# Çiftçilerin ve tarım sektörünün sorunlarının tüm yönleriyle araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2099) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/2099 - **Tarih:** 29 Kasım 2024 - **İlk imza:** Ayhan Barut (CHP, Adana) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/318b4914-f1ea-45e7-8218-01938c61c3e4 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2099-ciftcilerin-ve-tarim-sektorunun-sorunlarinin-tum-yonleriyle-arastirilarak-bu-sorunlara-yon > 10/2099 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ayhan Barut (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Tarım Kanunu'nun 21'inci maddesine göre tarımsal destekler için ayrılacak pay, gayrisafi milli hasılanın yüzde 1'inden az olamaz. Ülkemizde 2025 yılı için gayrisafi milli hasıla, resmi öngörüye göre 61 trilyon 540 milyar olacak. Buna göre ilgili yasal hüküm uyarınca tarımsal üretim için çiftçilere 615 milyar 400 milyon lira destek verilmesi gerek. Ancak 2025 yılı bütçe teklifine göre, tarımsal destekler için 135 milyar lira kaynak ayrılmış görünüyor. Diğer bir deyişle çiftçilerin alamadığı destek miktarı 480 milyar 400 milyon liraya ulaşıyor. Desteklenmeyen, ürünü para etmeyen, ithalat darbesiyle mağdur olan çiftçilerimiz tarımdan uzaklaşıyor, ülkemizin gıda egemenliği riske giriyor. Bu bağlamda, ülke tarımının ve çiftçilerimizin sorunlarının tam anlamıyla ve bütün yönleriyle tespit edilmesi, tarımsal desteklerin yasal hükümlere uygun biçimde verilmesi, çözüm adına gerekli önlemlerin alınması amacıyla ,- Anayasamızın 98'nci, Türkiye Büyük Millet Meclis İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis. Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 22.11.2024 GEREKÇE: Gıda egemenliği, en az ülkemizin bağımsızlığı kadar önemli bir konudur ve bu nedenle stratejik bir sektör olan tarımda, halkın güvenli gıdaya erişimi açısında da üretim ve üretici merkezli destekleme modelinin uygulanması şarttır. Çünkü tarım olmadan yaşamın sürdürülebilirliği imkansız olarak tanımlanır. Tarım Kanunu'nun 21'inci maddesine göre tarımsal desteklere ayrılan payın gayrisafi milli hasılanın yüzde 1'inden az olamayacağı açıktır. Oysa iş başındaki iktidar, bu yasal şarta karşın gerekeni yapmamaktadır. 2023 yılında bütçeden tarıma ayrılan kaynak 142,3 milyar lira iken 2024 yılında 384 milyar liraya çıkarılmıştı. 2025 bütçesinde ise tarıma toplamda 706 milyar lira ayrılıyor. Daha vahimi ise tarımsal destek programları için yalnızca 135 milyar lira kaynak ayrılmış durumda. Çiftçinin en temel maliyetlerinden birisi olan mazot fiyatları bile 3 senede 7 liradan 45 liraya çıktı. Tarım ile ilgili 2022 yılında 63 milyar, 2024 yılı için 91 milyar, 2025 yılı için ise 135 milyar liralık destek verileceği açıklandı. Maliyetler en az 5-6 kat artarken tarımsal desteklerin adeta yerinde sayması tarıma ve çiftçiye olumsuz yansıyor. Ülkemizde 2025 yılı için gayrisafi milli hasıla, resmi öngörüye göre 61 trilyon 540 milyar olacak. Tarım Kanunu'na göre çiftçilerin 615 milyar 400 milyon lira destek alması gerekiyordu. Oysa 135 milyar lira reva görülen çiftçilerin alamadığı destek miktarı 480 milyar 400 milyon liraya ulaşıyor. Desteklenmeyen, ürünü para etmeyen, ithalat darbesiyle mağdur olan çiftçilerimiz tarımdan uzaklaşıyor, ülkemizin gıda egemenliği riske giriyor. Bu bağlamda, ülke tarımının ve çiftçilerimizin sorunlarının tam anlamıyla ve bütün yönleriyle tespit edilmesi, tarımsal! desteklerin yasal hükümlere uygun biçimde verilmesi, çözüm adına gerekli önlemlerin alınması için Meclis Araştırması açılması amaçlanmıştır. Ayn Kahraman maraş | | alay AU --- **Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (CHP, Adana). “Çiftçilerin ve tarım sektörünün sorunlarının tüm yönleriyle araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2099, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2099-ciftcilerin-ve-tarim-sektorunun-sorunlarinin-tum-yonleriyle-arastirilarak-bu-sorunlara-yon (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/318b4914-f1ea-45e7-8218-01938c61c3e4 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.