# Mevsim normallerinin üzerindeki hava sıcaklıklarının olumsuz etkilerine karşı alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/209)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/209
- **Tarih:** 2 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Mustafa Erdem (CHP, Antalya)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a10272fd-aefa-416a-b7e9-0189bb34a29b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-209-mevsim-normallerinin-uzerindeki-hava-sicakliklarinin-olumsuz-etkilerine-karsi-alinmasi-ger

> 10/209 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Ağustos 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Mustafa Erdem (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Mevsim normallerinin üzerinde olan sıcak havaların olumsuz etkilerine karşı alınan önlemler ve bu önlemlerin yeterliliğinin araştırılması, oluşabilecek hastalıklara karşı tespit edilen sorunların çözümü için gerekli çalışmaların yapılması; can kayıpları ve yaşanabilecek hak ihlallerinin önüne etkin bir şekilde geçilmesi, bu doğrultuda kurumların kapasitelerinin arttırılması, alınabilecek önlemlerin belirlenmesi ve gerekli değişikliklerin yapılması amacıyla Anayasa'nın 98. TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. Maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Ülke genelinde sıcak havaların etkisinin artmasıyla, hava sıcaklığı bazı illerde 40 dereceyi geçmektedir. Bu durum bazı iş yerlerinde sıcaklığın 50 dereceye yaklaşması riskini ortaya çıkarmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından, 2022 yılında Avrupa'da en az 15 bin kişinin hayatını aşırı sıcaklar nedeniyle kaybettiği açıklanmıştır.

Aşırı sıcaklar açısından coğrafik konumu nedeniyle hayli risk altında olan ülkemizde herkesin bu duruma hazırlıklı olması ve toplumsal önlemlerin alınması çok önemlidir. Bu noktada erken uyarı sistemlerinin oluşturulması, koruyucu önlemlerin alınması, uyum stratejilerinin geliştirilmesinde Sağlık Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlara önemli görevler düşmektedir.

"Bu konuda acilen 'sıcak sağlık eylem planına' ihtiyaç vardır. Küresel sıcaklıkların sanayi öncesi seviyelere göre 1,59C'den fazla artmasına izin vermek, dünyanın birçok yerinde yaz sıcağını dayanılmaz hale getirebilir. Bu seviyeyi *1,59C'nin altında olacak şekilde sınırlandıran Paris İklim Anlaşması hedefine ulaşmak, oluşacak zararları önlemede ülkemizin ve tüm dünya ülkelerinin birinci önceliği olmalıdır."

Günümüzde 45 santigrat dereceyi bulan sıcaklıklarda işçiler, açık havada, güneşin altında veya fabrikalarda makine başında çalışmaya devam etmektedirler. Örneğin, Antalya'da seracılık sektöründe çalışan tarım işçileri, hava sıcaklığı 45 derece iken içerideki sıcaklığın 60 dereceye kadar yükseldiği seralarda çalışmaya devam etmektedirler. Aynı şekilde fabrikalarda da mevcut sıcaklığa makine ısısı da eklenince, iş yerlerinde zaman zaman çok yüksek sıcaklıklarda çalışmak zorunda kalınmaktadır.

Hekimler tarafından yapılan açıklamalara göre, Aşırı sıcaklar, sıcak çarpması, ısı senkopu, 1s1 krampları gibi sıcakla doğrudan ilişkili bir dizi hastalığa neden olabilir. Ancak, asıl tehlike aşırı sıcakların mevcut kronik hastalıkların kontrolünü zorlaştırarak ağırl sina, dolayısıyla hastane başvurularının artmasına, hatta ölüme neden olmasıdır. Yaşlı bireyler içük yoenkip ve bebekler, hamileler, kronik hastalığı olanlar ve açıkta ve ağır koşullarda: ç risk altındadır. En

Mevsim normallerinin üzerine çıkan hava sıcaklığının etkilerini en aza indirmek için bireysel önlemlerin yanında, hükümet tarafından derhal kamusal önlemler alınmalıdır:

Yaz aylarında doğal su kaynaklarının kuruması ile bazı yerleşim yerlerinde su kıtlığı görülmektedir. Bu durum hem şebekeye verilen su miktarının azalmasına hem de zaman zaman kesintilerle sonuçlanmaktadır. Ayrıca, su kesintilerinin yaşanması halinde şebekenin kirlenmesi söz konusu olmaktadır. Bu durum çocuklar başta olmak üzere ishal salgınlarına neden olabilmektedir. Bu nedenle su denetiminin daha sık yapılması ve gerekli olduğu hallerde şebekedeki klor miktarının arttırılması yoluna gidilmelidir.,

Artan hava sıcaklığı gıdaların daha kısa sürede bozulmasına neden olacağı için, özellikle yemekhane, lokanta gibi toplu yemek yapılan yerlerde önemli bir tehlike olan besin zehirlenmesi riskini önlemek için gıda denetimleri arttırılmalıdır.

Fabrikalarda çalışan işçilerin artan hava sıcaklığından daha az etkilenmesi amacıyla uygun havalandırma ve klima yöntemlerinin kullanılması gerekmektedir.

Sıcaklığın artışı hastalık etkenini yayan pek çok hayvanın üremesini hızlandırmaktadır. Bu amaçla sivrisinek mücadelesi yapılmalı, çöpleri daha sık toplanmalıdır.

Bu dönemlerde artan orman yangınlarına karşı acil önlemler alınmalıdır.

Plajlarda deniz suyu kirliliği daha sık denetlenmeli, gerektiğinde denize girilmesi önlenmelidir.

Mesai saatlerinin yeniden düzenlenmesi konusunda sendikalar, meslek odaları, üniversiteler ve ilgili diğer tarafların katılımı ile bir tartışma yürütülmeli, tüm seçenekler çalışanların sağlığı açısından değerlendirilmelidir.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Erdem (CHP, Antalya). “Mevsim normallerinin üzerindeki hava sıcaklıklarının olumsuz etkilerine karşı alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/209, 2 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-209-mevsim-normallerinin-uzerindeki-hava-sicakliklarinin-olumsuz-etkilerine-karsi-alinmasi-ger (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a10272fd-aefa-416a-b7e9-0189bb34a29b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
