# Sürdürülebilir üretim yapısının korunması ve kırsal kalkınmanın sağlanabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2124)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2124
- **Tarih:** 2 Aralık 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/066ab89a-de0a-42df-9dd4-0193abac9c24
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2124-surdurulebilir-uretim-yapisinin-korunmasi-ve-kirsal-kalkinmanin-saglanabilmesi-amaciyla-bi

> 10/2124 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Aralık 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tarım sektörü, milyonlarca çiftçiyi doğrudan etkileyen ve ülke ekonomisinin önemli bir parçasını oluşturan stratejik bir alandır. Gıda güvenliği ve üretimin sürdürülebilirliği için tarıma sağlanacak desteklerin doğru ve adil bir şekilde planlanması ve uygulanması gerekmektedir. Tarım Bakanlığının 2025 yılı için açıkladığı yeni destekleme modelinin, mevcut bütçe ve program verileriyle uyumsuzluk içerdiği, destek miktarlarının yetersiz kalacağı yönündeki verilerle somut bir biçimde ortaya çıkmaktadır.

Tarım destekleri Cumhurbaşkanlığı 2025 yılı programı ve 2025 Bütçe Taslağında bu miktar 135 milyar TL ile sınırlı kalmıştır. Destekleme modelinin vaat ettiği miktarın çok altında bir ödenek ayrılmıştır.

Milli gelirin %1'i 615 milyar olarak hesaplanmaktadır. Bu tutarın çiftçiye doğrudan verilmesi gerekmektedir. Çiftçi borçludur ve bankalara olan borcu her ay artmaktadır. Kredilerin geri ödemelerinde de sorunlar yaşanmaktadır. ©

Tarımsal girdi maliyetleri her geçen gün artmaktadır. Özellikle gübre, mazot, elektrik ve tohum fiyatlarındaki sürekli yükseliş çiftçileri zor durumda bırakmaktadır. Örneğin, son bir yıl içinde gübre fiyatlarında yüzde 120, mazot fiyatlarında yüzde 85 oranında artış yaşanmıştır. Bu verilerle, çiftçinin üretim sürecinde yüksek maliyetlere katlanarak daha az destekle karşılaştığı ve tarım sektöründe sürdürülebilir bir üretimin sekteye uğradığı görülmektedir. Çiftçiye yapılan ödemelerin yetersiz kalması ve destekleme modelinin vaat edilen destekleri karşılayamaması, sektörün giderek daraldığına dair işaretler vermektedir. Bu durum, sadece çiftçileri değil, ülke genelindeki gıda arz güvenliğini ve üretim istikrarını da tehdit etmektedir. Tarım destekleme modelinde vaat edilen rakamların hâyata geçirilmemesi, tarım sektörüne yönelik desteklerin eski sistemle sürdürüleceği anlamını taşımaktadır. Çiftçilerin beklentileriyle gerçek uygulama arasında ciddi bir uyumsuzluk oluşmaktadır.

Tarım sektöründe sürdürülebilir bir üretim yapısının korunması, çiftçilerin desteklenmesi ve kırsal kalkınmanın sağlanması için yeni destekleme modeline dair uygulamanın detaylı bir incelemeye tabi tutulmasının yanında çiftçinin gerçek ihtiyaçlarının karşılanması ve desteklerin etkin bir biçimde verilmesi tarımsal destekleme politikalarının gözden geçirilmesi ve sektörün sürdürülebilirliği için gerekli adımların atılması adına bu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün

104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.

Saygılarımla. 14.11.2024

Veli Mar

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Sürdürülebilir üretim yapısının korunması ve kırsal kalkınmanın sağlanabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2124, 2 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2124-surdurulebilir-uretim-yapisinin-korunmasi-ve-kirsal-kalkinmanin-saglanabilmesi-amaciyla-bi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/066ab89a-de0a-42df-9dd4-0193abac9c24

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.