# Türkiye genelinde kullanımda olan asbestli boruların miktarının tespit edilerek bu durumun halk sağlığına olan etkisini azaltmak için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2130)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2130
- **Tarih:** 2 Aralık 2024
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f36ba7e5-136d-4a21-9958-0193af63aaff
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2130-turkiye-genelinde-kullanimda-olan-asbestli-borularin-miktarinin-tespit-edilerek-bu-durumun

> 10/2130 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Aralık 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Asbest, insan sağlığı üzerinde geri dönüşü olmayan zararlar bırakan tehlikeli bir

'maddedir. Özellikle içme suyu borularında kullanımı, asbest liflerinin suya karışarak insanların sindirim sistemi ve diğer organları üzerinde ciddi tahribata yol açmasına neden olmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (ARC) asbestin kanserojen olduğunu ve uzun süreli temas halinde ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını açıkça belirtmiştir.

Ülkemizde asbestli malzeme kullanımı 2004 yılında sınırlanıp 2011 yılında tamamen ülkemizde yasaklanması rağmen halen içme suyu borularında olması bir vurdumduymazlıktır. Biran önce tüm asbestli içme su boruları değiştirilmelidir. 15.000 kilometrelik asbestli borunun

%18'i, yani 2.700 kilometresi hâlâ kullanımda bulunmaktadır. Bu boruların büyük bir kısmı, belediye statüsünden köye dönüşen yerleşim yerlerinde ve kırsal bölgelerde hâlâ değiştirilmemiş durumdadır. Bu durum, halk sağlığı açısından kabul edilemez bir risktir.

Asbestli boruların tamamen değiştirilmemiş olması büyük bir ihmaldir. Bakanlık tarafından yapılan açıklamalarda, değişim sürecinin belediyelerin taleplerine bağlı olarak sürdüğü belirtilmekte, ancak, bu boruların ne zaman tamamen kaldırılacağına dair net bir tarih verilmemektedir. Bu, halkımızın sağlığını korumak âdına sürecin daha hızlı ve kararlı bir şekilde ilerletilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Asbestli boruların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin yanı sıra, çevre üzerinde de ciddi riskler oluşturduğu bilinmektedir. Bu boruların aşınması sonucu su kaynaklarına karışan asbest lifleri, ekosistemde de uzun vadeli zararlar yaratmaktadır. Çocuklarımızın ve gelecek nesillerin güvenli bir çevrede yaşayabilmesi için bu tehlikenin bir an önce ortadan kaldırılması zorunludur.

Temiz ve güvenli içme suyu, temel bir insan hakkıdır. Ancak Türkiye'de hâlâ 2.700 kilometrelik asbestli borunun kullanımda olması, vatandaşlarımızın bu hakka erişimini engellemekte ve onları ciddi sağlık riskleriyle karşı karşıya bırakmaktadır. Asbestli boruların tamamen kaldırılması için bir an önce somut adımlar atılması ve bu sürecin kararlılıkla yürütülmesi gerekmektedir.

Türkiye genelinde hâlâ kullanımda olan asbestli boruların miktarının ve bulunduğu bölgelerin detaylı olarak tespit edilmesi, asbestli boruların değiştirilme sürecinin neden geciktiğinin araştırılması, belediyelerin altyapı projeleri için yeterli teknik ve mali desteğe sahip olup olmadığının incelenmesi, bu durumun halk sağlığı ve çevre üzerindeki etkilerinin bilimsel verilerle ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 20.11.2024

Sayı ADI 10/2130

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Türkiye genelinde kullanımda olan asbestli boruların miktarının tespit edilerek bu durumun halk sağlığına olan etkisini azaltmak için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2130, 2 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2130-turkiye-genelinde-kullanimda-olan-asbestli-borularin-miktarinin-tespit-edilerek-bu-durumun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f36ba7e5-136d-4a21-9958-0193af63aaff

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.