# Yükseköğretim kurumlarına yapılan atamalara yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/2159)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/2159
- **Tarih:** 13 Aralık 2024
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b857550d-36f7-489c-aa21-0193d99ce973
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-2159-yuksekogretim-kurumlarina-yapilan-atamalara-yonelik-iddialarin-arastirilarak-alinmasi-gere

> 10/2159 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Aralık 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Son yıllarda kamuoyunda yükseköğretim kurumlarındaki atamaların liyakat, şeffaflık ve hukuka uygunluk ilkelerine aykırı bir şekilde gerçekleştiğine dair ciddi iddialar gündeme gelmektedir. Bir dönem Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü görevini yürüten Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in profesörlük ve rektörlük süreçleri bu tür iddiaların yalnızca bir örneğidir. Ancak bu durumun münferit olmadığı, benzer süreçlerin başka kamu görevlileri ve akademisyenler için de işletildiği yönünde güçlü bir kanaat oluşmuştur.

Özellikle akademik kadro ilanlarının kişiye özel düzenlendiği, belirli isimlere avantaj sağlandığı, şahsa özel kriterler oluşturulduğu ve akademik yeterliliklerin göz ardı edildiği şikayetlerine ilişkin çözüm yollarının belirlenerek gerekli düzenlemelerin başlatılması amacıyla Anayasa'nın 98. ve içtüzüğümüzün 104. Ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması hususunu arz ve teklif ederiz. 09/12/2024

GEREKÇE

Son yıllarda yükseköğretim kurumlarında akademik kadro ilanlarında oldukça spesifik ve kişisel niteliklere vurgu yapılmakta, kadroların şeffaf ve adil bir şekilde dağıtılmadığına yönelik iddialar da giderek artmaktadır. Bu durum hem liyakat ilkesine hem de eşitlik ilkesine aykırılık yaratmaktadır.

Anayasamız "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." şeklindeki 10.maddesi ile eşitlik ilkesine uygun hareket edilmesi gerektiğini zorunluluk haline getirirken, 42.madde ile eğitim ve öğretimde firsat eşitliği güvence altına alınmıştır. Ancak günümüzde karşılaştığımız kişiye özel kadro durumları anayasaya aykırılık teşkil etmektedir. Yüksek öğretim kurumunun görevi bilimsel geliştirmelere ve araştırmalara ışık tutacak kişileri liyakat ile bünyesine katmak iken bu tür kişiye özel ilanlar ile vatandaşlar liyakatsizlikler ile karşı karşıya bırakılmaktadır.

Tekrar belirtmek gerekirse bir dönem Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Rektörlüğü görevini yürüten Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in profesörlük ve rektörlük süreçleri bu tür iddiaların yalnızca bir örneğidir. Ancak bu durumun münferit olmadığı, benzer süreçlerin başka kamu görevlileri ve akademisyenler için de işletildiği yönünde güçlü bir kanaat oluşmuştur.

Karşılaştığımız bu liyakatsiz kadro atamaları yükseköğretim sistemimize uzun vadede ciddi sorunlar yaratacaktır. Kişiye özel kadro ilanları, nitelikli akademisyenlerin sisteme dahil olmasını engelleyerek bilimsel üretkenliği düşürecek ve akademik kadronun güçsüzleşmesine neden olacaktır. Akademik kadroda yaşanan bu nitelik kaybı beraberinde bilimde ilerlemenin durmasına, araştırmaların azalmasına sebebiyet verecek, uluslararası akademik itibarımızı zedeleyecektir.

Akademik kadrolara yapılan atamalarda siyasi ve bürokratik bağlantıların etkilerinin olduğu iddiaları da vatandaşların tepkisini çekmektedir. Siyasi ve bürokratik bağlantılar atamaların yapılması ile Yükseköğretim Kurumu'nun bağımsızlığına ve tarafsızlığına olan inanç azalmaktadır. Bilimsel özgürlük yuvası olması gereken üniversitelere bu şekilde siyasi ve bürokratik bağlantılar ile yapılan atamalara engel olunması ve liyakata uygun atamaların gerçekleştirilmesinin önemi izahtan varestedir.

Akademisyen atamalarında karşılaşılan liyakatsizlik ve eşitsizlik nitelikli bilim insanlarının yetiştirilmesine engel olmaktadır. Bu şekilde yapılan atamalar ile gerekli nitelikleri taşımakta olan yüzlerce akademisyen adayının atması gerçekleşmemekte, iş bulamamakta ve umutsuzluğa kapılmaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak her yıl onlarca genç akademisyen adayı kendi hayatına son vermektedir.

İşbu araştırma önergesi ile, ülkemizde liyakata ve eşitlik ilkesine aykırı olarak gerçekleştirilmiş olan yükseköğretim kurumu atamalarının Anayasa'ya uygun şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli dü yapılması, liyakat ve eşitliğin ön plana alındığı bir atama sisteminin haya amaçlanmaktadır.

Sonuç olarak, nitelikli akademisyenlerin ilgili kadrolarına atanabilmesi, akademik kadro atamalarındaki liyakatsizliklerin giderilerek akademik alanda gelişim sağlanması böylece akademisyen adaylarının yaşadığı mağduriyetlerin önüne geçilmesi için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Yükseköğretim kurumlarına yapılan atamalara yönelik iddiaların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/2159, 13 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-2159-yuksekogretim-kurumlarina-yapilan-atamalara-yonelik-iddialarin-arastirilarak-alinmasi-gere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b857550d-36f7-489c-aa21-0193d99ce973

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.