon 472 bin 214 baş iken 2023 yılında 69 milyon 106 bin 733 başa gerilemiş, Türkiye"nin toplam hayvan varlığı ise 4 milyon 365 bin 481 baş azalarak yüzde 5,9 gerilemiştir. Hayvancılıkta ithalat politikası yerli hayvan varlığında büyük düşüşe neden olduğu rakamlarla sabittir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2023 yılı "Hayvansal Üretim İstatistiklerine" göre büyükbaş hayvan varlığı 2018 yılının gerisine düşmüş ve 2018 yılında 17 milyon 220 bin büyükbaş hayvan varlığı olan Türkiye'nin 2023 yılı büyükbaş hayvan varlığı 16 milyon 583 bin başa gerilemiştir. Büyükbaş hayvan varlığı 2017?de 16 milyon 105 bin, 2018'de 17 milyon 220 bin, 2019'da 17 milyon 872 bin ,2020"de 18 milyon 155 bin, 2021'de 18 milyon 23 bin baş olarak açıklanmıştı. 2022'de düşüş sürecine giren hayvan varlığı 17 milyon 23 bin başa düştü. 2023'te ise 16 milyon 583 bin baş ile son 6 yılın en düşük seviyesine inmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı "Hayvansal Üretim İstatistiklerine göre küçükbaş hayvan varlığı 1 yılda yüzde 6,9 azalarak son 4 yılın en düşük seviyesine geriledi. Küçükbaş hayvan varlığında bir yılda 3 milyon 902 bin 340 baş azalma oldu. 2022 yılında 56 milyon 265 bin baş olan küçükbaş hayvan varlığı 2023'te 52 milyon 363 bin başa düşmüştür. TÜİK verilerine göre, Türkiye'nin küçükbaş hayvan sayısı 2020 yılında 54 milyon1l12 bin, 2021 yılında en yüksek seviye olan 57 bin 519 baş iken 2022'de 56 bin 265 başa düştü. 2023'te ise son 4 yılın en düşük seviyesi olan 52 bin 363 bin başa gerilemiştir. 2023 yılında koyun sayısı bir önceki yıla göre yüzde 5,9 oranında azalarak 42 milyon 60 bin baş, keçi sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 11 oranında azalarak 10 milyon 303 bin baş sayısına gerilemiştir. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı Türkiye*deki büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın sebeplerinin belirlenmesi, yerli üreticinin ithal hayvan ticaretinden ne ölçüde etkilendiğinin araştırılarak süt ve et üreticisinin sorunlarının giderilmesi ve dolayısıyla toplumun ithal et baskısından kurtarılması için gerekli adımlar ve yöntemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98.maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104. Ve 105. We İNİ Mecli ırma açılmasını arz ve teklif ederiz. yi) Ayette Api yan --- **Kaynak gösterme:** Özgür Erdem İncesu (CHP, Ardahan). “Türkiye'deki büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısındaki azalmanın nedenlerinin tespit edilerek süt ve et üreticisinin sorunlarının giderilmesine yönelik önlemler alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2011, 7 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2011-turkiye-deki-buyukbas-ve-kucukbas-hayvan-sayisindaki-azalmanin-nedenlerinin-tespit-edilere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3e1dcdf7-b0a6-4a87-a30a-019320867510 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.