# Türkiye'de yaşayan engelli vatandaşların sorunlarının tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2105)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2105
- **Tarih:** 29 Kasım 2024
- **İlk imza:** Talih Özcan (CHP, Düzce)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2af569ed-da9e-4180-bea1-01938cc8a9da
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2105-turkiye-de-yasayan-engelli-vatandaslarin-sorunlarinin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-yonelik

> 10/2105 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Talih Özcan (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye'de yaşayan engelli bireylerin karşılaştığı sorunların araştırılması ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi için gerekli çalışmaların belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98., TBMM İç Tüzüğünün 104 ve 105: Maddeleri uyarınca, meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 27.11.2024

GEREKÇE

Türkiye genelinde, engelli bireylerin karşılaştığı sorunların çözümü ve yaşam standartlarının iyileştirilmesi konusunda çeşitli önlemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımını sağlamak, anayasal bir sorumluluk olduğu kadar sosyal bir gerekliliktir. Güncel rakamlara göre Türkiye genelindeki engelli birey oranı yaklaşık 9612'ye ulaşmıştır. Bu durum, engelli bireyler için özel eğitim, istihdam ve sosyal hizmetlere olan talebi artırmaktadır.

Özellikle kırsal kesimlerde, engelli bireylerin eğitime erişimi kısıtlıdır. Özel eğitim sınıflarının sayısının yetersizliği ve fiziksel erişilebilirlik sorunları, bu bireylerin eğitim haklarını sınırlamaktadır. Diğer yandan, engelli bireylerin eğitim imkanlarına erişiminde uzmanların ve özel öğretmenlerin sayısının artırılması büyük önem taşımaktadır. TÜİK verilerine göre, engelli bireylerin işgücüne katılım oranı %22 seviyesindedir. Engelli vatandaşlar için uygun iş pozisyonlarının azlığı, ekonomik bağımsızlıklarını ciddi şekilde sınırlandırmaktadır.

Engelli bireyler için sağlık hizmetleri ve rehabilitasyon merkezlerinin yeterli olmaması, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan bireylerin sağlık hizmetlerine ulaşımını zorlaştırmaktadır. Şehir içi ulaşım ve kamu binalarının engelli bireyler için uygun olmaması engellilerin günlük yaşamlarını güçleştiren önemli | sorunlardandır.

Bunun yanında, ülkemizde yaklaşık 8.5 milyon engelli bireyin Sağlık Uygulama Tebliği mağduru olduğu engelli bireyler tarafından kamuoyunda sıkça dile getirilmektedir. Dak önde devlet tarafından ücretsiz şekilde karşılanan ve diğer medikal ürünlerden, devlet ile özel medikal firmalar arasındaki fiyat fark ücreti adı altında kayıt dışı ücret alındığına dair şikayetler bulunmaktadır. T DİNDE irçok engelli bireyin, ekonomik kaygılar nedeniyle sağlıklarından ve yaşam konforu i için yani medikal ürünlerden ödün vermek zorunda kaldıkları gözlemlenmektedir.

Engelli bireylerin ihtiyaçlarına yönelik kapsamlı ve kapsayıcı bir saha çalışması yapılmalı ve elde edilen veriler doğrultusunda fırsat eşitliği ilkesine dayalı sosyal politikalar geliştirilmelidir. Fiziksel erişilebilirlik standartlarına uygun projelerin uygulanması teşvik edilmelidir. Engelli bireylerin işgücüne katılımını artırmak amacıyla yerel işletmelere daha fazla teşvik sağlanmalı ve mesleki eğitim programları yaygınlaştırılmalıdır. Sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerinin daha erişilebilir olması için il genelinde yatırımlar artırılmalıdır. Sağlık Uygulama Tebliği fiyat politikaları konusunda yaşanan anlaşmazlıklar giderilmeli ve engelli bireylerin ekonomik imkansızlıklar nedeniyle sağlıklarından ödün vermelerinin önüne geçilmelidir.

Bu gerekçeler doğrultusunda, Türkiye'de yaşayan engelli vatandaşlarımızın sorunlarının tespiti ve çözümüne yönelik bir Meclis Araştırması açılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu adım, yalnızca bireysel hakların korunması değil, aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin sağlanması açısından da büyük önem taşımaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi

---

**Kaynak gösterme:** Talih Özcan (CHP, Düzce). “Türkiye'de yaşayan engelli vatandaşların sorunlarının tespit edilerek bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2105, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2105-turkiye-de-yasayan-engelli-vatandaslarin-sorunlarinin-tespit-edilerek-bu-sorunlara-yonelik (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2af569ed-da9e-4180-bea1-01938cc8a9da

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.