# İlaç sektöründe ve halk sağlığının korunması konusunda yaşanan aksaklıkların tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2077)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2077
- **Tarih:** 22 Kasım 2024
- **İlk imza:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/aeda0189-c26f-4528-90e0-019367576347
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2077-ilac-sektorunde-ve-halk-sagliginin-korunmasi-konusunda-yasanan-aksakliklarin-tespit-ediler

> 10/2077 esas numaralı meclis araştırması önergesi 22 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Elvan Işık Gezmiş (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Vatandaşlarımızın ilaca erişememesine neden olan sorunlar ile halk sağlığı alanında yaşanan aksaklıkların incelenmesi, araştırılması ve kalıcı çözümler üretilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğün 10'üncü ve 105*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. a Elvan IŞIK GEZMİŞ <Ç TBMM Katip Üyesi İbwuaniye, il v YALA UR Ayar YAA

GEREKÇE

Türkiye'de vatandaşlarımızın ilaçlara erişiminde yaşanan sorunlar, son yıllarda giderek artan bir endişe kaynağı haline gelmiştir. Özellikle ithal ilaçların temininde karşılaşılan sıkıntılar, döviz kuru ile ilaç fiyatlandırması arasındaki uyumsuzluklar bu sorunun başlıca nedenleridir. İlaç sektörünün dışa bağımlılaştırılması nedeniyle döviz kuru dalgalanmaları, kritik öneme sahip ithal ilaçların piyasada bulunmasını zorlaştırmakta ve vatandaşlarımızın tedavi süreçlerini olumsuz etkilemektedir.

Geçtiğimiz günlerde Euro kuru ilaç fiyatlandırmasında 17,54 TL'den 21,67 TL'ye yükseltilmiş olsa da güncel döviz kuru olan 37 TL seviyesinden hâlâ oldukça geride kalmaktadır. Bu %70'in üzerinde bir fark oluşturmakta, dolayısıyla firmaların maliyetlerini karşılamasını zorlaştırmaktadır. İlaç sektöründeki döviz kuru dalgalanmaları ve dışa bağımlılık, kritik öneme sahip ithal ilaçların piyasada bulunmasını zorlaştırmakta ve vatandaşlarımızın tedavi süreçlerini olumsuz etkilemektedir. £ Özellikle kronik hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar, antibiyotikler, kanser ilaçları ve nadir hastalıklar için gerekli tedavi edici ürünler piyasada bulunmamaktadır. İlaç yokluğu, hastaların tedavi süreçlerini sekteye uğratmakta, halk sağlığını tehdit eder hale gelmektedir.

Avrupa Birliği'nde yenilikçi ilaçlara erişim oranı %70'ın üstünde iken, Türkiye'de bu oran 948 seviyesinde kalmıştır. Yenilikçi ilaçlara erişimdeki bu düşük oran, tedavi alternatiflerini azaltmakta ve halk sağlığı üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

İlaç yokluğunun ve fiyatlandırma sorunlarının diğer mağdurları da fedakâr eczacılarımızdır. İlaç fiyatlarındaki artışa rağmen kârlılık baremlerinin güncellenmemesi, her geçen gün eczanelerin artan giderler karşısında kan kaybetmesine neden olmaktadır.

Anayasamızın 56.maddesinde belirtildiği üzere, devlet sağlık hizmetlerini herkesin beden ve ruh sağlığını koruyarak hayatını sürdürebileceği şartları sağlamakla yükümlüdür. Bu çerçevede sağlık hakkı en temel insan haklarından biri olmasına rağmen Koruyucu Sağlık Hizmetleri alanında da ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Koruyucu sağlığa yeterli bütçe ayrılmadığı gibi, vatandaşlarımız koruyucu sağlık hizmetinden yoksun bırakılmaktadır. Bu çerçevede bulaşıcı hastalıklara karşı halk sağlığının korunmasında zafiyetler ortaya çıkmaktadır. Özellikle, bulaşıcı hastalıklara karşı etkin aşılama sistemi kurulamamakta, aşı üretiminde ve aşı uygulanmasında sağlığa erişim hakkını zedeleyici bir biçimde aksaklıklar yaşanmaktadır.

Sağlığa erişim hakkının ayrılmaz bir parçası olan ilaca erişim sürecinde yukarıda özetlediğimiz sorunları ile halk sağlığını koruma ne yazık ki siyasi iktidar tarafından göz ardı edilmekte ve sorunlar giderek katlanmaktadır.

Bu nedenle, ilaç sektöründe ve halk sağlığının korunmasında yaşanan sorunların nedenlerinin araştırılması ve bu sorunların çözümü için atılacak ekonomik, sosyal ve yönetimsel adımların ve politikaların belirlenmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin önceliklerinden birisi olmak zorundadır. Yüce Meclisimiz, yurttaşlarımızın sağlığının korunması ve sağlıklı yaşam hakkının sağlanması için acil olarak ilaç sektörüne ve halk sağlığı alanlarına ilişkin araştırmalar yaparak bu sorunların çözümünde sürdürülebilir, toplumcu politikalar üretmek zorundadır. Bu çerçevede, vatandaşlarımızın ilaca erişememesinin nedenleri ile halk sağlığ Anında " aşılamadaki sorunların incelenmesi ve alınacak tedbirlerin Yüce Meclisimizce amacıyla Meclis Araştırması açılması önerilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “İlaç sektöründe ve halk sağlığının korunması konusunda yaşanan aksaklıkların tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2077, 22 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2077-ilac-sektorunde-ve-halk-sagliginin-korunmasi-konusunda-yasanan-aksakliklarin-tespit-ediler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/aeda0189-c26f-4528-90e0-019367576347

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.