# Televizyon dizilerindeki şiddetin toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/207)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/207
- **Tarih:** 2 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Gamze Taşcıer (CHP, Ankara)
- **İmza sayısı:** 25
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7721959d-88c7-42cb-b45d-0189ba8c2538
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-207-televizyon-dizilerindeki-siddetin-toplum-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-incelenerek-alinma

> 10/207 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Gamze Taşcıer (CHP); 25 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Televizyon kanallarında ve internet ortamında yayınlanan diziler, toplumda ciddi anlamda etkiler bırakmaktadır, Neredeyse tüm dizilerde şiddet, silah, ölüm, kadını aşağılayan ifadeler ve bağrışmalar bulunmakta; sanki bunlar olmadan dizi yapılamayacakmış gibi bir anlayış bulunmaktadır. Dizilerin özellikle çocuklar üzerindeki olumsuz etkileri pek çok bilimsel çalışmaya da konu olmuştur. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın 2006 yılında yaptığı TV Program İçeriklerinin Çocuk ve Gençler Üzerindeki Etkileri araştırmasının sonuçları, televizyonlarda yaşanan şiddetin sonuçları ile ilgili çarpıcı gerçekleri ortaya koymuştur. 1638 ebeveyn ile yapılan araştırma sonucunda, çocuklar günde 3- 4 saat televizyon izlemekte; yılda yaklaşık 900 saati okulda geçirirken, 1500 saati ise televizyon başında geçirmektedir. İlköğretim çağını tamamlamış bir çocuk, yaklaşık 100 bin şiddet sahnesi, 8 bin ölüm ve öldürülme sahnesi izlemektedir. Çocuklar, televizyonlarda izledikleri şiddet arttıkça, daha fazla saldırgan davranış sergilemekte, düşmanlık duyguları beslenmekte, başkalarının çektiği acı ve eziyete karşı duyarsızlaşmakta, şiddeti arzular hale gelmekte, kaygı ve uyku bozuklukları görülmektedir. Söz konusu araştırmanın bundan 17 yıl önce yapılmış olması ve o günden bu yana, televizyonlarda şiddetin devamlı olarak arttığı düşünülürse, durumun daha kötüye gitmiş olduğu açıkça görülecektir.

RTÜK Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan 2018 Vatandaş Bildirimleri Yıllık Raporu da çarpıcı veriler içermektedir. Rapora göre 2018'de RTÜK'e vatandaşlarca 124 bin 234 şikâyet ulaşmıştır. Bu şikâyetlerin 48 bininin dizilerle ilgili olması çok dikkat çekicidir. Raporda şikâyetlerin ekseriyetinin "şiddet içerikli ve yasadışı eylemlerin yansıtıldığı sahnelerin, özellikle çocuklara ve gençlere olumsuz örnek olduğu, benzer eylemlere teşvik ettiği, bu durumun da toplumun hukuka güvenini sarsılabileceği" şeklinde değerlendirilmesi önemlidir.

Dizilerin Şiddet Karnesi adıyla hazırlanan iki rapor, 2019*un Haziran ve Eylül aylarında yayınlanmıştır. Bu araştırmada, en çok izlenen diziler arasından rastgele seçim yapılarak 8 yapım belirlenmiş ve ikişer bölümleri izlenmiştir. Bu diziler, Sen Anlat Karadeniz (52-56. Bölüm, ATV), Kuzgun (16-17. Bölüm, Star TV), Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz (139-140.

N 8 CUMHURİYET HALK PARTİSİ 10/207

Bölüm, ATV), Çukur (66-68. Bölüm, Show TV), Hercai (11-13. Bölüm, ARE .

Çocukları (17-18. Bölüm, Star Tw. Bir Zamanlar Çukurova G436.2 Bölüm, ATIŞ w8öz O Kadına Şiddet ve Zorlama, Genel Şiddet, Silah Görünümü ve Söylemi, Bağrışma ve Ses Yükseltme, Kadın Ağlaması-Yalvarması, Şiddet Tehdit ve Ölüm Söylemi, Psikolojik Şiddet, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğini Destekleyen Söz, Ölüm, Buzlanan ve Ses Kesilen Sahne başlıkları altında incelenmiştir.

Bu iki raporun toplam sonuçlarına göre; 47 sahnede kadına yönelik şiddet ve zorlama, 71 sahnede genel şiddet, 519 sahnede silah görünümü ve söylemi, 220 sahnede bağrışma ve ses yükseltme, 102 sahnede kadın ağlaması ve yalvarması, 174 sahnede şiddet, tehdit ve ölüm söylemi, 10 sahnede psikolojik şiddet, 7 sahnede toplumsal cinsiyet eşitsizliğini destekleyen söz, 76 sahnede ölüm, 64 sahnede buzlanan ve ses kesilen sahne bulunmaktadır.

Bu çerçeveden hareketle, televizyon dizilerindeki şiddetin toplum üzerindeki etkilerinin araştırılması ve kadına yönelik şiddet ile ayrımcı söylemin artışında dizilerin etkisinin ortaya çıkarılması amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir araştırma komisyonu kurularak gerekli incelemelerin yapılmasını arz ederim. ile ii çi Durun Ez. Gamze TAŞCIER ikmal Alan ÖNEL. Anh a

Gen Al tez istabul

| Bey

---

**Kaynak gösterme:** Gamze Taşcıer (CHP, Ankara). “Televizyon dizilerindeki şiddetin toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin incelenerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/207, 2 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-207-televizyon-dizilerindeki-siddetin-toplum-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-incelenerek-alinma (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7721959d-88c7-42cb-b45d-0189ba8c2538

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.