# Asgari ücretle çalışan ve emekli vatandaşların yaşadıkları sosyal ve ekonomi sorunların tespit edilerek bu sorunların çözümü için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2091) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2091 - **Tarih:** 27 Kasım 2024 - **İlk imza:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0b47506b-b100-4566-9126-01938b77b317 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2091-asgari-ucretle-calisan-ve-emekli-vatandaslarin-yasadiklari-sosyal-ve-ekonomi-sorunlarin-te > 10/2091 esas numaralı meclis araştırması önergesi 27 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Asgari ücretli çalışan ve emekli olan vatandaşlarımızın yaşadığı ekonomik ve sosyal sorunların tespiti ve bu sorunların çözümü için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasamızın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddelerine dayanarak Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ve teklif ederim. 27.11.2024 İsa Mesih Şahin GEREKÇE : Ülkemizde yaşanan ekonomik krizden en çok etkilenen kesimlerin başında asgari ücretli çalışan ve emekli olan vatandaşlarımız gelmektedir. Asgari ücretli çalışan ve emekli olan vatandaşlarımızın ekonomik, sosyal açıdan önemli sorunlarına çözüm üretmek büyük bir ihtiyaçtır. Bu sorunların tespiti ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla meclis araştırma komisyonu kurulması önem arz etmektedir. Türkiye'de gıda enflasyonu Kasım 2021 ile Kasım 2022 arasında dramatik bir artış göstererek yüzde 102,5 olarak gerçekleşmiş ve takip eden aylarda yüzde 50'nin üzerinde seyretmiştir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) endeksine göre, dünya genelinde gıda fiyatlarının yüzde 10 gerilediği 2023 yılında, Türkiye'de bu oran yüzde 72 yükselmiştir. En temel ihtiyaçlardan biri olan gıdaya erişimde, hem alt gelir hem de orta gelir grupları büyük zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Gıda fiyatlarındaki artışa etki eden enerji maliyetleri ise yüzde 100'lük bir yükselişle dünyadaki en yüksek artış oranlarından biri olarak dikkat çekmiş; doğalgaz, elektrik, petrol gibi enerji ürünlerine yapılan zamlar yoksulluğu daha da derinleştirmiştir. TÜİK"in 2023 yılı verileri, medyan gelirin yüzde 60'ı dikkate alınarak yapılan hesaplamalara göre, toplumun yüzde 21,3'ünün yoksulluk sınırının altında olduğunu göstermektedir. Buna karşın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın verileri, düzenli yardım alan hanelerin sayısının son 10 yılda iki katına çıkarak 4,5 milyon haneye ulaştığını ortaya koymaktadır. Bu durum, resmi yoksulluk verilerinin, toplumun derinleşen ekonomik çıkmazını ve yoksulluğun gerçek boyutlarını örtbas etmeye yönelik yetersizliğini açıkça gözler önüne sermektedir. Barınma sorunları da derinleşmiş, ev sahipliği oranı faiz indirimleri ve ucuz kredi politikalarına rağmen tüm zamanların en düşük seviyesi olan yüzde 56,2'ye gerilemiştir. Kira fiyatları, Barınma Kira Fiyatları Endeksine (Housing Rent Price Index) göre, 2015 yılına kıyasla 6,63 kat artış göstermiş ve Türkiye'yi OECD ülkeleri arasında açık ara birinci sıraya taşımıştır. Giderek azalan sayıda bir nüfusun sahibi olduğu ve giderek artan sayıda bir nüfusa kiraya verdiği evlerin kira fiyatları, alım gücünün üzerinde artmaya devam etmektedir. Fahiş enflasyon oranlarını düşürmek adına düşük faiz politikası benimsenmiş, bu ise bütçe açığını artırarak dolaylı vergilere yönelimi tetiklemiştir. Yüzde 65'i KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerden elde edilen gelirler, özellikle düşük ve orta gelir gruplarını orantısız bir şekilde etkilemiş, ekonomik yüklerini ağırlaştırmıştır. Dolaylı vergilerin toplumun geniş kesimleri üzerinde yarattığı baskı, gelir eşitsizliğini artırırken, sermaye sahiplerine tanınan vergi istisna ve muafiyetleri gelir adaletsizliğini pekiştirmiştir. Bu süreçte, Dünya Eşitsizlik Veritabanı (World Ineguality Database) verilerine göre Türkiye'de en zengin yüzde 10'luk kesim, toplam milli gelirin yüzde 56,7'sine sahipken, tabandaki yüzde 50 ancak yüzde 12,4"lük bir gelir payına sahiptir. TÜİK'in verileri ışığında yapılan analizler, genel enflasyon oranı yüzde 48 iken düşük gelir gruplarının yüzde 61'lik bir enflasyon oranına maruz kaldığını göstermektedir. 7 milyon asgari ücretli ve 4 milyon düşük emekli maaşı alan toplum kesimi, özellikle bu ağır ekonomik yük altında mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Bu tablo, enflasyonun daha güçlü etki ettiği asgari ücretli çalışanlar ve emeklilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve sosyal sorunların tespiti ile bu sorunların çözümü için kapsamlı politika önerilerinin geliştirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Gelir dağılımındaki eşitsizliğin azaltılması, dolaylı vergilerin etkisinin hafifletilmesi ve temel ihtiyaçlara erişimdeki adaletsizliklerin giderilmesi, öncelikli hedefler arasında yer almalıdır. Özellikle dar gelirli kesimlerin üzerindeki mali yükü hafifletecek düzenlemelerin yapılması, sosyal yardımların daha etkin ve kapsayıcı bir şekilde yönetilmesi ve ekonomik büyümeden tüm kesimlerin adil bir şekilde yararlanmasının sağlanması, toplumsal refahın artırılması için atılması gereken temel adımlardır. Bu doğrultuda, asgari ücretli çalışanlar ve emeklilere yönelik somut ve uygulanabilir çözümler geliştirmek, ekonomik adaleti sağlamanın ve sosyal huzuru tesis etmenin en etkili yolu olacaktır. --- **Kaynak gösterme:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “Asgari ücretle çalışan ve emekli vatandaşların yaşadıkları sosyal ve ekonomi sorunların tespit edilerek bu sorunların çözümü için alınacak tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2091, 27 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2091-asgari-ucretle-calisan-ve-emekli-vatandaslarin-yasadiklari-sosyal-ve-ekonomi-sorunlarin-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/0b47506b-b100-4566-9126-01938b77b317 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.